IV SA/Wa 1009/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-14

Skład orzekający: Monika Stępkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uiścił już wpis od skargi, może zostać zwolniony od pozostałych kosztów sądowych oraz czy należy mu ustanowić adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od przyszłych kosztów sądowych. Ponieważ jednak uiścił już wpis od skargi, w tej części wniosek o zwolnienie podlega odmowie. Biorąc pod uwagę jego dochody i wydatki, a także potrzebę zapewnienia realnego dostępu do sądu, przyznano mu również prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa IPN w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, który uiścił. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek zawierał informacje o jego dochodach (emerytura ok. 2000 zł), wydatkach (czynsz, media, leki, raty pożyczek) oraz posiadaniu mieszkania. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
1) odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, już uiszczonych tytułem wpisu od skargi i w pozostałym zakresie zwolniono od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla F. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia 1) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, już uiszczonych tytułem wpisu od skargi i w pozostałym zakresie zwolnić od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla F. K. adwokata. F. K. (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 5 kwietnia 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 16 kwietnia 2018 r. W dniu 17 kwietnia 2017 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, ponadto w tym samym dniu uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł. Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF z dnia 11 maja 2018 r. oraz dodatkowych dokumentów i informacji nadesłanych przy piśmie z dnia 13 czerwca 2018 r. w uzupełnieniu wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest właścicielem mieszkania o pow. 48,44 m2. Poza ww. mieszkaniem, nie posiada żadnego majątku, oszczędności. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1980 zł. Oświadczył, że w utrzymaniu pomaga mu rodzeństwo. Podniósł także, że od 1996 r. pobierał rentę z tytułu wypadku przy pracy, od lutego 2017 r. jest na emeryturze. Wskazał następujące wydatki: czynsz – 494 zł, energia elektryczna 149 zł, gaz – 59 zł (na dwa miesiące), telefon – 25 zł, leki – ok. 156 zł, ubezpieczenia – 60 zł, .żywność – "to co zostaje". Ponadto nadesłał dokumenty, z których wynika, ze w dniu 27 grudnia 2017 r. zawarł umowę pożyczki na kwotę 10 928,96 zł (spłata w grudniu 2018 r.), której rata miesięczna do spłaty wynosi 916,25 zł oraz w dniu 23 stycznia 2018 r. bank udzielił mu pożyczki na kwotę 3.000 zł, której rata miesięczna wynosi 243,69 zł (spłata w styczniu 2019 r.). Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie, z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, że jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości ok. 2000 zł Według oświadczenia skarżącego na utrzymanie mieszkania i media wydaje blisko 700 zł, zaś na lekarstwa przeznacza ok. 150 zł miesięcznie. Ponadto musi spłacać pożyczki. Oświadczył, że w utrzymaniu pomaga mu rodzeństwo. Biorąc pod uwagę powyższe, a także aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy jednak mieć na uwadze, że skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł. Zatem w tej sytuacji za uzasadnione uznano zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad uiszczoną kwotę wpisu sądowego, bowiem posiadał środki na dokonanie tej opłaty. Powyższe oznacza, że skarżący nie będzie już obciążony jakimikolwiek kosztami sądowymi, tj. nie będzie musiał ponosić ewentualnych przyszłych kosztów, do uiszczenia których mógłby być zobowiązany na kolejnych etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto mając na względzie wysokość uzyskiwanych dochodów w kontekście możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie, referendarz sądowy doszedł do wniosku, że należy przyznać skarżącemu prawo pomocy także w zakresie ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna strony nie może bowiem ograniczać prawa strony do sądu lub powodować, że prawo to będzie iluzoryczne ze względu na nieporadność strony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło