IV SA/Wa 1033/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-23
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa przed wcieleniem do wojska w związku z ogłoszoną mobilizacją w kraju pochodzenia stanowi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w rozumieniu przepisów o udzielaniu ochrony międzynarodowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed wcieleniem do wojska w związku z ogłoszoną mobilizacją w kraju pochodzenia nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy ani ochrony uzupełniającej. Powołanie do wojska w sytuacji obrony terytorium kraju jest fundamentalną prerogatywą państwa, a nie prześladowaniem. Brak jest również dowodów na istnienie indywidualnego i realnego ryzyka doznania poważnej krzywdy lub prześladowania w kraju pochodzenia.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel kraju X, złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, w tym na pobicie przez nieznane osoby, wizytę milicjantów w domu jego matki oraz obawę przed wcieleniem do armii w związku z ogłoszoną mobilizacją. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając, że obawy skarżącego nie są uzasadnione i nie spełniają kryteriów ustawowych. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmówił nadania [...] statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne.
Z ustaleń organu poczynionych na podstawie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że [...], obywatel [...], narodowości [...], urodził się [...] kwietnia 1981 r. we [...] i tu też zamieszkiwał do czasu wyjazdu. Z terytorium [...] wyjechał [...] lutego 2014 r. przekraczając granicę w miejscowości [...]. W dniu [...] lutego 2014 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP ze względu na czynne uczestnictwo w protestach na [...], polegające na rozdawaniu przez niego ulotek i udzielaniu pomocy organizatorom wiecu. Ze złożonych przez cudzoziemca zeznań wynika, że pewnego razu ucierpiał podczas zamieszek, w związku z czym zdecydował się na powrót do rodzinnego miasta. Po ustabilizowaniu się sytuacji na [...] wnioskodawca powrócił do [...], na [...]. Jednakże w związku z bardzo niebezpieczną sytuacją na [...] postanowił przyjechać do Polski. Skarżący we wniosku uchodźczym przyznał, że czuje się osobą prześladowaną w kraju pochodzenia, był poddany także przemocy fizycznej (pobiciu). Cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany, sądzony bądź skazany wyrokiem sądu, nie uczestniczył również w działaniach wojennych, nie zadeklarował przynależności do żadnej organizacji lub partii politycznej.
W trakcie przesłuchania statusowego, które odbyło się [...] czerwca 2014 r., odnosząc się do przyczyn wnioskowania o nadanie statusu uchodźcy, cudzoziemiec zeznał, że w grudniu 2013 r. był uczestnikiem protestów w [...], podczas których wykonywał zdjęcia, gdyż ciekawiła go sytuacja, która miała tam miejsce. W pewnym momencie do skarżącego podeszła nieznana osoba, która uderzyła go, w wyniku czego upadł. Następnie skarżący wsiadł do autobusu, gdyż chciał wrócić do [...]. Jeszcze przed wejściem do autobusu, zaczepiło go dwóch mężczyzn, którzy chcieli dowiedzieć się od niego skąd jest i w jakim celu przyjechał do [...]. Mężczyźni ci odebrali skarżącemu aparat telefoniczny i zaczęli przeglądać jego zdjęcia. W trakcie rozmowy podszedł trzeci mężczyzna, który stwierdził, że skarżący zostaje przez nich zabrany. Cudzoziemiec przestraszył się i zbiegł z dworca. Wnioskodawca zeznał, że był również uczestnikiem protestów na [...], a podczas jego nieobecności, do jego matki przyszły bliżej nieokreślone osoby, które miały być milicjantami, poszukującymi skarżącego. Po powrocie do domu i otrzymaniu informacji o wspomnianej wizycie, cudzoziemiec udał się na komendę milicji, w celu wyjaśnienia przyczyny najścia przez milicjantów. Na komendzie dowiedział się, że nie jest poszukiwany, jak też nie znajduje się w kręgu zainteresowania władz. Opisując przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia, cudzoziemiec powołał się również na zdarzenia, kiedy to w niewyjaśnionych okolicznościach bez śladu znikali obywatele, którzy po upływie jakiegoś czasu się odnajdywali. Sprawstwo za zaginięcia ludzi skarżący przypisuje tzw. "tituszkom". Skarżący obawiał się, że jego samego spotka podobny los. Cudzoziemiec wskazał również, że większość osób, uczestniczących w [...], otrzymywała wiadomości tekstowe na telefony z informacjami, że są one poszukiwane, co wiąże z faktem, że przed wyjazdami na protesty tworzone były listy uczestników, a także że spisywano dane z paszportów. Wnioskodawca stwierdził, że w niewyjaśnionych okolicznościach dochodziło do zaginięć list, co miało być spowodowane działaniami służb oraz milicji. Cudzoziemiec powołał się także na okoliczność służby w [...] armii i zdobytej tam wiedzy wojskowej, przez co mógłby zostać powołany w szeregi armii, w związku z wewnętrznym konfliktem. Skarżący nie chce zostać powołany do wojska, jak też wracać do kraju, w którym panuje niespokojna sytuacja. Formułując obawy związane z powrotem na [...], skarżący wskazał, że jest poszukiwany w kraju pochodzenia, jednakże nie wie na ile jest to prawdziwa informacja, nie posiada również żadnego dokumentu na jej potwierdzenie.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdził, że cudzoziemiec nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką, by uznać go za uchodźcę w rozumieniu art 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ wskazał, że z opracowania własnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie wynika, aby skarżący znajdował się na liście osób poszukiwanych przez [...] władze. Zauważył natomiast, że dane osobowe cudzoziemca można odnaleźć na dwóch [...] portalach społecznościowych, na których znajduje się jego zdjęcie oraz informacja o pobycie w Polsce, co może przemawiać za okolicznością, że skarżący nie zamierza ukrywać swojego aktualnego miejsca pobytu. Dodatkowo, organ wskazał, że z opracowania nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczącego sytuacji osób biorących udział w protestach na [...], wynika, że w dniu [...] lutego 2014 r. [...] (parlament) uchwaliła ustawę o amnestii uczestników protestów na [...]. Przywołany dokument prawny zakłada zwolnienie od odpowiedzialności karnej nie tylko osoby, wobec których zostały wszczęte postępowania karne, ale także te, w działaniach których można dopatrywać się czynów o charakterze kryminalnym. Co więcej, osoby, wobec których milicja oraz inne organy bezpieczeństwa państwa nie wszczęły dotychczas postępowań karnych, podlegają dekryminalizacji.
Szef Urzędu dokonał w sprawie także analizy aktualnej, stosunkowo dynamicznej sytuacji na [...] na podstawie opracowania Ośrodka Studiów Wschodnich nr [...], materiałów własnych Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...], z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz odpowiedzi Departamentu Wschodniego Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].
Z powołanych materiałów wynika, że w dniu [...] listopada 2013 r. wybuchły na [...] protesty przeciw decyzji rządu o niepodpisaniu umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską. Inicjatorami wieców, od początku zwanych [...], byli studenci z [...], [...] oraz kilku innych miast zachodniej [...]. Z czasem do protestów tych przyłączyły się opozycyjne partie polityczne oraz rozmaite ugrupowania społeczne (a nawet paramilitarne), zmieniając ich charakter z proeuropejskich na antyrządowe. Brutalność oddziałów specjalnych w stosunku do demonstrantów, a zwłaszcza użycie przeciwko protestującym snajperów-antyterrorystów (podczas kilkudniowych starć w [...] w dniach 18-20 lutego 2014 r.) oraz liczne ofiary wśród ludności cywilnej, stały się impulsem, który doprowadził najpierw do ustępstw podczas negocjacji ze strony prezydenta [...], prowadzonych przy udziale misji Unii Europejskiej, a później do jego ucieczki i porzucenia władzy przez dotychczasowe kierownictwo państwa. Jedynym zdolnym do działania organem państwa pozostała wówczas [...], która po dymisji swojego przewodniczącego, w dniu [...] lutego 2014 r. wybrała jego następcę, którym został [...]. Następnie Rada uchwaliła przywrócenie konstytucji z 2004 r., podjęła uchwałę stwierdzającą, że prezydent "samowolnie usunął się od pełnienia obowiązków" i rozpisała przedterminowe wybory prezydenckie na dzień [...] maja 2014 r. Zgodnie z przywróconą konstytucją, obowiązki szefa państwa przejął [...]. W dniu [...] lutego 2014 r. w [...] powstała koalicja Europejski Wybór składająca się z frakcji [...], [...], [...] oraz nowo powołanych frakcji: [...] (złożonej głównie z deputowanych, którzy opuścili [...]) i [...] oraz grupy posłów niezrzeszonych. Następnie [...] powołała nowy rząd, na czele którego stanął [...]. W skład rządu weszli przedstawiciele [...] i [...] (...] zdecydował się nie wchodzić w skład gabinetu) oraz bezpartyjni działacze społeczni i eksperci gospodarczy. Demokratyczność przemian politycznych na [...] (uznanie protestów za uprawnione, ucieczka prezydenta, konstytucyjne prawo parlamentu do przejęcia władzy) oraz legalność nowej władzy zostały uznane przez podmioty prawa międzynarodowego, w tym między innymi takie jak: NATO, UE czy MFW (legalności władz w [...] nie uznają natomiast [...] oraz separatystyczne władze [...]). W konsekwencji, w dniu [...] marca 2014 r. UE i [...] podpisały w Brukseli polityczną część umowy stowarzyszeniowej. Dodatkowo, uznając rząd [...] za wiarygodny, pomoc finansową [...] zaproponowały USA (1 mld dolarów), Europejski Bank Inwestycyjny (2 mld euro), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (5 mld euro), Komisja Europejska przyjęła pakiet wsparcia o wartości co najmniej 11 mld euro. Pod koniec marca Międzynarodowy Fundusz Walutowy uzgodnił z [...] wsparcie jej reform dwuletnim kredytem stand-by w wysokości 14-18 mld dolarów. Umowa otwiera możliwość dalszych pożyczek, które w ciągu dwóch lat mogą wynieść 27 mld dolarów.
W kwestii bezpieczeństwa wskazano, że rząd [...] – uzasadniając swoje decyzje potencjalnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego kraju – zdecydował się na powołanie Gwardii Narodowej. W dniu [...] marca 2014 r. parlament [...] przyjął ustawę w tej sprawie. Zgodnie z ustawą Gwardia Narodowa, powstaje na bazie wojsk wewnętrznych MSW. Gwardia ma docelowo liczyć 40-60 tysięcy osób, a w razie konieczności może zostać powiększona oddzielną decyzją parlamentu. W czasie pokoju Gwardia Prezydencka ma wykonywać funkcje policyjno-wojskowe. Do jej zadań będzie należeć m. in. ochrona granic, działania antyterrorystyczne oraz walka z przestępczością zorganizowaną.
W odniesieniu do stanu bezpieczeństwa na [...], organ zwrócił uwagę na fakt, że Autonomiczna Republika [...] znajduje się obecnie poza kontrolą władz centralnych w [...]. Za bezpieczeństwo osób tam przebywających odpowiadają aktualnie "separatystyczne" władze [...], a szerzej władze Federacji [...], które w trybie jednostronnym zaanektowały półwysep krymski. Podkreślił jednakże, że powstania tzw. [...] nie uznają zarówno władze w ]...[, jak i inne państwa oraz organizacje międzynarodowe. Nadto w związku z faktem, że w obrębie wschodniej granicy państwa, [...] zmobilizowała znaczą liczbę wojsk, [...] chcąc przygotować się do ewentualnej konfrontacji zbrojnej, przyjęła w dniu [...] marca 2014 r. dekret p.o. prezydenta [...] [...] o częściowej mobilizacji. W dniu [...] marca 2014 r. [...] postawiła swoje siły zbroje w stan pełnej gotowości bojowej i zaprosiła m. in. Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone do wspólnych ćwiczeń wojskowych. [...] Rada Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony nakazała wzmocnienie ochrony obiektów jądrowych, by zminimalizować ryzyko aktów terrorystycznych i dywersji. Na początku kwietnia 2014 r. władze [...] poinformowały o tym, że do [...] armii zmobilizowano dotychczas 19 tysięcy żołnierzy. W dniu [...] lipca 2014 r. [...] przyjęła dekret [...] prezydenta, który dotyczy "cząstkowej mobilizacji". W przywołanym dokumencie mówi się o wzmocnieniu osobowym armii, Gwardii Narodowej, Służby Granicznej i innych formacji zbrojnych. Liczba osób, które zostaną objęte mobilizacją będzie zależeć od rozwoju sytuacji we wschodnich obwodach [...]. Przewiduje się, że liczba ta może wynieść 50 tysięcy osób. Mobilizacja swoim zasięgiem ma objąć również kobiety, które uprzednio zostały objęte takim obowiązkiem. Wezwaniu nie będą natomiast podlegać mężczyźni, których uznano za niezdolnych do niesienia służby wojskowej z uwagi na stan zdrowia oraz ci, na utrzymaniu których znajduje się pięcioro i więcej dzieci, a także parlamentarzyści. Przewiduje się również następną falę mobilizacji, a obejmującą wszystkich, którzy są zdolni do utrzymania broni w rękach.
Otwarte źródła informacji wskazują, że [...] armia posiada największy potencjał rezerwistów w Europie (może zmobilizować nawet do miliona żołnierzy rezerwy). Niemiej, na chwilę obecną brak jest jednoznacznych dowodów świadczących o tym, że [...] faktycznie zamierza dokonać zbrojnej agresji na terytorium [...]. .
Mając natomiast na względzie zamieszkiwany Obwód [...] i miasto [...], organ zauważył, że zgodnie z opracowaniem Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], sytuacja we [...] jest określana przez obserwatorów misji obserwacyjnej OBWE na [...] jako spokojna. Obserwatorzy misji OBWE podają również, że sytuacja w zachodniej [...] jest stabilna i pod kontrolą, pomimo pewnych ruchów osób określanych jako "[...] prowokatorów-zwiadowców", wywołujących niepokój i mających na celu zdestabilizować sytuację m.in. poprzez informowanie o śmierci krewnych osób, które uczestniczą w działaniach bojowych w regionie ATO (operacji antyterrorystycznej we wschodnich obwodach [...]).
Organ stwierdził nadto, że zasadniczym powodem ubiegania się przez cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy jest obawa przed wcieleniem go do [...] armii, w związku z ogłoszoną na terytorium [...] mobilizacją, która jest konsekwencją niestabilnej sytuacji w kraju wywołanej toczącymi się obecnie działaniami zbrojnymi na wschodzie [...], w Obwodach [...]. Wskazał, że [...] władze, podejmują wszelkie działania mające na celu zwiększenie poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli, polegające również na ogłoszeniu mobilizacji w sytuacji ewentualnego, szerszego konfliktu zbrojnego czy też próby odzyskania ziem zajętych we wschodnich obwodach kraju przez [...] separatystów. Podniesione zatem przez skarżącego obawy dotyczące powołania go do armii, w związku z ogłoszoną mobilizacją, nie stanowią przesłanki do objęcia go ochroną międzynarodową. Organ powołując się na treść Poradnika UNHCR oraz orzeczenie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] wskazał, że sam fakt możliwości wcielenia do wojska nie jest podstawą do nadania statusu uchodźcy. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając fakt, że skarżący w żaden sposób nie powiązał swojej obawy przed wcieleniem do wojska, w związku z ogłoszoną w jego kraju mobilizacją, z przesłankami warunkującymi nadanie statusu uchodźcy, Szef Urzędu stwierdził, że sama ogólna obawa przed ewentualnym udziałem w działaniach zbrojnych, mających na celu obronę niepodległości swojego kraju, nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej.
W ocenie organu administracji, ustalony w toku postępowania stan faktyczny nie wskazuje na żadne okoliczności związane z rzekomym poszukiwaniem skarżącego przez władze, co miałoby stanowić konsekwencję jego udziału w zgromadzeniach (protestach) w [...] oraz [...]. Cudzoziemiec nie jest obecnie osobą poszukiwaną przez władze [...], również nie grozi mu odpowiedzialność karna w związku z udziałem w protestach w [...] i [...]. Zatem, w ocenie organu, brak jest czynników, które mogłyby przemawiać za istnieniem obawy rzeczywistego, grożącego skarżącemu zagrożenia prześladowaniem w przypadku powrotu na [...].
W ocenie organu rozstrzygającego w sprawie, cudzoziemiec również nie wykazał, że objęcie go ochroną uzupełniającą byłoby zasadne. Zdaniem organu rozstrzygającego w sprawie, cudzoziemiec po powrocie do kraju pochodzenia nie będzie narażony na doznanie poważnej krzywdy poprzez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, gdyż na [...] nie jest wymierzana i wykonywana kara śmierci. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że po powrocie na [...] skarżący w wyniku ewentualnego zatrzymania będzie poddawany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo zostanie ukarany bez podstawy prawnej.
Oceniając na podstawie dostępnych informacji sytuację bezpieczeństwa na [...] organ stwierdził, że kraj ten nie jest stroną żadnego międzynarodowego konfliktu zbrojnego, który miałby być źródłem powszechnego stosowania w tym kraju przemocy względem ludności cywilnej. Prawdziwe jest natomiast twierdzenie, że państwo [...] znajduje się obecnie w sytuacji wewnętrznego konfliktu zbrojnego we wschodnich obwodach ([...]), w wyniku którego dochodzi do działań zbrojnych pomiędzy [...] separatystami, otrzymującymi wsparcie [...], a [...] wojskiem. Z załączonych do akt sprawy opracowań nie wynika, aby aktualnie na całym terytorium [...] toczyły się działania zbrojne. Poza wschodnimi obwodami objętymi walkami ([...]), pozostała część kraju, wolna jest od jakichkolwiek zagrożeń, związanych z konfliktem zbrojnym. W dotychczas zamieszkiwanym przez skarżącego Obwodzie [...] sytuacja określana jest za bezpieczną i niezagrożoną działaniami wojennymi, a zatem cudzoziemiec może bez przeszkód powrócić do zamieszkiwanego przez siebie uprzednio [...], gdyż nie istnieje aktualnie realne ryzyko zindywidualizowanego zagrożenia dla życia jego osoby. Po wyjeździe cudzoziemca z kraju pochodzenia nie zaszły też okoliczności inne niż wyżej wymienione, które pogłębiłyby lub mogłyby być przyczyną prześladowań lub doznania przez niego poważnej krzywdy.
Natomiast dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w tym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Skarżący, w opinii organu orzekającego w sprawie, istnienia takich realnych przesłanek nie wykazał.
W oparciu o analizę okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie organ stwierdził, że określone w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności niezbywalne prawa cudzoziemca nie były do tej pory w żaden sposób zagrożone ze strony władz [...] bądź innych podmiotów, w warunkach braku zdolności przeciwdziałania państwa temu zagrożeniu. W ocenie organu, analiza materiału dowodowego pozwala zasadnie domniemywać, że takie zagrożenie nie wystąpi również po powrocie do kraju pochodzenia. Skarżący wprawdzie był poddany przemocy (uderzony), jednakże miało to miejsce w okresie, kiedy w [...] trwały duże protesty uliczne, jednak czynu tego dopuściła się bliżej nieokreślona osoba, a całe zajście miało incydentalny charakter. Aktualna sytuacja pod względem bezpieczeństwa na [...], której oceny dokonano na podstawie załączonych do akt sprawy opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC oraz Ośrodka Studiów Wschodnich, nie stwarza przesłanek do uznania, że na terytorium kraju pochodzenia (z wyjątkiem ogarniętych konfliktem zbrojnym Obwodów [...]) w sposób powszechny stosowana jest przemoc, która mogłaby powodować realne ryzyko śmierci skarżącego po powrocie na [...].
W zakresie odnoszącym się do art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności statuującym prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego organ zauważył, że z zeznań cudzoziemca, jak również z oceny całokształtu materiału dowodowego, nie wynika, aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mógłby zostać pozbawiony wolności czy to w trybie określonym przez prawo, czy też w sposób bezprawny. Cudzoziemiec nie wykazał indywidualnych i realnych podstaw do uznania, że powrót do kraju pochodzenia naraziłby go na stosowanie wobec niego tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania ze strony władz [...] lub innych podmiotów na terytorium [...].
Zdaniem Szefa Urzędu, materiał dowodowy zebrany w przedmiotowym postępowaniu w żaden sposób nie wskazuje na jakiekolwiek zagrożenia związane ze zmuszeniem cudzoziemca do świadczenia pracy przymusowej w zakresie naruszającym art. 4 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Cudzoziemiec nie jest także zagrożony naruszeniem jego prawa do rzetelnego procesu sądowego, jak również naruszeniem zakazu karania bez podstawy prawnej, zresztą sam cudzoziemiec nie podnosił takiej okoliczności, ani nie przedstawił argumentów mogących świadczyć o ewentualnym celowym, nierzetelnym działaniu organów władz tego kraju, które miałoby doprowadzić do niesłusznego skazania go w przyszłości. Powyższe, w ocenie organu, wskazuje, na brak przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi w ramach procedury uchodźczej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Cudzoziemiec, nie zgadzając się z decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł odwołanie.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], stwierdzając w uzasadnieniu, że nie zostały spełnione ustawowe wymogi niezbędne do udzielenia skarżącemu statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany. Rada oceniła, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji cechowała wszechstronność, indywidualne podejście do sprawy i dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej.
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieobjęcie go żadną z form ochrony międzynarodowej na terytorium Polski, mimo że powrót do kraju pochodzenia naraziłby go na ryzyko prześladowań i naruszenia podstawowych praw.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.
Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Wskazać na wstępie należy, że z dniem 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia jej wejścia w życie decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustaw zmienianych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tej podstawie, organy orzekające w sprawie prowadziły niniejsze postępowanie, zainicjowane wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. w oparciu o przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm.), czemu dały wyraz w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięć.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi “uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie “uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu.
Dla przyjęcia, że obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana ocena w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Ponadto prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi – w świetle art. 13 ust. 3 tej ustawy – po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność, stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne w świetle art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje, aby w stosunku do skarżącego istniały rzeczywiste obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Skarżący nie wykazał, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami. Nie potwierdził obiektywnego charakteru deklarowanych zagrożeń dla jego bezpieczeństwa, wolności, zdrowia i życia. Nie wykazał, aby władze kraju pochodzenia skarżącego, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazał skarżący, nie stanowi wystarczającej przesłanki nadania statusu uchodźcy, gdyż nie ma on charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że poczynione ustalenia jednoznacznie wskazują na to, iż opuszczenie przez skarżącego jego kraju pochodzenia było motywowane zamiarem uniknięcia wcielenia do armii [...] i skierowania na front walk z [...] separatystami. Ewentualność wcielenia skarżącego do armii [...] i perspektywy późniejszego uczestniczenia w działaniach zbrojnych przeciwko separatystom, nie może stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ochroną międzynarodową. Objęcie obywatela wskazanymi wyżej obowiązkami nie może być postrzegane jako przejaw prześladowania obywatela przez państwo, albowiem stanowi uzasadnione nadzwyczajnymi i obiektywnymi przesłankami (tj. koniecznością obrony terytorium i ludności) korzystanie przez państwo z przysługujących mu fundamentalnych prerogatyw. Nie można byłoby uznać za pożądaną sytuacji, w której każdy z obywateli danego państwa, powołany do wojska w związku z koniecznością jego obrony, mógłby uzyskać z tego tytułu status uchodźcy w państwach trzecich. W oczywisty sposób powyższe uniemożliwiłoby praktyczne wykorzystywanie armii pochodzącej z poboru.
Z tych względów, Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia i nie wykazał w wystarczającym stopniu, że władze [...] nie mogły lub nie chciały zapewnić mu ochrony w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy.
W istocie zarzuty skargi sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, do ich nieadekwatności w stosunku do aktualnej sytuacji politycznej na [...]. Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Sąd również nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 11 kpa. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenia jego praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Jest to szczególne trudne w sytuacji, gdy za faktem ubiegania się o status uchodźcy stoją inne motywy migracji, zwłaszcza przyczyny ekonomiczne. Gdy więc ubiegający się o status uchodźcy twierdzi, że żywi obawę przed prześladowaniami, na nim spoczywa ciężar wykazania obaw (por. wyrok naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 marca 2002 r., sygn. akt V SA 3685/00, LEX nr 109238).
Słusznie więc organy, opierając się o dostępne, aktualne materiały źródłowe, dokonały ich swobodnej, ale nie dowolnej oceny. Analiza sytuacji na [...], na podstawie opracowań i ekspertyz wskazuje, że [...] nie jest stroną żadnego międzynarodowego konfliktu zbrojnego, który miałby być źródłem powszechnego stosowania w tym kraju przemocy względem ludności cywilnej, a konflikt mający miejsce na [...] nie jest konfliktem o charakterze zbrojnym w rozumieniu art. 15 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Nie można również jeszcze mówić o występującym w tym kraju zespole zjawisk stanowiących wewnętrzny konflikt zbrojny, który stanowiłby poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącego. Obecnie nie można mówić, o tym by na [...] miało miejsce powszechne naruszanie praw człowieka lub stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej.
Twierdzenia jakoby sytuacja w kraju pochodzenia skarżącego stanowiła dla niego zagrożenie i uniemożliwiała mu powrót do kraju nie znajduje uzasadnienia. Za potwierdzeniem braku zainteresowania władz osobą skarżącego należy fakt nieutrudniania mu przez władze kraju pochodzenia poruszania się po jego terytorium i opuszczenia przez niego granic. Ponownie podkreślić należy, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby skarżącemu groziły prześladowania ani innego rodzaju represje w chwili opuszczenia kraju i aby stan ten uległ zmianie w chwili obecnej. Powyższe potwierdza, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący nie byłby narażony na prześladowania.
Zauważyć również należy, że w przypadku skarżącego istnieje możliwość tzw. ucieczki wewnętrznej, czyli faktyczna możliwość zamieszkania w innym, bezpiecznym regionie [...], co w następstwie wskazuje na brak potrzeby udzielania cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący bez żadnych przeszkód wyjechał z [...]. We [...] nie był prześladowany, poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Ponadto skarżący jest żonaty i w kraju pochodzenia pozostawił rodzinę.
Według art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Natomiast art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z 13 grudnia 2011r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do uzyskania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (tzw. dyrektywa kwalifikacyjna) stanowi, że oceniając wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, państwa członkowskie mogą stwierdzić, że wnioskodawca nie potrzebuje ochrony międzynarodowej, jeżeli na części terytorium w jego kraju pochodzenia a) nie zachodzi uzasadniona obawa, że będzie on prześladowany, lub nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że dozna on poważnej krzywdy lub, b) ma dostęp do zdefiniowanej w art. 7, ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą; a także może on bezpiecznie i legalnie pojechać i uzyskać wstęp do tej części kraju oraz można racjonalnie oczekiwać, że może on się tam osiedlić (ust. 1).
Reasumując, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, aby był w ogóle prześladowany, poza zajściem które miało charakter incydentalny, nawet z innych powodów, które nie zostały zakwalifikowane jako uzasadniające udzielenie ochrony międzynarodowej w formie statusu uchodźcy.
Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny. Organy swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparły m.in. na oświadczeniach skarżącego zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, zeznaniach złożonych podczas przesłuchania statusowego, oraz opracowaniu eksperckim Ośrodka Studiów Wschodnich nr [...] dotyczącym sytuacji na [...], a także na aktualnych materiałach dotyczących kraju pochodzenia Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z dnia: [...] kwietnia 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] sierpnia 2014 r., [...] sierpnia 2014 r. nr [...] i nr [...], [...] sierpnia 2014 r., [...] sierpnia 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r., a ponadto na odpowiedzi Departamentu Wschodniego Ministerstwa Spraw zagranicznych RP z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nie można zatem zarzucić organom orzekającym w sprawie, że nie ustalono w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu, wobec wydania decyzji odmawiających skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, wydalenie (obecnie zobowiązanie do powrotu) skarżącego nie naruszy w jakikolwiek sposób jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie człowieka i podstawowych wolności. Stąd brak jest podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany.
W tym miejscu należy także podkreślić, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Niemniej jednak trzeba stwierdzić, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, że [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Według informacji pochodzących z wiarygodnych źródeł, a załączonych do akt administracyjnych sprawy wynika, że sytuacja bezpieczeństwa w rejonach zachodnich (szczególnie zaś w zachodnich obwodach: [...]) jest stabilna i nie różni się od stanu sprzed protestów społecznych na przełomie roku 2013 i 2014. Sytuacja indywidualna skarżącego nie jest obiektywnie inna niż można byłoby ją scharakteryzować przed okresem niepokojów społecznych o konfliktu na [...] i w części wschodniej [...]. Sytuacja ta jest stabilna również w rejonie, w którym zamieszkiwał skarżący. Tym samym nie musiałby uciekać się do migracji wewnętrznej, tj. przemieszczania się w obrębie państwa [...] w rejon bezpieczny. Jeśli zaś chodzi o obawy skarżącego wyrażane w związku z aktywnością w protestach społecznych przeciwko władzom kraju pochodzenia, koniecznym jest podkreślenie, że od opuszczenia przez skarżącego [...], na jej terytorium zaszły istotne zmiany polegające m. in. na uchwaleniu przez Radę Najwyższą [...] w dniu [...] lutego 2014 r. ustawy o amnestii dla uczestników protestów na [...] (tzw. [...]), który to akt spowodował zwolnienie od odpowiedzialności karnej nie tylko osoby, w stosunku do których wszczęte zostały postępowania karne, lecz również te, w stosunku do działań których można byłoby dopatrywać się czynów o charakterze kryminalnym. Zatem wszelkie działania wskazywane przez skarżącego – nawet przy ich kwalifikacji jako działania o charakterze kryminalnym – podlegają z mocy ustawy dekryminalizacji i zarazem penalizacji. Dodatkowo na uwagę zasługuje fakt, że dane osobowe cudzoziemca można odnaleźć na dwóch [...] portalach społecznościowych, na których znajduje się jego zdjęcie oraz jako miejsce pobytu wskazano Polskę, co może przemawiać za okolicznością, że skarżący nie zamierza ukrywać swojego aktualnego miejsca pobytu i nie żywi obaw przez prześladowaniem, ani nie obawia się narażenia na ryzyko doznania poważnej krzywdy.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały wszechstronnej, wnikliwej i prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło