IV SA/Wa 1048/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa W. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie ścieków - skargę oddala - [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 302 ust. 1 pkt 2, art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymierzył Przedsiębiorstwu W. Spółce z o.o. w W. łączną karę pieniężną za okres od 9 maja 2003r. do 31 grudnia 2003r. w wysokości 237 000 zł w związku z wprowadzaniem w wyżej wskazanym okresie do rzeki B. ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom. W uzasadnieniu wskazał, że strona w 2003r. wprowadzała do rzeki B. ścieki nie odpowiadające warunkom ustalonym w decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2002r. – pozwoleniu wodnoprawnym - obowiązującej od dnia 1 lipca 2002r. do 31 lipca 2005r. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 8 maja 2003r. ustalono Przedsiębiorstwu decyzją z dnia [...] lipca 2003r. karę biegnącą w wysokości 1 000 zł/dobę od dnia 9 maja 2003r. Tak ustalona kara biegła niezmiennie do końca 2003r. ponieważ naruszenie warunków nie zostało usunięte. Zatem łączna kara pieniężna za wprowadzanie do wód w okresie od 9 maja 2003r. do 31 grudnia 2003r. ścieków nie odpowiadających warunkom wyniosła 237 000 zł (1 000 zł/dobę x 237 dni). Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Przedsiębiorstwo W. Spółkę z o.o. w W., decyzją z dnia [...] marca 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż zgodne z art. 302 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie ostatecznej decyzji określającej wymiar kary biegnącej (z [...] lipca 2003r.) podjął decyzję o wymierzeniu kary za okres od 9 maja 2003r. do 31 grudnia 2003r., albowiem do tego dnia przekroczenie nie zostało usunięte. Nadto wskazał, iż postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej sprowadza się do określenia ilości dni, w których naliczana jest kara biegnąca i dokonania prostej czynności obliczenia jej wielkości. Inne kwestie, w tym ustalenie faktu naruszenia, jego wielkości czy podmiotu dokonującego naruszenia rozstrzygane są w postępowaniu dotyczącym ustalenia wymiaru kary biegnącej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził także, iż organ pierwszej instancji w wydanej decyzji – wbrew twierdzeniom strony odwołującej się - podał podstawę prawną, zarówno materialną jak i procesową, oznaczenie decyzji ostatecznej wymierzającej karę biegnącą i termin, do którego była naliczana, czyli wszystkie te elementy, które stanowiły podstawę do obliczenia wysokości kary pieniężnej. W skardze Przedsiębiorstwo W. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie: - art. 10 w zw. z art. 140 Kpa oraz art. 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym, - art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 6 i 11 Kpa poprzez niepowołanie w decyzji wszystkich niezbędnych przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę ustalenia kary pieniężnej, a także brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżąca podniosła, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jedynym otrzymanym dowodem o toczącym się postępowaniu odwoławczym było pismo organu pierwszej instancji informujące o przekazaniu odwołania do rozpatrzenia organowi wyższej instancji. Stwierdziła, iż w decyzji organu pierwszej instancji podano jedynie, jako podstawę merytoryczną jej wydania, art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 302 ust. 1 pkt 2 i art. 281 ustawy prawo ochrony środowiska, natomiast zabrakło podstawy prawnej odnoszącej się do ustalenia wysokości kary łącznej, która wynika z zupełnie innego przepisu niż z wskazanych. Za taką podstawę trudno uznać odniesienie się w uzasadnieniu do decyzji ustalającej karę biegnącą dobową. Decyzja ustalająca wymiar kary łącznej powinna zawierać szczegółowe przepisy, które w tym przypadku zostały całkowicie pominięte. Nadto w zaskarżonym akcie brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Trudno za takowe uznać odniesienie się do wcześniejszej decyzji w sprawie ustalenia kary biegnącej. Takie odniesienie może jedynie stanowić część uzupełniającą uzasadnienia, a nie jego jedyną podstawę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, iż rozpatrywał sprawę na podstawie zebranego materiału dowodowego, który był kompletny i znany skarżącemu w całości. Nie było potrzeby przeprowadzania postępowania uzupełniającego, do którego skarżący powinien być dopuszczony, zatem nie dopuścił się naruszenia art. 10 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna, albowiem decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2005r. nie narusza prawa. Bezspornym w sprawie jest, iż warunki odprowadzania ścieków i ich normy zostały określone w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] lipca 2002r. Okres ważności tego pozwolenia został ustalony na okres od 1 lipca 2002r. do 31 lipca 2005r. W dniu [...] lipca 2003r. wydana została decyzja ustalająca wymiar kary biegnącej dobowej w wysokości 1 000 zł i termin od którego będzie naliczana - 9 maj 2003r. Decyzja ta stała się ostateczną i w oparciu o nią [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. wymierzył karę pieniężną za rok 2003, przywołując jako podstawę prawną m.in. art. 302 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 302 ust. 1 wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje, na podstawie ostatecznych decyzji określających wymiar kary biegnącej, decyzję o wymierzeniu kary albo za okres do ustania przekroczenia lub naruszenia albo do dnia 31 grudnia każdego roku, jeżeli do tego dnia przekroczenie lub naruszenie nie zostało usunięte. W sprawie niniejszej jak prawidłowo przyjął organ, nie nastąpiło ustanie przekroczenia do końca 2003r. W ocenie Sądu żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska jako organ odwoławczy - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności unormowaną w art. 15 Kpa - ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę zakończoną decyzją organu pierwszej instancji, to jest [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej odnośnie naruszenia art. 6, art. 11 i 107 § 1 i 3 Kpa. Organ prawidłowo wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 302 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten dotyczy sytuacji objętej postępowaniem, jako że została wydana decyzja ustalająca wymiar kary biegnącej, która stała się decyzją ostateczną i na jej podstawie wydano kolejną decyzję, którą wymierzono karę pieniężną stanowiącą proste przeliczenie matematyczne kary biegnącej przez liczbę dni trwania przekroczenia. Nie jest zatem wiadomym, a nie podaje tego skarżąca, choć twierdzi, że kara "łączna" wynika z zupełnie innego przepisu, jakie konkretnie inne przepisy winny być wskazane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W ocenie Sądu zbędnym jest przywoływanie przepisów, które znalazły zastosowanie przy ustalaniu kary biegnącej. Normy te winny bowiem być wskazane jako podstawa prawna decyzji określającej te kary. W niniejszym postępowaniu należało jedynie przywołać samą decyzję w przedmiocie kary biegnącej, bo tego wymaga brzmienie art. 302 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i tak postąpiono. Uznano, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie uchybia wymogom art. 107 § 1 i 3 Kpa. Organ w sposób zrozumiały, a zarazem przekonywujący, powołując się na prawidłowe ustalenia faktyczne i właściwe przepisy, uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Odpierając kolejny z zarzutów skargi, mianowicie naruszenia art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie przez organ odwoławczy skarżącej, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, należy zauważyć że organ pierwszej instancji pismem z dnia 2 lutego 2005r. – co przyznała strona - powiadomił o przekazaniu odwołania do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Skarżąca posiadając taką informacją mogła składać stosowne wnioski dowodowe, wyjaśnienia i posiadała uprawnienie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pomimo iż nie było prowadzone przez organ drugiej instancji dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.