IV SA/Wa 1007/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący powołał się na prawo do kontroli sądowej decyzji uchodźczej, gwarantowane przepisem art. 45 Konstytucji RP oraz przepisami Dyrektywy Rady 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich. Jednocześnie skarżący wskazał, że obawia się niezwłocznego deportowania z terytorium Polski. Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie nie zawiera uzasadnienia i podniosła, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wniosek strony. W ocenie organu uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do treści § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Wniosek należało uwzględnić z uwagi na fakt, iż zasadne jest pozostanie skarżącego z rodziną w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie wydalenia cudzoziemca z rodziną z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, jest tego typu decyzją, która nadaje się do wykonania i stanowi integralną część decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 (niepubl.), że wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (a zatem wydalenie skarżącego z rodziną) mogłaby również narazić skarżącego na utratę przesłanki koniecznej do uwzględnienia wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Z definicji pojęcia "uchodźca" wynika, że można starać się o status uchodźcy tylko przebywając poza granicami kraju, którego jest się obywatelem (art. 1A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. - Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.). Zatem nawet w sytuacji wydania korzystnego dla skarżącego wyroku sądowego, w sytuacji gdyby przebywał w kraju pochodzenia, utraciłby materialnoprawną przesłankę do uzyskania pozytywnej decyzji w przedmiocie statusu uchodźcy. Biorąc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.