IV SA/Wa 1039/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant A. D., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - uchyla zaskarżoną decyzję - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] listopada 2005 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi [...], w części dot. gruntów należących do C. B., S. B. oraz S. B. i M. B. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż C. i S. B. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r., po sześciu latach od jej wydania wskazując, że nie składali od niej odwołania, ponieważ decyzja ta nie została im doręczona. W ocenie Ministra, skarżący otrzymali równoważne grunty zamienne w ramach scalenia. Zastrzeżenia zgłoszone przez małż. B. do projektu scalenia gruntów, którzy domagali się pozostawienia im gruntów w starym stanie posiadania, nie zostały przez komisję scaleniową uwzględnione. Decyzja zaś scaleniowa nie została im doręczona na piśmie, ponieważ - stosownie do art. 28 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - odczytano ją na zebraniu uczestników scalenia gruntów w remizie strażackiej w [...], i następnie wywieszono na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy Z. oraz w lokalu remizy strażackiej w [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2007 r. S. B. stwierdziła, iż nie jest prawdą, jakoby kwestionowała decyzję scaleniową dopiero po sześciu latach od jej wydania, ponieważ od samego początku wraz z mężem interesowała się tą sprawą. Krzywdzące jest również dla niej nadanie w ramach scalenia odłogowanych, od czterdziestu lat nieużytkowanych gruntów pochodzących z gospodarstwa L. S. w zamian za dotychczasowe grunty skarżącej, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powołując się na motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, iż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać Sygn. akt IV SA/Wa 1039/07 oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze zwłaszcza gdy stwierdzone przez Sąd naruszenia prawa zaskarżoną decyzją dotyczą przepisów postępowania, i mają taki charakter, który wyklucza możliwość dokonywania oceny zaskarżonej decyzji w jej materialnoprawnym zakresie. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2007 r. jest ocena legalności w trybie art. 156 i nast. kpa, decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r., od której przysługiwało ówcześnie odwołanie do Wojewody Zamojskiego, jako organu wyższego stopnia wobec kierownika urzędu rejonowego. Zgodnie z art. 157 §1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia. Oznacza to, że organem właściwym do oceny legalności decyzji kierownika urzędu rejonowego, jeżeli nie złożono od niej odwołania, jest wojewoda. Jeżeli jednak w sprawie rozstrzygniętej decyzją kierownika urzędu rejonowego było złożone odwołanie i sprawa została rozstrzygnięta w trybie odwoławczym przez wojewodę, jako organ drugiej instancji, to organem nadzoru w pierwszej instancji, właściwym do oceny legalności decyzji wojewody, jest obecnie minister (art. 157 §1 w zw. z art. 17 pkt 2 kpa). W rozpatrywanej sprawie, decyzję nadzorczą w pierwszej instancji, wobec decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r. wydał Wojewoda Lubelski. W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca wskazała m.in., że wraz z mężem odwoływała się od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r, lecz do dzisiejszego dnia nie otrzymała na to żadnej odpowiedzi. Wskazała przy tym na pismo Wojewody Lubelskiego z dnia [...] stycznia 1999 r. Nr [...] (znajdujące się w aktach sprawy) informujące uczestników scalenia, w tym S. B., o niemożliwości rozpatrzenia w terminie określonym w art. 35 kpa odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi [...], i wskazujące na rozpatrzenie tej sprawy w terminie do dnia 30 czerwca 1999 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyjaśnił tej okoliczności, jak również w żaden sposób nie odniósł się do niej w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., przez co naruszył art. 7 i art. 107 §3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ od ustalenia, czy sprawa scalenia gruntów objęta decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r., rozstrzygnięta została wobec skarżącej przez organ odwoławczy, zależy obecnie, który z organów jest właściwy do wszczęcia postępowania nadzorczego i wydania decyzji w trybie art. 156 i nast. kpa. Gdyby się bowiem okazało, że sprawa scalenia gruntów we wsi [...] rozstrzygnięta została ostatecznie decyzją odwoławczą Wojewody Lubelskiego, to organem właściwym do wszczęcia postępowania nadzorczego wobec tej decyzji, jako Sygn. akt IV SA/Wa 1039/07 ostatecznej w sprawie scalenia, byłby Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a nie Wojewoda Lubelski. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w zaskarżonej decyzji, nie wynika przy tym z treści wniosku skarżącej z dnia 29 marca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r., jakoby wskazała w nim na niezłożenie od tej decyzji odwołania. Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie mógł dokonać oceny zaskarżonej decyzji w jej materialnoprawnym zakresie, szczególnie przez pryzmat zarzutów zawartych w skardze, skoro nie została wyjaśniona właściwość instancyjna organów nadzoru w sprawie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku wniosku w tym względzie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustali, czy skarżący złożyli od kwestionowanej przez nich decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 1998 r. odwołanie, i czy zostało ono rozpatrzone. Dopiero po tych ustaleniach, będzie możliwa ocena dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego przez właściwy do tego organ.