IV SA/Wa 1052/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest prawidłowe, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności został podpisany jedynie przez jednego z wnioskodawców za pomocą faksymile?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, który nie został podpisany przez jednego z wnioskodawców (a jedynie przez drugiego, z użyciem faksymile), powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Niewłaściwe rozpatrzenie takiego wniosku, bez wezwania do uzupełnienia, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i R. S. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoje postanowienie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo ochrony środowiska. WSA, badając sprawę, stwierdził z urzędu naruszenie przepisów dotyczących podpisu na wniosku, gdyż wniosek został podpisany jedynie przez R. S. (faksymile J. S.).Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących J. S. i R. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi J. S. i R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących J. S. i R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] orzekł o udzieleniu Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu [...] sp. j. z siedzibą przy ul. [...], [...] pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zbierania i przetwarzania odpadów na terenie zakładu w [...] przy ul. [...] na warunkach określonych w tej decyzji.
W dniu 5 listopada 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął opatrzony datą 3 listopada 2015 r. wniosek J. S. i R. S. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, bowiem w kwestionowanej decyzji jako miejsce zbierania i magazynowania odpadów wskazano m.in. działkę nr [...], położoną przy ul. [...] w [...], do której tytuł prawny służy wyłącznie wnioskodawcom.
Rozpoznając powyższy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r., a następnie po rozpatrzeniu odwołania postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli J. S. i R. S., zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa i art. 8 kpa oraz art. 28 kpa w zw. z art. 185 ustawy Prawo ochrony środowiska, wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego ten akt postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 23 maja 2016 r. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie wniosku J. S. i R. S. opatrzonego datą 3 listopada 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], zawierającego oryginalny podpis J. S., bowiem w nadesłanych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się wniosek zawierający oryginalny podpis jedynie R. S., zaś podpis J. S. jest kopią odbitą sposobem mechanicznym na wniosku tzw. faksymile (została przystawiona pieczątka odtwarzająca własnoręczny podpis J. S.).
W odpowiedzi na to wezwanie, Kolegium w piśmie z dnia 9 czerwca 2016 r. poinformowało Sąd, że w aktach sprawy, znajdujących się w Kolegium, nie ma oryginału wniosku J. S. i R. S. z dnia 3 listopada 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z zupełnie innych względów niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd dostrzegł z urzędu naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 63 § 3 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego ten akt postanowienia Kolegium z dnia [...] stycznia 2016 r., gdyż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozumieniu art. 63 § 1 kpa wniosek o stwierdzenie nieważności jest podaniem, które powinno zawierać co najmniej elementy określone w art. 63 § 2 i § 3 kpa. Jednym z takich elementów podania wniesionego pisemnie jest jego podpisanie przez wnoszącego. W sytuacji, gdy podanie nie zawiera podpisu, to obowiązkiem organu administracji jest wezwanie wnoszącego do usunięcia braku w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W przypadku gdy organ uznał za wniosek pismo niepodpisane przez osobę wnoszącą odwołanie, to oznacza, że organ bez podstawy prawnej wystąpił jako organ pierwszej instancji i wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W rozpoznawanej sprawy J. S. i R. S. wystąpili do Kolegium z wnioskiem z dnia 3 listopada 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Kolegium nie dostrzegło, że wniosek ten został podpisany tylko przez jednego z wnioskodawców, tj. przez R. S., zaś podpis drugiego został złożony w postaci faksymile. Obowiązkiem organu było wezwanie, w trybie art. 64 § 2 kpa, drugiego z wnioskodawców, tj. J. S. do podpisania wniosku w wyznaczonym terminie pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W istocie Kolegium rozpoznało wniosek, który, w stosunku do jednego z wnioskodawców nie spełniał wymogów określonych w art. 63 § 3 kpa. Rozpoznanie przez Kolegium niepodpisanego wniosku przez jednego z wnioskodawców nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów art. 63 § 3 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem wnioskodawca wezwania do podpisania wniosku nie wykonał, wniosek ten należałoby pozostawić bez rozpoznania w stosunku do tego wnioskodawcy. Przy ponownym rozpoznawaniu wniosku Kolegium zobowiązane więc będzie wezwać J. S. do uzupełnienia braku wniosku. Po wyjaśnieniu kwestii podpisu wniosku należy podjąć dalsze czynności w sprawie.
Naruszenia proceduralnego, jakiego dopuścił się orzekający w sprawie organ, uzasadnia uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r., rzeczą organu zaś będzie uwzględnienie przedstawionych przez Sąd wskazań co do dalszego postępowania.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że stwierdzone uchybienia formalne w procedowaniu jakich dopuściło się Kolegium orzekające w sprawie, czynią przedwczesną ocenę zarzutów podniesionych w skardze.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło