IV SA/Wa 1045/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił E. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ustawowym terminie skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw wskazując, że nie zostały wzięte pod uwagę istotne okoliczności, które miałyby przemawiać za przyznaniem prawa pomocy. Zaznaczył, że z racji wieku i zaburzenia pamięci ma ograniczone możliwości funkcjonowania w licznych sprawach sądowych, co powinno być szczególnym przypadkiem przyznania prawa pomocy. Zaznaczył, że koszty toczących się już procesów sądowych kształtują się na poziomie 48 372 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 199 cyt. ustawy ponoszenie kosztów postępowania jest obowiązkiem strony, z którego może nastąpić zwolnienie tylko wyjątkowo. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246. Przysługujące Sądowi prawo do przyznania prawa pomocy nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom. Wobec tego jedynym kryterium, jakie Sąd bierze pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja majątkowa wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika ze złożonego wniosku PPPF skarżący i jego małżonka osiągają stały dochód ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3783 zł netto miesięcznie. Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych wymienił swoje koszty leczenia - około 300 zł, koszty leczenia żony ok. 700 zł, czynsz za lokal mieszkalny - 925 zł, wydatki na wyżywienie oraz środki czystości - 800 zł, pomoc dla studiujących wnuków- 2x200 zł, pozostałe wydatki - 58 zł. W dniu 13 lutego 2013 r. skarżący udokumentował ponoszone wydatki przedkładając stosowne faktury, w tym m.in. dokument o wysokości czynszu za miesiąc luty 2013 r. w wysokości 466,90 zł, opłatę za gaz w wysokości 43,12 zł, opłatę za energię elektryczną w wysokości 127,47 zł, abonament telefoniczny w wysokości 58,18 zł. Ponadto Skarżący jako dodatkowy koszt wskazał opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu w wysokości 701,67 zł, jednak jak podkreślił, do czasu zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie zasadności naliczenia tej kwoty, należność ta nie jest przez niego opłacana. Do wniosku dołączone zostały również kserokopie umów potwierdzających założenie oszczędnościowych lokat terminowych w łącznej wysokości 43 000 zł. W ocenie Sądu okoliczność, że skarżący uzyskuje comiesięczny dochód w kwocie 3 783 zł (co daje 1895,5 zł na osobę pozostającą w gospodarstwie), w stosunku do wysokości ponoszonych kosztów, nie pozwala na przyjęcie, że skarżący znajduje się w takiej sytuacji, w której konieczne byłoby przerzucenie kosztów postępowania sądowego na ogół społeczeństwa. Ponadto stwierdzić należy, że skoro skarżący zgromadził oszczędności w kwocie 43 000 zł, a nie posiada dodatkowych źródeł dochodu, to uzyskiwany dochód oprócz zaspokojenie bieżących potrzeb utrzymania, pozwala jeszcze na wygospodarowanie oszczędności. Również wysokość posiadanych oszczędności nie pozwala na przyjęcie, że skarżący jest osobą ubogą. Stwierdzić także należy, że przedstawione przez skarżącego w sprzeciwie zestawienie poniesionych kosztów sądowych, w świetle jego sytuacji majątkowej, nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto sądy administracyjnie wielokrotnie uznawały, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.