IV SA/Wa 1046/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-08

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony bez wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca ma obowiązek udowodnić swoją trudną sytuację materialną poprzez złożenie odpowiednich dokumentów i oświadczeń. Brak takich dowodów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
W. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Warszawie, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wskazała, że jej jedynym dochodem jest emerytura, nie podała jednak jej wysokości ani nie dołączyła dokumentów potwierdzających dochód. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i dostarczenia dokumentów, nie uczyniła tego w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego/adwokata w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata/radcy prawnego z urzędu w postępowaniu dotyczącym jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedynym jej źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne. Skarżąca nie określiła jednak wysokości otrzymywanej emerytury. Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych skarżąca wymieniła: raty zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości 1200 zł, wydatki na lekarstwa w wysokości 300 zł oraz wydatki na bieżące utrzymanie w wysokości 700 zł. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, iż wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. Wobec tego, iż przedmiotowy wniosek nie został przez skarżącą podpisany, pismem Sądu z dnia 20 grudnia 2011 r. wezwano W. N. do jego podpisania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżąca została jednocześnie wezwana do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni, w zakresie nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z trzech ostatnich miesięcy oraz dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów z emerytury. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca w dniu 16 stycznia 2012 r. podpisała wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty na urzędowym formularzu PPF, nie wykonał natomiast zarządzenia Sądu w pozostałym zakresie. Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje: Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cyt. ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakichkolwiek informacji odnośnie wysokości otrzymywanej przez skarżącą emerytury. Należy mieć bowiem na uwadze, iż skarżąca w złożonym w dniu 15 grudnia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) formularzu wniosku jako jedyne źródło swoich dochodów wskazała świadczenie emerytalne, jednak nie podała jego wysokości. Skarżąca nie dołączyła również żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Złożenie przez skarżącą wyjaśnień w tym zakresie pozwoliłoby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów przez nią uzyskiwanych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. Wnioskodawczyni na wezwanie Sądu nie złożyła jakiegokolwiek oświadczenia co do wysokości otrzymywanych dochodów. Wskazane powyżej okoliczności powodują ostatecznie, iż nie można w sposób rzetelny, nie budzący wątpliwości dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącej, a jednocześnie uznać by wnioskodawczyni spełniała przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że W. N. nie uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło