IV SA/Wa 1040/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania Pana V. S. (skarżący) utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. V. S. - obywatel [...], narodowości [...], w dniu [...] września 2007 r. złożył po raz pierwszy wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał, że : chce otrzymać polityczne schronienie. Zainteresowany wskazał, że ma dużo problemów. Podał, że "grozili mi, że jeśli będę w partii dalej, to mnie zabiją, ja się z tym nie mogę zgodzić. Zostałem w sierpniu zatrzymany przez policję, przebywałem tam w areszcie bez jedzenia i picia. Zostałem pobity, powiedzieli, że jeśli będę potrzebować demokracji, to mnie zabiją "(akta org. I instancji nr [...], k. [...]). Z wniosku wynikało ponadto, że skarżący mieszkał w [...], był trenerem w szkole sportowej. Należał do partii politycznej "[...]" w latach 1989-2012. W czasie wywiadu statusowego oświadczył, że w przeszłości składał wnioski o nadanie statusu uchodźcy na terytorium [...] (w 1993 r.) i [...] (w 2000 r.), ale nie uzyskał ochrony międzynarodowej. W [...] przebywał rok, a po powrocie do [...] został zatrzymany i pobity. W październiku wyjechał do [...], gdzie przebywał do 1999 r. W 2000 r. wyjechał do [...]. Po otrzymaniu negatywnej decyzji ponownie wyjechał do [...], skąd został deportowany do [...] w 2003 r. W [...] przebywał ok. 2 miesięcy, po czym wyjechał do [...], gdzie przebywał do 2011 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania panu V. S. statusu uchodźcy, z powodu oczywistej bezzasadności wniosku. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pan V. S. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku wnioskodawcy brak jest przesłanek zarówno do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak i zgody na pobyt tolerowany i wydalił Cudzoziemca z terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania Strony od tej decyzji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższą decyzję Rady cudzoziemiec zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 grudnia 2013 r. skargę na decyzję Rady oddalił (sygn. akt IV SA/Wa 1241/13). W dniu [...] lipca 2013 r. pan V. S. złożył kolejny wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. W powyższym wniosku, jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał następujące okoliczności: "jeżeli w chwili obecnej zostanę odesłany do [...], to będzie dla mnie bardzo źle. W latach 2011 i 2012 byłem członkiem partii "[...]" ( [...]), a w swoim regionie – [...] - byłem najważniejszą osobą bo pracowałem w szkole. Byłem nauczycielem kultury fizycznej, prowadziłem też boks. Byłem zastępcą dyrektora. Chcę podkreślić, że moja przynależność do partii była bardzo znacząca. Jako potwierdzenie, że w [...] istnieje realne zagrożenie dla mojego życia podam przykład mojego kolegi z partii – [...], który 03.07.2013 r. został zabity. Dowiedziałem się o tym, dzwoniąc do znajomych w [...]". Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]) umorzył postępowanie w sprawie o nadanie Panu V. S. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku. Szef Urzędu uznał, że okoliczności przedstawione przez Cudzoziemca w nowym wniosku są oparte na tych samych podstawach, co poprzedni wniosek. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Strony od tej decyzji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję Rady cudzoziemiec zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 16 października 2014 r. (sygn.. akt IV SA/Wa 1258/14) skargę oddalił. W dniu [...].06.2014 r. pan V. S. złożył kolejny, (trzeci) wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. W powyższym wniosku, jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał następujące okoliczności: "do [...] nie mogę wrócić, bo tam nadal jestem poszukiwany i jest tam dla mnie niebezpiecznie. Dzwonię do przyjaciół, którzy mnie, ostrzegają, żebym nie wracał, bo będę miał kłopoty. Często zmieniam numery telefonów, gdy dzwonię do [...], to zaraz po takiej rozmowie wyrzucam numer, a przyjaciół o tym uprzedzam. Nie chcę aby ktoś niepowołany posiadał mój nr telefonu. W zeszłym roku w [...] zabito mojego dobrego przyjaciela. My razem pracowaliśmy. Zmieniam te numery telefonu po śmierci tego kolegi. Boję się o swoje życie. Do krewnych nie dzwonię aby ich nie narażać" (k. [...] akt org. I inst.). Oświadczył ponadto, że był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, był poddawany przemocy fizycznej, był zatrzymywany, nie był nigdy aresztowany ani sądzony, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. W latach 2010-1012 należał do partii :[...]". Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie o nadanie Panu V. S. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku. Szef Urzędu uznał, że okoliczności przedstawione przez Cudzoziemca w nowym wniosku są oparte na tych samych podstawach, co poprzedni wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z faktem, iż zeznania cudzoziemca zawarte w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, w porównaniu z zeznaniami złożonymi w trakcie postępowania zakończonego decyzją rozstrzygającą co do istoty, wydaną przez organ i instancji w dniu [...] stycznia 2013 r. nr [...] i utrzymaną w mocy decyzją Rady z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] nie wnosiły do sprawy żadnych nowych okoliczności Powyższą decyzję organu I instancji pan V. S. zaskarżył do Rady do Spraw Uchodźców. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezasadne przyjęcie, że w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wszczętej z jego kolejnego wniosku zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Dodał, że w sprawie wszczętej poprzednim wnioskiem pełnomocnik złożył skargę kasacyjną do NSA. W konsekwencji cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i objęcie go jedną z form ochrony międzynarodowej. Rozpatrując odwołanie strony od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła w uzasadnieniu swojej decyzji, że odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Rady, w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy czy udzielenia ochrony uzupełniającej. Na podstawie oświadczeń złożonych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy jak też na podstawie wniesionego odwołania brak było podstaw do twierdzenia, że kolejny wniosek dawał podstawę do wydania kolejnej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, rozstrzygającej co do istoty. Organ podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 03 marca 2009 r. (V SA/Wa 1431/08) stwierdził, że "(...) przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną powoduje, że decyzja wydana w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną jest nieważna (art. 156 par. 1 pkt 3 kpa). (...) Stwierdzenie, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną możliwe jest zaś po ustaleniu, że decyzja taka została wydana w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym". Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 40 ust. 1 nakłada obowiązek wydania decyzji, przez organ prowadzący postępowanie, o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek zaś jest niedopuszczalny (art. 40 ust. 2 pkt 2), gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. "Podstawy wniosku" należy rozumieć jako okoliczności faktyczne i prawne, które określają całokształt sytuacji tego samego wnioskodawcy w danych okresach czasu, które organ pierwszej instancji po złożeniu nowego wniosku, a organ drugiej instancji w trybie odwołania będą poddawać analizie porównawczej. Organ podkreślił, że w postępowaniu zbadano faktyczną sytuację osobistą wnioskodawcy oraz obiektywne okoliczności dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia, odnosząc te kryteria do dwóch różnych okresów czasu, odpowiednio skorelowanych ze składanymi przez cudzoziemca wnioskami (tak min. NSA w wyroku sygn. II OSK 557/10; WSA w Warszawie sygn. IV SA/Wa 1647/11 oraz sygn. V SA/Wa 1506/11). Badano, czy deklaracje Strony zawarte w kolejnym wniosku są zbieżne z tymi, które zostały odebrane w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją odmowną. Sprawdzono również, czy sytuacja w kraju pochodzenia lub sytuacja osobista wnioskodawcy uległa na tyle istotnej zmianie, iż doprowadziło to do dezaktualizacji oceny zagrożenia Cudzoziemca sformułowanej w ostatecznej decyzji negatywnej. Zdaniem Rady, wskazane przez Wnioskodawcę informacje nie stanowią przesłanki do zmiany orzeczenia. Biorąc pod uwagę, że Cudzoziemiec nie zadeklarował żadnych nowych okoliczności, lecz w dalszym ciągu upatruje dla siebie zagrożeń w faktach już zbadanych i rozpatrzonych, Rada nie dopatrzyła się w uzasadnieniu kolejnego wniosku podstaw do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy co do istoty. Również odnosząc się do sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawcy stwierdzono, iż sytuacja w [...] nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu do dnia złożenia kolejnego wniosku czy nawet do dnia orzekania, w taki sposób, by można byłoby mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji V. S. Nie wskazują na to żadne dostępne opracowania. Z tego powodu sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazuje na pojawienie się nowej podstawy wniosku uzasadniającej rozważenie przesłanek do nadania statusu uchodźcy czy ochrony uzupełniającej. Organ zwrócił uwagę na stanowisko, które NSA wyraził w wyroku z dnia 18.02.2010 r. (sygn. akt II OSK 1326/09), w którym stwierdził, że powinnością wnioskodawcy jest wskazanie okoliczności pozwalających uznać, że sytuacja w jego kraju pochodzenia zmieniła się w sposób mogący wpłynąć na odmienną - niż dokonaną w postępowaniu zakończonym wcześniej podjętą, ostateczną decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy - ocenę przesłanek nadania statusu uchodźcy, co przemawiałoby za potrzebą zweryfikowania statusu prawnego cudzoziemca. W przedmiotowej sprawie organ orzekający nie miał wątpliwości, że miał do czynienia z tożsamością podmiotową, tożsamym interesem Strony w niezmienionym stanie faktycznym. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy złożył nowy wniosek (trzeci) oparty na tych samych podstawach. W sytuacji ponownego wniosku opartego na tej samej podstawie - postępowanie umarza się zgodnie z literalnym brzmieniem 40 ust. 1 ustawy o ochronie. Nie prowadzi się zatem postępowania w zakresie dowodzenia stawianych we wniosku tez (w tym nie przeprowadza się wywiadu statusowego), gdyż byłyby to czynności naruszające powagę rzeczy osądzonej. Organy administracji publicznej prowadzą jedynie postępowanie w zakresie stwierdzenia, czy rzeczywiście wniosek oparty jest na tych samych podstawach, a w przypadku potwierdzenia tej tezy, co ma miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie podlega umorzeniu. Rada wskazała, że także zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło ani do naruszenia prawa materialnego (organ I instancji nie orzekał bowiem merytorycznie co do istoty), ani naruszenia przepisów postępowania, gdyż w sprawie p. V. S. zostały zachowane wszystkie przewidziane prawem procedury. Ocena okoliczności wskazanych w kolejnym wniosku dokonana przez organ I instancji różni się od oceny Wnioskodawcy, ale ocena ta była swobodna, a nie dowolna i nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 Kpa. Rada podała także, że "słusznego interesu strony" nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z oczekiwaniami osoby zainteresowanej, w celu osiągnięcia osobistych korzyści. Rozstrzygnięcie musi być dokonywane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015r. wniósł V. S., zarzucając, iż została ona wydane z naruszeniem prawa. Wskazano na naruszenie przepisów i bezpodstawne umorzenie postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 , art. 80 i 107 § 3 k.p.a. podając, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej i kompleksowej oceny materiału dowodowego. Odpowiadając na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 i 2 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy skarżący złożył nowy wniosek (trzeci) oparty na tych samych podstawach. Organ administracji, który stwierdzi istnienie przesłanek, o których mowa w art. 40 ustawy, jest zobligowany do umorzenia postępowania. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie orzekające organy nie naruszyły powołanych przepisów. Kolejny wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy oparty był na tych samych podstawach, co wnioski poprzednie. Wnioskodawca nie wskazał na żadne nowe, wiarygodne okoliczności, które winny być merytorycznie rozpatrzone przez organy administracji. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, dlatego organy administracji zasadnie uznały, że wniosek oparto na tych samych podstawach, co wnioski poprzednie. Sąd stwierdza, że okoliczności sprawy, zostały rzetelnie ustalone w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału opartego w dużej części na wyjaśnieniach samego skarżącego należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.