IV SA/Wa 1018/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania postanawia: 1). ustanowić dla G. B. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący G. B. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do sporządzenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2011 r. Ze złożonego w dniu 5 października 2011 r. formularza wniosku wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 5.020 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że dochód obciążony jest alimentami na rzecz córki w kwocie 900 zł, kosztami związanymi ze spłatą zaciągniętych kredytów oraz kosztami leczenia. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, inwalidą II grupy. Na wezwanie do uzupełnienia przedmiotowego wniosku skarżący w dniu 27 października 2011 r. dołączył wyciągi z posiadanych kont bankowych, potwierdzenia przelewu spłat rat zaciągniętych kredytów gotówkowych, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, orzeczenie w sprawie kontrolnego badania, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a także oświadczenie o wysokości wydatków ponoszonych na leczenie. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, iż zadłużenie skarżącego w banku PKO BP na dzień 16 maja 2011 r. wynosiło 7.927, 90 zł (rata miesięczna 280,71 zł), zadłużenie w Millenniu bank na dzień 3 października 2011 r. wynosiło 26.558,29 CHF (rata miesięczna ok. 600 zł). Ponadto skarżący posiada ujemne saldo na karcie kredytowej w Citibank Bank Handlowy w wysokości 1446, 10 zł ( na dzień 12 października 2011 r.) oraz Millennium bank w wysokości 9.237,67 zł (na dzień 3 października 2011 r.). Wnioskodawca, jak wynika ze złożonych dokumentów w dniu 30 września 2011 r. uzyskał pożyczkę ze Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowej im. F. Stefczyka w wysokości 30.000 zł, z kwoty tej zostało skonsolidowane zobowiązanie w kwocie 17 531,67 zł oraz w kwocie 2.838,21 zł, które skarżący posiadał w kasie Stefczyka. Po potrąceniu kosztów związanych z uzyskaniem pożyczki skarżący otrzymał do dyspozycji kwotę w wysokości 3.000 zł netto. Według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 15 listopada 2011 r. powyższą kwotę wnioskodawca przeznaczył na spłatę zobowiązań w innych bankach. Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Ponadto stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Rozważając w pierwszej kolejności zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącego nie daje podstaw do przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy uwzględnić bowiem należy fakt, iż otrzymuje on stałe dochody w postaci emerytury wojskowej w wysokości 5.020 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący otrzymał limit na karcie kredytowej w Citibank Bank Handlowy oraz w Millennium bank. Jak wynika z nadesłanych wyciągów bankowych limit przyznany w Millennium bank- w kwocie 15.000 zł nie jest w pełni wykorzystywany. Pomimo zatem comiesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i spłatą zaciągniętych kredytów należy uznać, iż skarżący jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Trzeba jednocześnie zauważyć, iż analiza rachunków bakowych z Millennium bank potwierdza, iż na spłatą zaciągniętego w tym banku kredytu skarżący otrzymuje w całości środki finansowe od swojej córki- M. B. W niniejszej sprawie zostały wzięte pod uwagę konieczne koszty utrzymania skarżącego, jednak fakt posiadania przez niego stałych dochodów oraz możliwości zaciągania kredytów, które są wydatkowane również na inne potrzeby (choć ważne) - niż tylko na konieczne utrzymanie, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika- adwokata należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Trzeba zważyć, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenie co do wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, a przede wszystkim na leczenie i rehabilitację uzasadnia przyjęcie, iż uzyskiwane przez niego dochody nie są wystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku oraz złożonych przez skarżącego informacji dotyczących jego sytuacji finansowej należy stwierdzić, iż w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.