IV SA/Wa 1049/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy W. Z. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w niniejszej sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnił ciężką sytuacją majątkową i dochodową. Skarżący podał, że roczne dochody jego rodziny wynoszą 11586,94 zł netto (czyli ok. 965 zł. miesięcznie). Ma on na utrzymaniu bezrobotną żonę (bez prawa do zasiłku) oraz uczącą się, siedemnastoletnią córkę. Rodzina mieszka w domu o pow. 140m². Jest ponadto właścicielem mieszkania o powierzchni 32 m2. Skarżący posiada też nieruchomość rolną o powierzchni 14,670 ha. Nabył tez akcje, których wartość ocenił na 100 000 zł. W. Z. wyjaśnił, że miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą ok. 800 zł., zaś na zakup leków przeznacza ok. 200 zł. Stwierdził, że "resztę dostępnych środków pieniężnych pochłania zakup żywności, odzieży i obuwia, środków czystości" (rubryka 11 wniosku PPF). Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wyjaśniał wszystkich wiążących się ze sprawą okoliczności, referendarz sądowy, pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. wezwał skarżącego do a) wyjaśnienia, kto mieszka w mieszkaniu o powierzchni 32 m2 i kto ponosi koszty jego utrzymania (z treści pisma W. Z. z dnia 23 lutego 2012 r. wynika, że skarżący mieszka wraz z rodziną w domu o powierzchni 140 m2), b) podania wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie rodziny oraz nadesłania dowodów potwierdzających ponoszenie tych wydatków (tj. zakup leków, żywności, środków czystości, opłat za energię elektryczną, gaz, dostarczaną wodę, odprowadzane ścieki), c) nadesłania decyzji o przyznaniu dopłat bezpośrednich, d) podania dokładnego rodzaju prowadzonej działalności rolniczej oraz wysokości rzeczywistych dochodów z gospodarstwa rolnego osiąganych w skali roku, e) wyjaśnienia czy rodzina lub którykolwiek z jej członków otrzymuje świadczenia pieniężne lub niepieniężne od instytucji publicznych (np. gminnego ośrodka pomocy społecznej), f) nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego rodzinę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, g) nadesłania zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o posiadaniu przez E. Z. statusu osoby bezrobotnej, h) wyjaśnienia czy członkowie rodziny posiadają pojazdy samochodowe (jeżeli tak, należy wskazać markę i rok produkcji). Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie, oświadczył m.in., że mieszkanie jest jego własnością, a rodzina mieszka w nim "w okresie świątecznym i letnim" . Wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznano mu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w wysokości 11586,94 zł. Skarżący przedłożył cztery potwierdzenia dokonania transakcji (wydruków z konta), jako dowodów ponoszenia opłat za gaz (w dniu 10 kwietnia 2012 r. skarżący zapłacił 1127,95 zł.), energię (w dniu 3 kwietnia 2012 r. - 155,52 zł.), kanalizację (w dniu 12 marca 2012 r. – 38 zł.), wywóz nieczystości (w dniu 1 kwietnia 2012 r. – 38 zł.). Jednocześnie, w odpowiedzi na wezwanie do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego rodzinę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, skarżący stwierdził, że on i jego rodzina "nie posiada lokat dewizowych i lokat terminowych na rachunku bankowym". Wyciągu z rachunku w zakresie żądanym przez Sąd nie nadesłał. Stwierdzono, co następuje: Prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych słusznych praw przed sądem. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270.). przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem rozstrzygające znaczenie w toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy mają okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz wysokość dochodów. W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze mogą być podejmowane przez wyznaczonego referendarza sadowego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 cytowanej ustawy. Należy wyjaśnić, iż w sprawach prawa pomocy postępowanie rozpoznawcze ogranicza się do dokumentów źródłowych i oświadczeń składanych przez stronę ubiegającą się o prawo pomocy (art. 255 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek referendarz nie może prowadzić postępowania poza granice wyznaczone przez art. 255 p.p.s.a. w tym nie może występować do innych organów i instytucji o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na ocenę wniosku strony ubiegającej się o prawo pomocy. Postępowanie w tym przedmiocie opiera się na zasadzie kontradyktoryjności o czy świadczy nie tylko art. 255 p.p.s.a. a przede wszystkim art. 246 tej ustawy. Postępowanie uzupełniające zostało przeprowadzone ze względu na wątpliwości, jakie zrodziły się przy ustalaniu okoliczności majątkowych opisanych we wniosku PPF. Wątpliwości referendarza sądowego co do zgodności ze stanem faktycznym budziło zestawienie wysokości uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów z miesięcznymi wydatkami. Nie bez znaczenia było także to, że skarżący posiada papiery wartościowe o znacznej wartości. . . Dokładnemu ustaleniu zdolności majątkowych skarżącego oraz członków jego rodziny służyło wezwanie skierowanego do strony w dniu 5 kwietnia 2012 r. Walenty Żoch nie wykonał w pełni nałożonych na niego w wezwaniu obowiązków. Nie stanowi wykonania wezwania nadesłanie kserokopii kilku dowodów przelewów z rachunku bankowego skarżącego. Skierowane do strony wezwanie obligowało do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych (w tym kont dewizowych i lokat terminowych) wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mających przedstawiać operacje na tych rachunkach (za okres trzech miesięcy). Na podstawie tych rachunków referendarz sądowy zamierzał ustalić rzeczywiste wpływy i wydatki strony wnioskującej oraz potwierdzić wielkość innych aktywów strony. W ocenie Sądu rzeczywiste dochody rodziny są wyraźnie wyższe niż deklarowane skoro strona utrzymuje swoje oszczędności w papierach wartościowych notowanych na Giełdzie. Jeżeli przyjąć, że akcje zostałyby odsprzedane za 100 000 zł., czyli za najniższą wartość podaną przez wnioskodawcę, to i tak uzyskane środki pozwoliłby bez jakichkolwiek przeszkód ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Posiadając majątek w postaci akcji czy domu o znacznej powierzchni, wnioskodawca nie powinien liczyć na korzystanie z tak wyjątkowej instytucji, jaką jest prawo pomocy. Reasumując, wnioskodawca nie wykazał okoliczności, które pozwoliłyby na przyznanie mu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Nie zostały, więc spełnione przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., co powoduje konieczność odmowy przyznania prawa pomocy. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.