IV SA/Wa 102/14

WyrokWSA w Warszawie2014-04-15

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który opuścił kraj pochodzenia z powodu obaw związanych z działalnością jego brata w ugrupowaniach zbrojnych i rzekomymi prześladowaniami ze strony władz, spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub pobytu tolerowanego w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani pobytu tolerowanego. Argumentacja organów administracyjnych o braku wiarygodnych dowodów na indywidualne prześladowanie z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej została podzielona. Zeznania skarżącego uznano za ogólnikowe i częściowo sprzeczne, a jego wyjazd za kraj pochodzenia za motywowany głównie przyczynami ekonomicznymi, a nie obawą o bezpieczeństwo.
Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, po czym nielegalnie udał się do innego kraju, gdzie również wystąpił o ochronę. Po powrocie do Polski postępowanie zostało wznowione. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, a także orzekł wydalenie z kraju. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała decyzję w mocy w zakresie odmowy ochrony, ale uchyliła zakaz wjazdu. Cudzoziemiec zaskarżył decyzję, argumentując naruszenie przepisów prawa i niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. E. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu R. R., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], w dniu 18 kwietnia 2013 roku złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Następnie nie czekając na rozpatrzenie wniosku nielegalnie przedostał się do [...], gdzie również wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. W związku z brakiem kontaktu z cudzoziemcem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2013 roku postanowił umorzyć postępowanie. W dniu 21 maja 2013 roku cudzoziemiec został przekazany przez władze [...] do Polski i wystąpił o wznowienie postępowania o nadanie statusu uchodźcy w RP. W związku z tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] maja 2013 roku postanowił uchylić swoją decyzję o umorzeniu i podjąć postępowanie na nowo. Po rozpatrzeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w dniu [...] września 2013 roku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją Nr [...] postanowił odmówić wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany oraz wydalić z terytorium RP, a także zakazać ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy. Postępowaniem objęto również żonę wnioskodawcy E. S., ur. [...].09.1984 roku oraz małoletnie dzieci: R. R., ur. [...].05.2007 roku, M. R., ur. [...].11.2008 roku, M. R., ur. [...].04.2011 roku i A. R., ur. [...].09.2012 roku. Od powyższej decyzji R. R. odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 13, art. 15, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 i art. 5 Konwencji Rzymskiej z 1950 roku, a także art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. W uzasadnieniu odwołania skarżący polemizując z wnioskami organu orzekającego w istocie skoncentrował się na wykazaniu, że organ nie uwzględnił w wystarczającym stopniu możliwości wystąpienia prześladowań w kraju pochodzenia z uwagi na przyłączenie się jego brata do bojowników i niebezpieczną sytuację wewnętrzną, czym organ w ocenie wnioskodawcy, naruszył przepisy postępowania w zakresie zebrania i rozpatrzenie pełnego materiału dowodowego w sprawie. Przy tym powołał się na liczne fragmenty publikacji i orzeczeń sądowych w sprawach uchodźczych. W dniu 5 listopada 2013 roku skarżący w uzupełnieniu swego odwołania przesłał dodatkowo, przedstawianą już wcześniej, kserokopię oświadczenia swoich sąsiadów i oświadczenie żony w potwierdzające jego zdaniem, zagrożenie bezpieczeństwa w kraju pochodzenia z powodu poszukiwanego przez władze brata wnioskodawcy. Do pisma załączył także opinię wychowawcy o córce R. uczęszczającej do przedszkola w Polsce oraz opinię trenera kick-boxingu o synu R.. Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 89 p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 roku w zakresie jej punktów 1-4. W kwestii natomiast punktu 5, który dotyczył zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, Rad uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazały w sposób wystarczający, że R. R. może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do tego przepisu nadanie wnioskodawcy statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia był on narażony na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy R. R. oświadczył: "Brat przepadł 6-7 miesięcy temu. A ja mam takie same inicjały i za to mnie zabierają z powodu brata. Wypytują, nie dają spać i zbierają na kilka dni. Tam ponownie wypytują o brata.(....)" (akta k. 17). Równocześnie wnioskodawca oświadczył, że w kraju pochodzenia był prześladowany i poddawany przemocy, jednak nie podał żadnych konkretnych danych lub okoliczności tych prześladowań. Stwierdził też, że nigdy nie był zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie było także prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie brał również udziału w działaniach wojennych i nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, społecznej lub etnicznej (akta k. 16). Jako ostatnie miejsce zamieszkania wymienił miejscowość A. w [...]. Przed przesłuchaniem cudzoziemiec został poddany konsultacji psychologicznej. Według opinii lekarza nie zachodziły przesłanki dla obecności psychologa podczas wywiadu. Zachowanie cudzoziemca nie wskazało również na problemy natury psychologicznej mogących świadczyć o objawach zespołu stresu pourazowego (akta k. 101). Podczas wywiadu statusowego R. R. zeznał, że opuścił kraj pochodzenia wraz z rodziną ponieważ poczuł się zagrożony w związku z odejściem do bojowników w sierpniu 2012 roku jego brata R. R.. Według wnioskodawcy brat mieszkał w G. i zajmował się handlem samochodami. Z rodziną nie utrzymywał bliskich kontaktów. O związkach brata z bojownikami wnioskodawca dowiedział się od dzielnicowego. Bezpośrednio od brata nie otrzymał żadnych informacji potwierdzających jego przyłączenie się do bojowników. Po tym zdarzeniu wnioskodawca jesienią 2012 roku został zatrzymany i przesłuchany w sprawie brata. Później jeszcze był zabierany z domu przez bliżej nieokreślonych uzbrojonych ludzi i przesłuchiwany. Podejrzewano go o kontakty z bratem i wspieranie bojowników. Podczas przetrzymywania przez kilka dni poddawano go przemocy. Jednak wnioskodawca nie został formalnie nigdy oskarżony o kontakty lub współdziałanie z bojownikami. Przez cały czas pracował jako trener boksu w miejscowej szkole w A. Zwolnił się z pracy w marcu 2013 roku, miesiąc przed wyjazdem do Polski. W obawie o własne bezpieczeństwo i bezpieczeństwo rodziny wnioskodawca postanowił wyjechać za granicę. Wnioskodawca potwierdził, że nigdy nie był aresztowany, wieziony lub skazany wyrokiem sądu. Zeznał, że o swoich problemach oficjalnie nie informował miejscowych organów sprawiedliwości. Tylko raz powiedział dzielnicowemu o zabraniu z domu. Wówczas dzielnicowy odpowiedział, że nic nie wie o ludziach, którzy go zabrali. Równocześnie wyjaśnił, że zaraz po złożeniu wniosku na granicy RP, jakiś [...] namówił ich na wyjazd samochodem do [...], gdzie mieli uzyskać bez przeszkód statusu uchodźcy. W dniu 2 września 2013 roku w uzupełnieniu swoich zeznań cudzoziemiec dodatkowo poinformował, że nadal do jego domu przychodzą (bliżej nieokreśleni ludzie) i pytają o niego. Równocześnie na potwierdzenie swoich wcześniejszych zeznań załączył kserokopię oświadczenia sąsiadów i siostry M. R. Siostra oświadczyła, że brat był prześladowany przez władze, ponieważ tylko raz dał bojownikom na ich prośbę trochę odzieży i jedzenia (akta k. 144). Natomiast sąsiedzi ogólnikowo stwierdzili, że znane im były problemy jakie miał wnioskodawca z powodu brata R., podejrzewanego o udział w działaniach wojennych. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił wiarygodnie, że był prześladowany przez władze publiczne z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia takie jak, domniemane zagrożenia ze strony bliżej nieokreślonych uzbrojonych ludzi z powodu rzekomych związków brata z bojownikami, nie zostały przez niego wiarygodnie uprawdopodobnione i nie mogą stanowić wystarczającej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Podkreślono, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie swoich obaw, a jego zeznania są bardzo ogólnikowe pozbawione konkretnych danych, są także częściowo sprzeczne, co rodzi uzasadnione wątpliwości, czy podane przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia są prawdziwe. Przykładem tych sprzeczności może być m.in. oświadczenie siostry cudzoziemca, która stwierdziła, że brat był prześladowany przez władze, ponieważ tylko raz dał bojownikom na ich prośbę trochę odzieży i jedzenia. Siostra nie potwierdziła, że brat miał problemy z powodu związków jego brata R. z bojownikami. Także sam fakt rzekomego dołączenia brata do bojowników nie może być podstawą dla potwierdzenia zagrożenia jego bezpieczeństwa osobistego, gdyż z tego tytułu nie doświadczył on żadnych bezpośrednich represji ze strony władz publicznych. Nie został aresztowany, więziony lub oskarżony o kontakty z bojownikami. Zdaniem Rady także w przypadku zaistnienia bezpośredniego zagrożenia ze strony konkretnych osób trzecich, w tym przypadku bliżej nieokreślonych uzbrojonych ludzi, jeżeli takie zagrożenia rzeczywiście występowały, w pierwszej kolejności osoba zagrożona powinna skorzystać z prawa poszukiwania ochrony u władz państwowych, jeżeli obawiała się działań niezgodnych z prawem. Rada wskazała, że nie jest uchodźcą, w rozumieniu Konwencji Genewskiej, osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i niewykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne (orzecznictwo NSA - np. wyrok z dnia 9.07.1999 r. sygn. Akt V SA 239/99 lub wyrok z dnia 30.11.2000 r. sygn. Akt V SA 1437/00). Jednakże cudzoziemiec nie wystąpił oficjalnie do miejscowych organów sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy i zapewnienie ochrony. W uzupełnieniu swoich zeznań cudzoziemiec dodatkowo poinformował, że nadal do jego domu przychodzą (bliżej nieokreśleni ludzie) i pytają o niego, co miałoby potwierdzać zagrożenie prześladowaniem w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z tym Rada stwierdziła, że takiego oświadczenia, czy też rzekomej informacji w żaden sposób nie da się zweryfikować. Dlatego, w ocenie Rady, samo werbalne stwierdzenie określonego faktu przez osobę zainteresowaną nie jest przekonywującym i wiarygodnym argumentem w sprawie. Zdaniem Rady deklaracja taka może wskazywać na to, że została ona zgłoszona w celu przeforsowania korzystniejszej dla siebie wersji wydarzeń, na potrzeby prowadzonego postępowania. W związku z powyższym w ocenie Rady okoliczności wskazane we wniosku statusowym oraz w toku wywiadu statusowego nie są tożsame z indywidualnym prześladowaniem w rozumieniu przepisów ustawy. Ponadto wnioskodawca po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w Polsce nie czekając na jego rozpatrzenie w tym samym dniu nielegalnie przedostał się do [...], gdzie również wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. W związku z tym nie można wykluczyć, że poszukiwał on najkorzystniejszych warunków dla osiedlenia się w Europie z przyczyn osobistych lub bytowych, a nie z powodu obaw o własne bezpieczeństwo. Zdaniem Rady postępowanie w sprawie wnioskodawcy prowadzone było właściwie w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wnioskodawca miał też niczym nieograniczone możliwości przedstawienia wszystkich dowodów i okoliczności w sprawie oraz zgłoszenia ewentualnych dodatkowych żądań lub wniosków zgodnie z treścią art. 10 Kpa. W związku z tym za chybione należy uznać zarzuty naruszenia przez organ orzekający przepisów art. 13, art. 15, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 i art. 5 Konwencji Rzymskiej z 1950 roku, a także art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa. Wobec powyższego Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz wydaleniu z terytorium RP jest właściwa, została wydana zgodnie z prawem i wyczerpująco uzasadniona zgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 par. 3 Kpa. Jednocześnie Rada do Spraw Uchodźców uchyliła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, gdyż w opinii Rady rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej. Rada do Spraw Uchodźców podziela opinię organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie występują dla wnioskodawcy realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy o ochronie wskazujące na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Wnioskodawca nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Nie powołał się również na realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Nigdy nie był on ścigany ani poszukiwany przez podmioty sprawujące władzę w kraju pochodzenia. [...] opuścił legalnie i bez żadnego problemu. Dodać należy również, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania przez niego krzywdy. Dlatego analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla skarżącego, a z pewnością obecnie nie można mówić o tym, by w [...] miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej. Zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że wnioskodawca nie spełnia również żadnej z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wydalenie jego do kraju pochodzenia nie zagrażałaby także w jakimkolwiek stopniu podstawowym prawom człowieka. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady z dnia 15 listopada 2013r. wniósł R. R., zarzucając, iż decyzja została wydane z naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, że organ administracji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, zaś samo rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem. Zarzucono naruszenie art. 13, art. 15 oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnie przepisów i bezpodstawne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. Podniesiono także kwestię naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie sprawy w jej całokształcie. Odpowiadając na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012r. poz 680) - cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) - uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Konwencja zawiera więc zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. W związku z powyższym Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że wnioskodawcy nie przysługuje status uchodźcy. Wnioskodawca wraz ze swoją żoną i dziećmi są raczej migrantami ekonomicznymi, poszukującymi lepszego życia, a nie uchodźcami potrzebującymi ochrony drugiego bezpiecznego kraju, czy osobami, które powinny być chronione przed wydaleniem. W toku postępowania administracyjnego wnioskodawca zmieniał swoje zeznania. Początkowo wynikało z nich, że opuszczenie kraju pochodzenia spowodowane było obawą przed prześladowaniami w związku z przyłączeniem się jego brata do bojowników, później wnioskodawca rozbudował zeznania o obawę przed prześladowaniami ponieważ raz udzielił bojownikom pomocy dając im odzież i jedzenie. Zdaniem Sądu organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący (wraz z rodziną) opuścił kraj pochodzenia z innych przyczyn niż ujęte w Konwencji Genewskiej i w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP było prawidłowe, tj. z przyczyn ekonomicznych. Zamiar swój próbował zrealizować w Polsce i w [...]. Należy również stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że po powrocie do [...] skarżący zostanie zatrzymany, poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu, bądź też jego powrót stworzy poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. Skoro bowiem władze [...] pozwalały skarżącemu ( i jego rodzinie ) podróżować poza granice kraju na podstawie wydanego przez te władze paszportu, to tym bardziej aktualnie, gdy sytuacja w [...] jest stabilniejsza skarżący nie będzie narażony na wymienione zagrożenia. Tak więc wobec braku rzeczywistej obawy wystąpienia powyższych okoliczności przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. W ocenie Sądu brak jest również w sprawie przesłanek do zastosowania w sprawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, do analizy których organ administracji publicznej zobowiązany jest na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którymi cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczpospolitej polskiej gdy jego wydalenie: - mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; - naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby prawo do życia skarżącego, czy jego bliskich, było zagrożone ze strony władz kraju pochodzenia. Sąd zauważa również, że informacje dotyczące aktualnej sytuacji w [...] wskazują, że obecna sytuacja jest wprawdzie trudna, ale ewentualne działania naruszające prawa człowieka nie są skierowane na ogół ludności cywilnej. Potwierdza to stanowisko Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców zawarte w "Tymczasowych wytycznych dotyczących oceniania potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym w wchodzącej w skład [...]". UNHCR nie zaleca już, by wnioski azylowe składane przez osoby pochodzące z [...] rozpatrywane były w oparciu o przesłankę, że w [...] panuje powszechna przemoc. Zakrojone na szeroką skalę akcje wojskowe zostały faktycznie zakończone, liczba starć zbrojnych wyraźnie zmniejszyła się w ostatnich latach i ogólnie zasięg oraz intensywność konfliktu zmalała. Poprawa ogólnej sytuacji w dziedzinie bezpieczeństwa, powiązana z zakończonymi już, jak i toczącymi się federalnymi i lokalnymi programami odbudowy, umożliwiła powrót do domu znaczącej liczbie wewnętrznych uchodźców". Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ zasadnie przyjął także, jak wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż strona skarżąca nie wykazała faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Prawidłowo również zadaniem Sądu organ uznał, że w sprawie niezasadne byłoby udzielenie innych form ochrony określonych w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (poza statusem uchodźcy). Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną. Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło