IV SA/Wa 1037/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. i J. P. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi S. P., J. P. i J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. S. P., J. P. i J. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiedli do Sądu skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod ul. [...] w [...]. Zarządzeniem z 21 kwietnia 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez złożenie pełnomocnictw uprawniających do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi bądź wojewódzkim sądem administracyjnym. Powyższe wezwania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 27 kwietnia 2017 r. (k. 27). W piśmie z 25 maja 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, tj. złożenia pełnomocnictw. Do wniosku skarżący dołączył trzy odpisy pełnomocnictw. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących podniósł, że 24 maja 2017 r. w ramach przygotowania do spotkania z mocodawcami "przekładając" korespondencję doręczono mu 27 kwietnia br. stwierdził, że jest wśród niej, oprócz wezwania do uiszczenia wpisu oraz odpisu odpowiedzi na skargę, także – w formie odrębnego pisma, które zajmowało się między nimi – jeszcze jedno wezwanie, zobowiązujące do przedłożenia pełnomocnictw. Pełnomocnik skarżącego podniósł jednocześnie, że pozostawał w błędnym przekonaniu, że w jednym liście poleconym zawierającym wezwanie do uzupełnienia braków skargi może być tylko jedno pismo zawierające wskazanie na jeden lub więcej braków skargi wymagających usunięcia. Dodał, że w dotychczasowej wieloletniej praktyce współpracy z Sądem nie spotkał się z taką sytuacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej również "p.p.s.a."), sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. II GSK 1721/12, wskazane orzeczenie oraz orzeczenia powołanie poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do kwestii terminowości złożonego wniosku, Sąd uznał, że wniosek S. P. i J. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony z zachowaniem ustawowego siedmiodniowego terminu. Pełnomocnik skarżących oświadczył, że 24 maja 2017 r. dowiedział się, że uchybił terminowi do złożenia pełnomocnictw do działania w imieniu skarżących. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony 25 maja 2017 r. Dalej Sąd miał na uwadze, że wraz z rozpoznawanym wnioskiem dokonano czynności, której uchybiono w zakreślonym terminie, złożono odpis pełnomocnictwa z 27 maja 2016 r. upoważniającego r.pr. R. S. do działania w imieniu S. P. i J. P. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługiwał jednak na uwzględnienie, albowiem nie zostało uprawdopodobnione, aby niedokonanie powyższej czynności procesowej w wyznaczonym terminie było następstwem okoliczności, za które skarżący nie ponoszą odpowiedzialności. Przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, określana jako kryterium braku winy, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). Wymaga podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2013 r. II GZ 355/13). Osoby te obowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat lub radca prawny, posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Pamiętać jednocześnie należy, ze uchybienie terminu z winy pełnomocnika jest równoznaczne z winą strony skarżącej. Z akt sprawy wynika, że pismami sądowymi z 25 kwietnia 2017 r. zostały doręczone pełnomocnikowi skarżących: odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictw procesowych do działania w imieniu skarżących przez wojewódzkim sądem administracyjnym bądź sądami administracyjnymi, a także odpis odpowiedzi na skargę. Powyższa korespondencja została wysłana w jednej kopercie i pełnomocnik skarżących nie kwestionuje, że jej nie otrzymali. Argumentacja pełnomocnika skarżących, wskazująca na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, sprowadza się do tego, że przeoczył on pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Następstwem tego, było niewykonanie wezwania Sądu w zakreślonym terminie. W ocenie Sądu powyższa okoliczność wskazuje na niedbalstwo w zapoznaniu się z korespondencją sądową i ze swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W żaden sposób nie można uznać, że była to okoliczność niemożliwa do przewidzenia czy przezwyciężenia. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawał fakt, że skarżący pozostałe czynności wykonali prawidłowo (uiścili wpis sądowy od skargi). Niezrozumiałe jest również stanowisko pełnomocnika skarżącego, że w jednej kopercie winno być jedno wezwanie. Zwykłe zaniedbanie pełnomocnik skarżących, który jako profesjonalista zobowiązany jest do zapewnienia odpowiedniej obsługi prawnej swych klientów, w tym odbioru korespondencji i zapoznanie się z jego treścią, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika skarżących, a w konsekwencji samych skarżących, którzy ponoszą negatywne konsekwencji działań czy zaniedbań ustanowionego pełnomocnika, w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.