IV SA/Wa 1053/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - oddala skargę - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 191, poz. 1133), zwanej dalej: "ustawą abolicyjną" oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: " K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania D. L., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i prawnych. W dniu 22 czerwca 2012 r. D. L. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy abolicyjnej odmówił udzielenia zainteresowanemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że okoliczności sprawy i zebrany materiał dowodowy wskazują, że cudzoziemiec nie spełnia żadnej z przesłanek, od której zależy udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. D. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Rozpatrując odwołanie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że wydając decyzję w przedmiotowej sprawie posiłkował się zapisami w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "POBYT". Z ww. systemu nie wynika, by D. L. ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy, co dało organowi podstawę do stwierdzenia, że wobec cudzoziemca nie zachodzą przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy abolicyjnej. Wobec tego organ zobligowany był w drugiej kolejności do zbadania czy wobec cudzoziemca zachodzą okoliczności z art. 1 pkt 1 ustawy abolicyjnej. Organ wskazał, że we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji D. L. podał, że ostatnio wjechał na terytorium Polski 19 maja 2008r. Cudzoziemiec podał także, że po raz pierwszy przyjechał do Polski w 2001r., następnie do maja 2008r. przebywał w krajach strefy Schengen, a od maja 2008r. przebywał ponownie w Polsce. Organ odwoławczy podkreślił, że na 7 stronie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest zamieszczone oświadczenie dot. m.in. konsekwencji złożenia wniosku zawierającego nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Zainteresowany w dniu składania wniosku podpisał wniosek i ww. oświadczenie, potwierdzając tym samym prawdziwość podanych we wniosku informacji, a także świadomość ww. konsekwencji płynących z oświadczeń zawartych w tym wniosku. W dniu 4 lipca 2012r. odbyło się przesłuchanie D. L. podczas którego zeznał: " byłem w Polsce od lipca 2001r. przez 3 lata, potem pojechałem do [...]c, to był grudzień 2003 (...) w [...] byłem przez 4 lata (...) później zdecydowałem się wyjechać do Polski, to był luty 2007r. (...) wyjechałem do [...], to był rok 2008 albo w styczniu alko w lutym (.. .) Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż D. L. posiadał w [...] tytuł pobytowy wydany w dniu 4 maja 2005r., a od 13 listopada 2006r. do dnia 31 maja 2008r. posiadał zezwolenie na pobyt tolerowany na tym terytorium. Ostatnim wpisem zarejestrowanym przez stronę [...] było wymeldowanie dokonane przez cudzoziemca w dniu 10 lipca 2008r. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, wskazuje, że wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 3 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy, gdyż musiał on opuszczać częściej terytorium Polski, niż deklarował we wniosku, a ponadto ujawnił znacznie krótszy okres pobytu na terytorium innych państw strefy Schengen. Organ zaznaczył, że w art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej przyjęte zostało domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej powoduje, że w sytuacji, gdy nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy, strona nie musi udowadniać, że jego pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 ww. ustawy okresie jest nieprzerwany. Powyższe rozwiązanie ma upraszczać postępowanie dowodowe oraz umożliwiać cudzoziemcom, którzy przebywają w Polsce od dłuższego czasu uregulowanie swojej sytuacji życiowej. Jednakże, jeśli powyższe domniemanie zostanie obalone przez organ administracji ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przesunięty na stronę postępowania. Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. organ II instancji poinformował pełnomocnika strony o prawie wynikającym z art. 10 i 81 K.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Organ odwoławczy podniósł, że uznanie pobytu cudzoziemca za nieprzerwany (przy uwzględnieniu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach) wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które według zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego powinny wzbudzić istotne wątpliwości, że aplikujący faktycznie przebywał na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. W ocenie organu okolicznościami obalającymi domniemanie pobytu zawarte w art. 3 ust. 4 ww. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. są następujące fakty: - informacje przekazane przez stronę [...] o posiadaniu przez cudzoziemca prawa do pobytu tolerowanego od 13 listopada 2006r. do 31 maja 2008r., - nieposiadanie przez stronę jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o jej pobycie w Polsce i funkcjonowaniu w społeczeństwie polskim, - rozbieżność pomiędzy informacjami przekazanymi przez cudzoziemca we wniosku a treścią oświadczeń złożonych podczas przesłuchania. W ocenie organu II instancji powyższe, istotne dla sprawy okoliczności, obalają domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemca ha terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., a wnioskodawca nie udokumentował nic przeciwnego. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy ("cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli...") podjęcie rozstrzygnięcia orzekającego o odmowie udzielenia ww. zezwolenia jest obligatoryjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (pismo z dnia 10 kwietnia 2013 r.) D. L. zarzucił decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że w toku sprawy skarżący złożył nieprawdziwe zeznania, co wypełniło przesłankę uzasadniającą odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej, polegające na błędnej jego wykładni i przyjęcie, że domniemanie nieprzerwanego pobytu wymaga przedstawienia przez stronę dokumentów potwierdzających jej pobyt w Polsce, 3) przepisów prawa procesowego, tj. art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, ze skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi zakwestionował ustalenie organu, że w niniejszej sprawie doszło do obalenia domniemania nieprzerwanego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zdaniem podstawą obalenia tego domniemania nie może być fakt nieposiadania dokumentów mogących świadczyć o jego pobycie w Polsce i funkcjonowaniu w społeczeństwie polskim. Ponadto skarżący stwierdził, że obalenie domniemania prawnego powinno mieć charakter "pozytywny" polegający na przeprowadzeniu dowodów świadczących o przerwanym pobycie a nie "negatywny" polegający na uznaniu, że brak dostarczenia dokumentów świadczy o niespełnieniu przesłanki z art. 3 ust. 4 ustawy. Skarżący stwierdził także, że organy wydające decyzje w sprawie dokonały niewłaściwej interpretacji art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej w świetle zebranego materiału dowodowego. Jak wynika ze złożonego w dniu 22 czerwca 2012 r. wniosku, cudzoziemiec wskazał, że przebywał w krajach strefy Schengen do maja 2008 r., w złożonych zeznaniach wskazał, że od lutego 2007 r. do wczesnych miesięcy 2008 r. przemieszczał się pomiędzy [...] a Polską. Złożone zeznania nie dyskredytują, zdaniem skarżącego okoliczności wskazanej we wniosku z 22 czerwca 2013 r., że przebywał na terytorium Polski od 19 maja 2008 r. Dodatkowym potwierdzeniem tej okoliczności jest fakt, że posiadał tytuł pobytowy w [...], z datą wygaśnięcia 31 maja 2008 r., zatem mając świadomość upływu ważności pobytu, zdecydował się na wyjazd z [...] w dniu 19 maja 2008 r., w obawie przed deportacją. Uzasadniając zarzut dokonania przez organy niewłaściwej wykładni art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej skarżący, powołując się na orzecznictwo sądowe podniósł, że odmowę udzielenia zezwolenia uzasadniają tylko takie informacje, od których uzależnione jest rozstrzygniecie w sprawie, nie dotyczy to natomiast jakichkolwiek informacji. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku wskazał, że do 19 maja 2008r. przebywał w krajach strefy Schengen, a zatem – jego zdaniem, bez znaczenia jest okoliczność, ze przyjechał do Polski w lutym 2007 r. a następnie do [...] w styczniu lub lutym 2008 r. Skarżący stwierdził, że zgodnie z zasadą wnioskowania a maiori ad minus, podanie krótszego okresu pobytu poza terenem Polski w zeznaniach, nie ma znaczenia gdy we wniosku z ostrożności procesowej, wskazał dłuższy okres pobytu poza terenem Polski. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził m. in., że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ uznał, że zastosowanie w sprawie art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej było warunkowane fałszywymi zeznaniami strony. Przepis ten bowiem odnosi się wyłącznie do oświadczeń zawartych we wniosku inicjującym postępowanie. Ponadto w żadnym wypadku organ odwoławczy nie zaprezentował w zaskarżonej decyzji takiej wykładni powołanego przepisu, która zakładałaby, że podanie każdej nieprawdziwej informacji w toku postępowania stanowi podstawę do wydania obligatoryjnie decyzji odmownej w sprawie. Organ po analizie przepisu art. 3 ust. 2 ustawy abolicyjnej podniósł, że stwierdzenie, iż zachodzi którakolwiek z podstaw do wydania decyzji odmownej z art. 3 ust. 2 pkt 2-6 ustawy, stwarza obowiązek wydania decyzji odmownej nawet w sytuacji, gdy którykolwiek z wymogów z art. 1 tej ustawy został spełniony. Ponadto Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, że obalenie domniemania z art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej nastąpiło z uwagi na ustalenia związane z wyjazdami zagranicznymi skarżącego (odzwierciedlonymi poprzez zagraniczne tytuły pobytowe), brak wykazania pobytu w Polsce stanowi zaś jego następstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., nr 191, poz. 1133). Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1. nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r., których pobyt na terytorium w dniu wejścia ustawy jest nielegalny; 2. nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010r.,którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu wejścia w życie ustawy był nielegalny; 3. wobec których w dniu 1 stycznia 2010r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku. W myśl art. 3 ust 1 ww. ustawy wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ww. ustawy, cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: - nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia; - w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. W ocenie Sądu organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że cudzoziemiec D. Q. nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy abolicyjnej. Organ ustalił, na podstawie danych zawartych w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "POBYT", że D. Q. nie ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy. Ustalenie to nie było przez skarżącego kwestionowane na żadnym etapie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego. Istotą sporu jest natomiast uznanie przez organ, że pobytu skarżącego nie można zalegalizować na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy abolicyjnej. Skarżący we wniosku z 3 stycznia 2012 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie ustawy abolicyjnej podał, że do Polski pierwszy raz przyjechał w 2001 r., następnie przebywał w krajach strefy Schengen do maja 2008 r., zaś od maja 2008 r. przebywa ponownie w Polsce. Ze złożonego oświadczenia nie wynika zatem, aby cudzoziemiec w okresie co najmniej od 20 grudnia 2007 r. przebywał nieprzerwanie w Polsce, jak tego wymaga art. 1 pkt 1 ustawy abolicyjnej. Natomiast do protokołu z przesłuchania strony z dnia 7 lipca 2012 r. skarżący zeznał, że przebywa w Polsce od lipca 2001 r. następnie, w grudniu 2003 r. wyjechał do [...], gdzie mieszkał przez 4 lata. W lutym 2007 r. zdecydował się przyjechać do Polski, a w lutym lub styczniu 2008 r. wyjechał do [...]. Ponownie do Polski przyjechał w maju 2008 r. Przy czym należy zaznaczyć, ze skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, dokumentów potwierdzających fakt przebywania przez niego w Polsce od 2007 r. do stycznia (lub lutego) 2008 r. Stosowne wezwanie organu pierwszej instancji w tej kwestii zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 czerwca 2012 r W ocenie Sądu zmiana treści oświadczeń co do okoliczności przebywania w Polsce w okresie, o którym mowa w art. 1 ust 1 ustawy o abolicji (z wniosku o wydanie przedmiotowego zezwolenia nie wynikało, że w grudniu 2007 r. cudzoziemiec przebywał w Polsce, natomiast z zeznań złożonych podczas przesłuchania wynikało, że w tym okresie przebywał na terenie RP), uzasadniała podważenie przez organy wiarygodności zeznań skarżącego składanych w toku postępowania administracyjnego. Nie można się zgodzić z argumentacją zawartą w skardze, że skoro we wniosku skarżący wskazał, że do 19 maja 2008 r. przebywał w krajach strefy Schengen, to bez znaczenia jest okoliczność wskazana w zeznaniach z 4 lipca 2012 r., że w Polsce przebywał od lutego 2007 r. do stycznia 2008 r. Zdaniem Sądu skoro przepis art. 1 ust. 1 ustawy o abolicji wymaga aby cudzoziemiec przebywał nieprzerwanie w Polsce co najmniej od 20 grudnia 2007 r. to okoliczność, czy skarżący od 20 grudnia 2007 r. do 15 maja 2008 r. przebywał wyłącznie w [...] czy też w Polsce i [...] (i w jakich okresach) jest jak najbardziej istotna. Z tego samego względu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że podanie krótszego okresu pobytu poza terenem Polski w zeznaniach, nie ma znaczenia gdy we wniosku cudzoziemiec z ostrożności procesowej wskazał dłuższy okres pobytu poza terenem Polski. Ponadto organ ustalił, że od dnia 4 maja 2005 r. skarżący posiadał tytuł pobytowy na terenie [...], a od 13 listopada 2006 r. posiada prawo do pobytu tolerowanego w [...] do dnia 31 maja 2008 r. Z informacji podanych przez stronę niemiecką wynika, ze ostatni ślad pobytu skarżącego na terytorium [...] to wymeldowanie z dnia 10 lipca 2008 r. Biorąc zatem pod uwagę wszystkie okoliczności, a zatem: - ww. informacje strony [...] w sprawie pobytu skarżącego w [...], - brak jakikolwiek dokumentów mogących świadczyć o pobycie w Polsce w badanym okresie, - rozbieżności pomiędzy informacjami przekazanymi przez skarżącego we wniosku a treścią oświadczeń złożonych podczas przesłuchania, organy prawidłowo wywiodły, że w niniejszej sprawie doszło do obalenia domniemania nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej. Zgodnie z tym przepisem pobyt cudzoziemca uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. W skardze skarżący wskazał, że fakt nieposiadania dokumentów mogących świadczyć o pobycie skarżącego w Polsce i funkcjonowaniu w społeczeństwie Polskim, nie może być podstawą obalenia omawianego domniemania. Zdaniem Sądu - co do zasady stwierdzenie to jest prawidłowe - jednak przy zastrzeżeniu, że nieudokumentowanie pobytu miałoby stanowić samodzielną podstawę obalenia domniemania nieprzerwanego pobytu. W rozpatrywanej sprawie tak nie jest. Organ wyraźnie wymienił trzy – wskazane wyżej okoliczności z których dwie nie mają związku z brakiem dokumentów mogących świadczyć o pobycie cudzoziemca w Polsce, Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów okazały się nieuzasadnione. Organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy a następnie go ocenił dokonując subsumcji stanu faktycznego pod właściwą normę prawa materialnego. Dokonana przez organ ocena nie ma charakteru dowolnego – tak jak to wskazuje Skarżący w skardze. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia art. 80 i 107 § 3 K.p.a.. Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się aby organy w rozpatrywanej sprawie naruszyły przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.