IV SA/Wa 1020/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu nieuzupełnienia przez stronę wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo że strona uiściła już wpis sądowy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeżeli strona, mimo wezwania, nie uzupełni wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej. Brak tych informacji uniemożliwia ocenę, czy strona spełnia przesłanki do przyznania pomocy, co uzasadnia negatywne rozstrzygnięcie, nawet jeśli wpis sądowy został już uiszczony.Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym zostało uznane za niewystarczające. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i oświadczeń, jednak skarżący ich nie przedstawił, mimo że uiścił wpis sądowy. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...].
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczył, że oprócz narzędzi do malowania nie ma żadnego majątku, nie osiąga jakichkolwiek dochodów.
Ponieważ złożone przez skarżącego oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do jego aktualnej sytuacji finansowej, pismem Sądu z dnia 1 lipca 2013 r. wezwano go do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
a) oświadczenia, czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobą, z którą według oświadczenia złożonego w piśmie z dnia 1 czerwca 2013 r. zamieszkuje,
b) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz osobę prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
c) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
d) oświadczenia o wszystkich źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich 6 miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania (w szczególności należy wyjaśnić, skąd skarżący czerpią środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności, wynajem mieszkania, utrzymanie mieszkania, skoro z formularza PPF wynika, że nie uzyskuje on żadnych dochodów)
e) złożenia wyjaśnień w zakresie oświadczeń przedstawionych w formularzu PPF z dnia 20 czerwca 2013 r. w rubryce 10, gdzie skarżący wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów - w kontekście argumentacji przedstawionej w odwołaniu z dnia 16 października 2012 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., gdzie skarżący wskazuje: "(...) utrzymuje się z w Polsce ze sprzedaży swoich obrazów. Uzyskuje z tego tytułu środki w pełni wystarczające do pokrycia kosztów mojego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...). Na przedstawionej przeze mnie historii rachunku bankowego widoczne są regularne wpływy, świadczące jednoznacznie o stabilności i regularności mojego dochodu".
f) odpisu zeznania podatkowego za 2012 r.,
g) oświadczenia, gdzie skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lipca 2013 r. Termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem bezskutecznie w dniu 10 lipca 2013 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu, natomiast w dniu 10 lipca opłacił należny w sprawie wpis sądowy w wysokości 300 zł.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenia skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Z tego też względu wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne dokumenty i oświadczenia. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 1 lipca 2013 r. wezwanie nie udzielił odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku.
Stwierdzić zatem należało, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło