IV SA/Wa 1037/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadająca oszczędności w wysokości 1.500 zł oraz dochód męża w wysokości ok. 12.000 zł (za okres jednego miesiąca), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów sądowych. Posiadane przez nią oszczędności oraz dochód męża pozwalają na pokrycie tych kosztów, co podważa jej twierdzenia o bardzo ciężkiej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca P. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem dzieci, jest właścicielką mieszkania i działki, posiada oszczędności w wysokości 1.500 zł, a jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie męża pracującego w Danii. Po uzupełnieniu wniosku, sąd stwierdził, że posiadane przez skarżącą oszczędności oraz dochód męża nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. G. i J. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2011 r. [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca P. G. w dniu 2 sierpnia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
Z informacji podanych przez skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci. W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżąca wskazała, iż jest właścicielką mieszkania o pow. 36 m2 oraz nieruchomości gruntowej o pow. 0,3485 ha. Skarżąca ponadto oświadczyła, iż posiada zasoby pieniężne w wysokości 1.500 zł. Aktualnie źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest dochód jej męża, który od dnia 26 lipca 2011 r. podjął zatrudnienie w Danii i z tego tytułu otrzymał wynagrodzenie w wysokości 21, 465 koron duńskich. Wskazany dochód, jak podkreśliła skarżąca, dotyczy jedynie okresu od 26 lipca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r., ponieważ w 2010 r. i 2011 r.- aż do dnia 26 lipca 2011 r.- mąż wnioskodawczyni nie pracował. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podkreśliła, iż sytuacja materialna jej rodziny jest trudna. Od 2007 r. jest ona osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, obecnie zajmuje się wychowaniem małoletnich dzieci. Rodzina skarżącej utrzymuje się z oszczędności oraz pomocy bliskich.
Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe, m.in. zaświadczenie potwierdzające jej status jako osoby bezrobotnej, zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o nieskorzystaniu przez rodzinę skarżącej ze świadczeń tamtejszego ośrodka, kopię dowodu opłaty czynszu za mieszkanie w wysokości 238, 80 zł, kopię faktury VAT z tytułu opłaty za wodę i ścieki w wysokości 122,87 zł (za okres od 29.04.2011 r. do 29.06.2011 r.), kopię dowodu opłaty za gaz w wysokości 963, 32 zł , wyciągi z konta bankowego skarżącej w PKO Bank Polski, iPKO oraz Kredyt Bank S.A. Z nadesłanych wyciągów wynika, iż saldo na rachunku bankowym skarżącej w iPKO na dzień 12 sierpnia 2011 r. wynosiło 1900, 68 zł, na rachunku w PKO Bank Polski na dzień 30 lipca 2011 r. wynosiło 278, 77 zł, natomiast na rachunku dewizowym na dzień 30 czerwca 2011 r. wynosiło 48,26 GBP.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
Należy jednocześnie podkreślić, iż instytucja przyznania prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma również fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody w chwili orzekania w tym przedmiocie.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryteria należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z treści formularza wniosku z dnia 1 sierpnia 201 r. wynika, że jedynym dochodem rodziny skarżącej jest wynagrodzenie otrzymane przez męża skarżącej z tytułu podjęcia pracy w Danii w wysokości 21.465 koron duńskich, co w przeliczeniu po średnim kursie korony duńskiej na dzień 18 sierpnia 2011 r. (cena za 1 koronę duńską 0,5589 złotych) stanowi kwotę w wysokości 11.996,79 złotych. Jakkolwiek dochód ten nie jest dochodem stałym, bowiem jest on przyznany za okres od dnia 27 lipca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r., to należy uznać, iż pozwala on skarżącej na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania. Ponadto oświadczenie skarżącej co do tego, iż jest to jedyny dochód, który jej rodzina uzyskała od 2010 roku, budzi poważne wątpliwości. Jak wynika bowiem z historii rachunku konta bankowego skarżącej, prowadzonego w Kredyt Banku S.A., w miesiącu kwietniu 2011 r. saldo na rachunku skarżącej było dodatnie i wynosiło 4 550,00 funtów brytyjskich, co w przeliczeniu po średnim kursie funta brytyjskiego na dzień 11 kwietnia 2011 r. (cena za 1 funt brytyjski 4,4960 złotych) stanowiło kwotę 20.456,80 złotych. Ta okoliczność podważa wiarygodność twierdzeń skarżącej wskazujących na brak jakichkolwiek dochodów jej rodziny do lipca 2011 r. Ponadto nie może umknąć uwadze referendarza sądowego, iż aktualnie skarżąca, zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku, posiada oszczędności w wysokości 1.500 zł. Wnioskodawczyni oraz jej rodzina nie są zatem ludźmi ubogimi, pozbawionymi środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma fakt, iż saldo na rachunkach bankowych skarżącej jest stale dodatnie, co potwierdza, iż posiada ona wolne środki pieniężne.
Uwzględniając nawet stałe wydatki skarżącej oraz jej rodziny na bieżące utrzymanie należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych przez wnioskodawczynię oszczędności pozwala na przyjęcie, iż dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego należy uznać, że opisana sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Na marginesie należy zaznaczyć, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło