IV SA/Wa 1010/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993, ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu S. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Inicjatorem postępowania o wymeldowanie S. D., była jego była żona – H. D. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że S. D. obecnie mieszka z nową żoną pod W., a omawiany lokal opuścił dnia 1 marca 2010 r. zabierając swoje rzeczy. H. D. oświadczyła, że jej były mąż nie przychodzi do lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. i nie posiada do niego kluczy. Podczas przesłuchania przed organem I instancji S. D. potwierdził, że opuścił lokal w marcu lub kwietniu 2010 r. i ostatni raz do miejsca stałego zameldowania przyszedł wiosną 2011 r., lecz nie mógł wejść do środka z powodu wymiany zamków w drzwiach. Jednocześnie S. D. zaprzeczył, że nie pozostawił w nim dokumentów i rzeczy osobistych. Z kolei przesłuchana w charakterze świadka C. W. zeznała, że S. D. od ponad 5 lat zamieszkuje z obecna żoną w miejscowości D., gm. C. S. D. nie zgodził się z tym i oświadczył, że nie mieszka w domu stanowiącym własność obecnej żony, a przyjeżdża tam tylko na weekendy. S. D. poinformował, że mieszka w schowku piwnicznym w budynku przy ul. [...] w W., a w czasie silnych mrozów przebywa w mieszkaniu siostry. W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ przyjął, że S. D. nie przebywa w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania, tj. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wojewoda [...] uznał, że S. D. trwale opuścił przedmiotowy lokal i wskazał, że założył on nową rodzinę, z którą wyremontował dom w miejscowości D., gmina C. Organ nie uwzględnił na korzyść S. D. faktu, że była żona skarżącego – H. D. wymieniła latem 2010 r. zamki w drzwiach do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W ocenie organu dostęp do lokalu był utrudniony dopiero po wyprowadzeniu się z przedmiotowego lokalu, a S. D. nie zgłosił tego faktu organom ścigania, nie złożył pozwu posesoryjnego lub wniosku o nakaz wydania kluczy do sądów powszechnych. Wojewoda [...] podniósł, że S. D. dobrowolnie opuścił miejsce stałego zamieszkania. W ocenie organu mało prawdopodobny jest powrót S. D. do przedmiotowego lokalu z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...] za znęcanie się nad byłą żoną i córką, które zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Ponadto organ podniósł, że fakt przechowywania w lokalu rzeczy należących do S. D. nie przesądza o skoncentrowaniu w nim spraw życiowych, gdyż opuszczenie lokalu nie musi łączyć się z jego opróżnieniem. Skargę na decyzję W. M. z dnia [...] kwietnia 2012 r. wniósł S. D. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że dobrowolnie i trwale opuścił lokal [...] przy ul. [...] w W. S. D. wskazał, że został zmuszony do opuszczenia lokalu wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...], co uczynił 1 marca 2010 r. Jednakże omawiany lokal traktuje jako miejsce koncentracji swojej działalności osobistej i zawodowej. W ocenie skarżącego niewiarygodne są zeznania świadka C. W. - koleżanki H. D. Skarżący podniósł, że omawiany lokal opuścił w marcu 2010 r. dlatego nie prawdą jest, że od 5 lat mieszka u nowej żony w miejscowości D., gmina N. jak zeznała C. W. Skarżący wskazał, że mieszka w schowku piwnicznym przy ul. [...] w W., a przedmiotowy lokal jest całym jego majątkiem. Ponadto pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 16 listopada 2012 r. wskazał, że organ pominął istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Pełnomocnik zwrócił uwagę na fakt, że S. D. dysponuje kluczami do skrzynki pocztowej w budynku przy ul. [...], z której raz w tygodniu odbiera korespondencję. Wskazał również na fakt, że skarżący w dalszym ciągu przechowuje w lokalu swoje rzeczy a fakt wymiany zamków przez byłą żonę zgłosił dzielnicowemu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 tej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w świetle którego - miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (zob. wyrok z dnia 6.12.2007r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok z dnia 12.03.2008., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07). Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła (w sposób trwały i dobrowolny) miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 922/10, Lex Nr 1081952). Ponadto zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1663/09 (baza LEX nr 746717) założenie w innej miejscowości ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, a więc faktyczne zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań w celu przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu, jak i zerwanie z nim związków, pozwala stwierdzić, że nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez organy uzasadniają stanowisko, że istnieją podstawy do wymeldowania S. D. z lokalu [...] przy ul. [...] w W. Okolicznością bezsporną jest trwałe niezamieszkiwanie skarżącego w przedmiotowym lokalu. Wynika to zarówno z wyjaśnień H. D., zeznań świadka C. W., jak również sam skarżący przyznał w toku postępowania administracyjnego, że wyprowadził się z lokalu. Faktem jest, że opuszczenie przez skarżącego lokalu pozostaje w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...]. Mocą tego wyroku S. D. został skazany na karę pozbawienia wolności na 6 miesięcy w zawieszeniu na pięć lat, za przestępstwo psychicznego i fizycznego znęcania się nad żoną H. D. i córką K. D. oraz nałożono na skarżącego obowiązek opuszczenia lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. zamieszkiwanego wspólnie z pokrzywdzonymi. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że opuszczenie lokalu miało miejsce na skutek przymuszenia przez osoby trzecie. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną, nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią działań (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 196/11 oraz wyrok NSA z 26 września 2007 r. sygn. II OSK 1251/06, w którym sąd krytycznie odniósł się do nadmiernego przywiązania dobrowolnego opuszczenia lokalu w sytuacji aresztowania i gdy opuszczenie lokalu wskutek prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności ma charakter trwały). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie można mówić jedynie o przymusie wewnętrznym, który zmotywował S. D. do opuszczenia lokalu w marcu 2010 r. celem dobrowolnego wykonania prawomocnego wyroku karnego. Ponadto, na podstawie obiektywnych okoliczności faktycznych można stwierdzić, że wolą skarżącego jest koncentrowanie spraw życiowych poza przedmiotowym lokalem. S. D. w 2009 r. ponownie zawarł związek małżeński i wspólnie z żoną B. C. prowadzi gospodarstwo domowe. Od grudnia 2011 r. skarżący jest osobą bezrobotną i poszukuje pracy w W. Nie można jednak przyjąć, że fakt przebywania w tym mieście w celu znalezienia pracy przesądza o tym, że w nim S. D. koncentruje swoje podstawowe funkcje życiowe. Skarżący wskazał, że mieszka w pomieszczeniu piwnicznym przy ul. [...] w W., a weekendy spędza w D. - w domu swojej obecnej żony. W świetle powyższego jasno wynika, że skarżący przeniósł osobiste i majątkowe interesy w miejsce inne niż lokal [...] przy ul. [...] w W. Za niewiarygodne Sąd uznał twierdzenie skarżącego, że korzysta ze skrzynki pocztowej lokalu [...] przy ul. [...] w W. i odbiera z niej korespondencji raz w tygodniu, a tym samym lokal ten stanowi centrum aktywności życiowej S. D. Okoliczność ta pozostaje w sprzeczności z faktem, że korespondencja w toku postępowania o wymeldowanie kierowana była na wniosek S. D. na adres jego siostry (ul. [...] w W.). Ponadto treść decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] o przyznaniu S. D. prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej (dołączona do wniosku o przyznanie prawa pomocy) wskazuje, że korespondencja kierowana jest na adres zamieszkania żony (D., [...] N.). Nie można także uznać, że skarżący podejmował próby powrotu do przedmiotowego lokalu czy to poprzez czynności faktyczne, czy poprzez wykorzystanie odpowiednich środków prawnych. Za podjęcie działań zmierzających do umożliwienia powrotu do lokalu nie sposób uznać kontakt telefoniczny z dzielnicowym w kwestii wymiany zamków. W związku z czym uprawnionym jest twierdzenie, iż skarżący nie podejmował działań prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do lokalu. W tym stanie rzeczy okoliczność, iż skarżący zamierza powrócić do lokalu po zakończeniu okresu próby określonego w wyroku karnym nie uzasadnia, że sporny lokal stanowi miejsce stałego pobytu skarżącego, a co za tym idzie, nie uzasadnia utrzymania w dokumentach ewidencji ludności zapisu o stałym zameldowaniu skarżącego pod tym adresem. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut, że nieprawdziwe i stronnicze są zeznania świadka C. W. W ocenie Sądu zeznania te nie miały kluczowego znaczenia w ustalonym przez organy stanie faktycznym, a rozstrzygnięcie zapadło zasadniczo na podstawie wyjaśnień stron postępowania. Podkreślić należy, że decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny. Oznacza to tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż S. D. w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje interesy życiowe w innym miejscu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.