IV SA/Wa 1054/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-04
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Alina Balicka, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie linii elektroenergetycznej może zostać wydana bez przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, jeśli istnieją budynki mieszkalne w sąsiedztwie inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały przebudowę linii elektroenergetycznej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a nie zawsze znacząco. W związku z tym, stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko było uzasadnione, ponieważ analizy wykazały dotrzymanie standardów jakości środowiska w zakresie hałasu i promieniowania elektromagnetycznego, a ochrona dotyczy faktycznego zagospodarowania terenu, a nie planów inwestycyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącej jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV na dwutorową. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wskazując na potencjalnie znaczące oddziaływanie inwestycji na środowisko, zwłaszcza w kontekście bliskości budynków mieszkalnych. Organy administracji uznały, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale nie zawsze znacząco, co nie obliguje do przeprowadzenia pełnej oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.), dalej ustawa ooś, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. Nr [...] z [...] września 2015 r., stwierdzającej brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: Przebudowa istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji [...] - linia 110 kV [...] — [...] na linię dwutorową
- w punkcie 1 uchylił treść załącznika do ww. decyzji w całości i w tym zakresie orzekł:
Charakterystyka planowanego przedsięwzięcia:
Planowana inwestycja polega na przebudowie napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji GPZ [...] - linia 110 kV [...] — [...] na linie dwutorową na długości ok. 3,72 km. W ramach przebudowy planowana jest wymiana przestarzałych konstrukcji wsporczych, fundamentów oraz przewodów fazowych na nowe. Projektowane konstrukcje planuje się jako dwutorowe umożliwiające zabudowę 2 torów linii 110 kV. Z uwagi na charakter obiektu, nie wyklucza się realizacji inwestycji w kilku etapach. Na linii zawieszone będzie sześć przewodów fazowych stalowo - aluminiowych w układzie beczkowym i dwa odgromowe. Maksymalna całkowita wysokość słupów nie przekroczy 35 m. W ramach inwestycji wymienione zostaną istniejące słupy zlokalizowane na terenie następujących działek: Słup nr 1 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 2 — dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr [...] - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 4 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 5 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 6 — dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 7 - dz. nr [...], obr. [...], Słup nr 8 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 9 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr [...] - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 11 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 12 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr [...] - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 14 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 15 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 16 - dz. nr [...], obr. [...]; Słup nr 17 - dz. nr [...], obr. [...]. Do realizacji przedmiotowej inwestycji przewidziano stalowe słupy z przewodami stalowo — aluminiowymi AFL-6 240 mm2 i przewodem odgromowym stalowo — aluminiowym typu OPGW. Jako izolację przewiduje się zastosowanie izolatorów kompozytowych. Odległość pomiędzy poszczególnymi przewodami roboczymi wynosić będzie nie mniej niż 2,8 m. Szerokość pasa terenu przewidywanego oddziaływania przedmiotowej linii wynosi 15 m (tj. po 7,5 m od osi linii). Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia, dalej KIP, zaplecze budowy nie będzie organizowane na terenie objętym inwestycją. Wszelkie prace ciemne będą wykonywane jedynie przy stanowiskach słupowych istniejących słupów. W czasie przebudowy nastąpi wymiana stanowisk słupowych na nowe, w kilku przypadkach z przesunięciem o ok. 5 — 10 m. Projektowane konstrukcje wsporcze będą wymagały wykopu fundamentów głębokości ok. 2 — 3 m. Niezbędne materiały, takie jak konstrukcje stalowe, prefabrykowane fundamenty, beton, przewody itp. zgromadzone i przygotowane zostaną w miejscach do tego przystosowanych (teren utwardzony, ogrodzony z dostępem do energii elektrycznej, więc znajdujący się na terenie zabudowanym poza obszarami chronionymi przyrodniczo; najczęściej pobliskie tereny produkcyjno-magazynowe) i będą jedynie sukcesywnie dowożone na poszczególne lokalizacje bezpośrednio przed ich montażem. Na etapie budowy wykorzystanie surowców będzie minimalne, większość prac będzie wykonywana ręcznie z użyciem narzędzi ręcznych, za wyjątkiem przygotowania fundamentów oraz demontażu i montażu konstrukcji wsporczych, do których to prac niezbędna będzie praca dźwigu oraz koparko — ładowarki. Jako drogi dojazdowe wykorzystane zostaną istniejące pasy dróg, drogi technologiczne i śródpolne. Ruch poza wyznaczonymi ciągami komunikacyjnymi ograniczony zostanie do niezbędnego minimum. Wszelkie prace zostaną wykonane wyłącznie przy użyciu najnowszych technologii, nowoczesnych materiałów i sprawnego technicznie sprzętu budowlanego. Stan techniczny maszyn, urządzeń technicznych i pojazdów będzie podlegał bieżącej kontroli. Wykopy, powstałe w trakcie budowy, zostaną odpowiednio zabezpieczone, a ewentualne drobne kręgowce (w tym płazy) w nich znajdujące się zostaną odłowione i przeniesione poza teren inwestycji.
- w punkcie 2 w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. decyzją z [...] września 2015 r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 84 ustawy ooś, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: Przebudowa istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji [...] - linia 110 kV [...] — [...] na linię dwutorową.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. P.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej również GDOŚ) w toku postępowania odwoławczego na podstawie art. art. 136 k.p.a., wezwał wnioskodawcę do przedłożenia: aktualnego zaświadczenia dotyczącego obowiązujących w miejscu realizacji inwestycji miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, aktualnego opisu zagospodarowania terenu uwzględniającego budynki mieszkalne położone w granicach pasa technologicznego linii i w najbliższym jej otoczeniu, informacji w zakresie obszaru ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego generowanego przez pracującą linię i ewentualnych oddziaływań skumulowanych.
W zakresie miejscowych planów GDOŚ wskazał, że już po wydaniu przez organ I instancji skarżonej decyzji (tj. w dniu [...] listopada 2015 r.) wszedł w życie miejscowy plan, uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z [...] października 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. dla przebiegu linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV (Dz. U. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]), obejmujący ustaleniami planistycznymi działki o nr. ewid. [...] i [...], obręb [...], gm. C., stanowiące miejsce realizacji inwestycji. Organ stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy ooś, dokonał analizy planu i w tym zakresie stwierdził zgodność lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ww. ustaleniami.
GDOŚ rozpatrując odwołanie stwierdził, że lokalizacja przedmiotowej linii elektroenergetycznej w sąsiedztwie istniejących budynków mieszkalnych (a w zasadzie dołączenie drugiego toru do istniejącego śladu), nie oznacza automatycznie jej znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko (w tym także, ze względu na brzmienie art. 3 ust. 2 ustawy ooś, na zdrowie ludzi) i nie jest równoznaczna z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Istotne jest bowiem dotrzymanie standardów jakości środowiska w zakresie hałasu i promieniowania elektromagnetycznego, stanowiących najważniejsze oddziaływanie napowietrznych linii elektroenergetycznych na etapie ich eksploatacji w kontekście ochrony zdrowia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w zakresie oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego (dalej PEM) zostały wykonane i przedstawione w uzupełnieniach do KIP, przedłożonych pismem z 29 czerwca 2015 r., obliczenia i analiza rozkładu składowej elektrycznej i magnetycznej pola dla budynku najbliżej położonego względem osi linii (odległość pozioma - 21,5 m), na działce o nr. ewid. [...], obręb [...] (w sąsiedztwie słupa nr 17). Na wysokości 2 m nad poziomem terenu, natężenie składowej elektrycznej przy budynku wyniosło 0,005 kV/m, składowej magnetycznej 2,03 A/m, podczas gdy pod samą linią elektroenergetyczną, (na wysokości 2 m nad poziomem terenu) odpowiednio 0,9 kV/m i ok. 5,2 A/m. Wartości graniczne zostały ustalone w rozporządzeniu PEM na poziomie 1 kV/m i 60 A/m - dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową czyli takich, na których faktycznie zabudowa taka występuje lub jest planowana według miejscowego planu oraz 10 kV/m oraz 60 A/m - dla miejsc dostępnych dla ludności, przez które rozumieć należy za art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 poz. 672 ze zm.), dalej POŚ, wszelkie miejsca z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Z uwagi na brak w przeważającej części terenu, stanowiącego miejsce realizacji inwestycji, miejscowego planu, ochronie przed PEM podlega wyłącznie faktyczne zagospodarowanie terenu. Jak wynika z akt sprawy, w granicach pasa technologicznego, tj. po 7,5 m od osi linii w każdą stronę, nie znajduje się żaden budynek. Najbliżej położonymi względem przedsięwzięcia budynkami mieszkalnymi są: budynek znajdujący się na terenie działki o nr. ewid. [...], obręb [...] (w sąsiedztwie słupa nr 17) w odległości 21,5 m od osi linii (tj. 14 m od granicy pasa technologicznego) i zlokalizowany w odległości ok. 72 m od osi linii budynek mieszkalny znajdujący się na działce o nr. ewid. [...], obręb [...] (pomiędzy słupami nr 7 i 8). W dokumentacji sprawy wskazany został także budynek mieszkalny znajdujący się w odległości ok. 188 m od osi linii, na terenie nieruchomości należącej do skarżącego, tj. na terenie działki o nr. ewid. [...], obręb [...]. Natomiast plany inwestycyjne dotyczące obszaru w najbliższym otoczeniu inwestycji pozostają bez znaczenia, bowiem ocenie w toku prowadzonego postępowania podlega wyłącznie stan faktyczny sprawy, aktualny na dzień wydania rozstrzygnięcia.
W zakresie ochrony warunków życia ludzi, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z 24 lipca 2015 r., znak: [...], wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie dotrzymania standardów jakości środowiska akustycznego i PEM, wskazując na konieczność określenia przewidywanego oddziaływania w zakresie PEM na całej długości linii, a nie tylko w sąsiedztwie słupa nr 17. GDOŚ nie podzielił tego stanowiska uznając, że analiza przedłożonej w sprawie dokumentacji pozwala ustalić, że obliczenia w zakresie PEM w sąsiedztwie słupa nr 17 nie zostały wykonane przypadkowo, ale ze względu na wybudowanie w tym rejonie budynku mieszkalnego, którego odległość od granicy pasa technologicznego jest najmniejsza (14 m) w stosunku do innych zabudowań, usytuowanych w otoczeniu linii. Dotrzymanie bardziej restrykcyjnych (ustalonych jak dla zabudowy mieszkaniowej) dopuszczalnych norm, określonych rozporządzeniem PEM, na wysokości 2 m od poziomu terenu w samej osi linii (z uwzględnieniem różnic wynikających z wysokości zawieszenia przewodów i minimalnego zwisu, tj. w tym przypadku 7,8 m) pozwala na jednoznaczne wskazanie, że eksploatacja przedmiotowej linii prowadzić będzie do dotrzymania na całej długości inwestycji dopuszczalnych poziomów PEM w środowisku, stanowiących na podstawie art. 3 pkt 34 POŚ standardy jakości środowiska w tym zakresie. W opinii GDOŚ nie jest konieczne (w szczególności na etapie stwierdzania obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko) sporządzanie każdorazowo w stosunku do każdego budynku mieszkalnego, znajdującego się w otoczeniu inwestycji, odrębnych obliczeń propagacji PEM, skoro przedstawione dotychczas analizy pozwoliły bezsprzecznie uznać dotrzymanie standardów jakości środowiska w tym zakresie, także względem miejsc dostępnych dla ludności znajdujących się w pasie technologicznym linii.
Z kolei odnośnie oddziaływania akustycznego przebudowywanej linii 110 kV organ odwoławczy stwierdził, że oddziaływanie to w przypadku linii elektroenergetycznych, których realizacja zawsze wiąże się z wytyczeniem pasa technologicznego, w granicach którego użytkowanie zostaje ograniczone, jest nieznaczące i zamykające się na etapie eksploatacji przedsięwzięcia w ww. pasie. Wyznaczony pas technologiczny szerokości 15 m, a prognozowana wartość równoważnego poziomu dźwięku L,Aeq w trakcie funkcjonowania linii wynosić ma (z uwzględnieniem najbardziej niekorzystnych zjawisk pogodowych) nie więcej niż 34 - 41 dB (uzupełnienia z 28 listopada 2016 r.). Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie hałasu, dla linii elektroenergetycznych zostały określone wskaźniki LAeqD 50 dB i L,AeqN 45 dB, mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej oraz zabudowy zagrodowej i zamieszkania zbiorowego, do których kwalifikują się, położone w najbliższej odległości od linii, budynki mieszkalne. Ww. kwalifikacje terenów chronionych akustycznie (na podstawie faktycznego zagospodarowania terenu) i wynikające z niej dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku wskazują, że realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie z dotrzymaniem wyżej określonych norm, stanowiących standardy jakości środowiska w zakresie ochrony akustycznej (por. uzupełnienia z 29 czerwca 2015 r.). Oddziaływanie akustyczne na etapie budowy ww. linii będzie zaś krótkotrwałe i ustanie wraz z zakończeniem budowy poszczególnych stanowisk słupów.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia jest zbieżny z pasem technologicznym linii, wyznaczanym na potrzeby służebności przesyłu (szerokości 15 m, po 7,5 m od osi linii w każdą stronę). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organu I instancji, że oddziaływania mierzalne w zakresie PEM i hałasu, generowane przez pracującą linię, maleją wraz z odległością od osi linii, przyjmując na granicy tego pasa (a tym bardziej przy obszarach podlegających ochronie) wartości nieznaczące. Zatem w granicach pasa technologicznego zamykają się wszystkie oddziaływania związane z realizacją przedmiotowej inwestycji, mogące powstać w trakcie jej realizacji oraz na etapie jej budowy. Tym samym zarzut dotyczący nieokreślenia pasa technologicznego linii i obszarów ponadnormatywnych oddziaływań hałasu i PEM, wyznaczonych na podstawie stosownych przepisów, jest bezzasadny.
Natomiast, jak wskazał GDOŚ, przywołane w odwołaniu rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy nie znajduje zastosowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia, określa ono ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy. Poza przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się także badanie zgodności projektowanej linii elektroenergetycznej z normami budowlanymi.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego merytorycznego określenia środowiskowych uwarunkowań bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, GDOŚ wyjaśnił, że realizacja przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, do których z uwagi na § 3 ust. 1 pkt 7 w związku z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397 ze zm.), dalej rozporządzania ooś, zalicza się przebudowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej, wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyłącznie w przypadku, gdy taki obowiązek zostanie stwierdzony przez właściwy organ w drodze postanowienia na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy ooś. W przedmiotowej sprawie, RDOŚ w Szczecinie nie stwierdził takiej potrzeby i w dniu 10 sierpnia 2016 r. wydał postanowienie o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W takim przypadku, w stanie prawnym aktualnym na dzień wydania skarżonej decyzji, zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy ooś, w decyzji stwierdza się tylko brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji zawarł w uzasadnieniu decyzji wskazane i opisane w KIP i jej uzupełnieniach informacje w zakresie planowanych przez inwestora rozwiązań technicznych i organizacyjnych, przyczyniających się także do minimalizacji ewentualnego oddziaływania inwestycji na środowisko.
Natomiast charakterystyka przedsięwzięcia, szczególnie w przypadku inwestycji nie wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest miejscem, w którym powinny zostać zawarte szczegółowe informacje dotyczące sposobu realizacji danej inwestycji. Organ II instancji, korzystając z uprawnień określonych art. 138 ust. 1 pkt 2 k.p.a., w pkt 1 swojej decyzji, włączył w treść charakterystyki informacje wskazane w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a dotyczące planowanych przez inwestora rozwiązań technicznych i organizacyjnych. Z uwagi na całkowity brak określenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia jakichkolwiek warunków jej realizacji, w treści charakterystyki zmodyfikowano informację o dopuszczeniu etapowości jej realizacji oraz dodano informację o głębokości przewidywanego fundamentowania.
W tym stanie rzeczy, GDOŚ nie uznał zasadności zarzutu określenia środowiskowych uwarunkowań bez przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Jednocześnie GDOŚ uznał za konieczne uzupełnienie uzasadnienia decyzji organu I instancji o informacje dotyczące realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zawarte w materiale dowodowym zgromadzonym na etapie postępowania odwoławczego. Biorąc powyższe pod uwagę, wskazał dodatkowo, względem uzasadnienia decyzji organu I instancji, co następuje:
1) rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:
Ze względu na niskie napięcie znamionowe projektowanej linii (110 kV) i charakter przedsięwzięcia (przebudowa istniejącej linii jednotorowej na dwutorową na długości do 4 km, tj. 17 stanowisk słupów), skala inwestycji jest bardzo mała, a jej realizacja wiązać się będzie z zajęciem terenu w bardzo ograniczonym stopniu (przewiduje się przesunięcie stanowisk słupów tylko w paru przypadkach o odległości do 10 cm). Projektowana linia na swojej trasie krzyżuje się z magistralną zelektryfikowaną linią kolejową, drogami: wojewódzkimi, powiatowymi, gminnymi oraz szutrowymi i polnymi, podziemnym gazociągiem wysokociśnieniowym, linią telefoniczną, stacją elektroenergetyczną [...], a także z innymi liniami elektroenergetycznymi: niskich napięć 15 kV i 0,4 kV i wysokich, tj. linią 110 kV relacji [...] - [...]. Spośród wymienionych przedsięwzięć, ze względu na charakter generowanych oddziaływań, tylko stacja [...] i linia 110 kV relacji [...] - [...] prowadzić może do ewentualnych skumulowanych oddziaływań z analizowaną inwestycją w zakresie emisji PEM i hałasu. Jednakże, jak wynika z uzupełnień z dnia 28 listopada 2016 r., nakładanie się ponadnormatywnych obszarów promieniowania może mieć miejsce wyłącznie w obrębie ogrodzonego terenu stacji, nie podlegającego ochronie przed PEM i w punkcie rozgałęzienia projektowanej linii, gdzie ewentualne przekroczenia dopuszczalnych poziomów, określonych dla miejsc dostępnych dla ludności (ze względu na brak budynków mieszkalnych i wyłączenie tego terenu spod zabudowy mieszkaniowej w miejscowym planie), występować mogą tylko w obrębie pasa technologicznego na wysokości od poziomu ziemi, uniemożliwiającej dostęp ludności. W zakresie akustycznego oddziaływania skumulowanego, równoważny poziom dźwięku emitowany przez pracującą linię o napięciu 110 kV w niesprzyjających warunkach pogodowych jest na tyle niski, że ewentualne kumulowanie się hałasu od wyżej wskazanych inwestycji nie przekroczy dopuszczalnych poziomów na granicy obszarów podlegających ochronie akustycznej. Wykorzystanie zasobów naturalnych (tylko gleby i powierzchni ziemi) wiązać się będzie i to w bardzo małym stopniu wyłącznie z etapem budowy inwestycji, ze względu na użycie gotowych do montażu elementów prefabrykowanych, płytkie posadowienie fundamentów, ograniczone użycie maszyn budowlanych i specyficzną organizacje placu budowy. Emisja PEM i hałasu oraz wynikające z niej ewentualne zagrożenia dla zdrowia ludzi zostały opisane przy odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu. Emisja zanieczyszczeń powietrza, jaka może pojawić się w związku z transportem materiałów budowlanych wykorzystywanych w trakcie budowy i prac konserwacyjnych na etapie funkcjonowania linii, ze względu na skalę przedsięwzięcia i krótkotrwałość takich działań, będzie nieistotna. W zakresie gospodarki odpadami wskazać należy, że przedsięwzięcie wiązać się może ze sporadycznym wytwarzaniem odpadów w ramach jego funkcjonowania wyłącznie podczas prac konserwacyjnych i remontowych (odpady zaliczane do grup 08, 15, 17 i 20 rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1923), ale na etapie budowy, w związku z rozbiórką 17 istniejących stanowisk słupów, ilość wytworzonych odpadów (grupa 17 ww. rozporządzenia) może być stosunkowo duża. Ze względu na krótkotrwałość i jednorazowość fazy budowy oraz ograniczenie jej zakresu przestrzennego tylko do konkretnego stanowiska słupa, oddziaływanie wytwarzanych odpadów na środowisko (przy właściwym postępowaniu z nimi, wynikającym z przepisów prawa powszechnie obowiązującego) będzie nieznaczące.
2) usytuowanie przedsięwzięcia:
Z punktu widzenia planowanego użytkowania terenu wskazać należy, że teren realizacji przedsięwzięcia nie znajduje się pod jurysdykcją miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, za wyjątkiem terenu dwóch działek (o nr. ewid. [...] i [...], obręb [...], gmina [...]), zlokalizowanych na krańcu przedmiotowej inwestycji, w miejscu rozgałęziania linii [...] - [...]. Na obszarze tym obowiązuje całkowity zakaz lokalizacji budynków (§ 2 pkt 1 miejscowego planu), a wśród przeznaczenia podstawowego i uzupełniającego wskazano napowietrzną linię elektroenergetyczną wysokiego napięcia 110 kV, obiekty infrastruktury technicznej i działalność rolniczą (§ 10 pkt 1 i 2 miejscowego planu). Jak wskazano w KIP i jego uzupełnieniach teren inwestycji podlega, z uwagi na bliską odległość od miasta C. (ok. 22 tys. mieszkańców) silnej antropopresji i jest miejscami silnie zaśmiecony, co wpływać może negatywnie na zdolności samooczyszczania się środowiska. Przedmiotowa inwestycja nie wiąże się jednak z działalnością produkcyjną i przemysłową, która wpływać mogłaby na środowisko wodno-gruntowe ww. obszaru, a krótkotrwałość prac budowlanych i oddalenie terenu magazynów od placu budowy poszczególnych słupów skutkować będzie nieznaczącym oddziaływaniem na etapie budowy. Krajobraz terenu projektowanej linii tworzą podmiejskie pola uprawne, nieużytki, tereny ogrodów działkowych i miejscowo łąki, stopniowo zabudowywane jednorodzinnym budownictwem mieszkalnym. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie akt (w tym mapy topograficznej i dokumentacji fotograficznej) oraz analizy dostępnych powszechnie opracowań (m.in. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C.), rzeźba terenu nie jest wybitnie urozmaicona, a występujący na tym terenie krajobraz o przeważającym typie miejskim, jest silnie przekształcony antropogenicznie (m.in. przez drogi wylotowe miasta C. - wojewódzkie, powiatowe i linię kolejową) oraz pozbawiony wyraźnych dominant krajobrazowych i atrakcyjnych wizualnie siedlisk przyrodniczych i historycznej zabudowy. Oddziaływanie na etapie eksploatacji ograniczone będzie wyłącznie do najbliższego otoczenia linii i nie będzie znaczące. Na uwadze należy mieć przede wszystkim, że inwestycja polega na przebudowie już istniejącej (i funkcjonującej w świadomości odbiorców) linii elektroenergetycznej do linii o prawie identycznych parametrach (m.in. wysokości maksymalnie 35 m) i nie będzie wiązać się z, mogącą obniżać walory krajobrazowe i estetyczne, szczególnie obszarów podmiejskich, wycinką technologiczną drzew i krzewów. Budowa linii elektroenergetycznych powoduje nieznaczące krótkotrwałe oddziaływanie na krajobraz. Roboty budowlane ograniczone będą na poszczególnych stanowiskach słupów do kilku dni pracy, a plac budowy nie będzie stanowił zamkniętego pojedynczego obszaru, lecz będzie składał się z pomniejszych lokalnych placów budowy, których lokalizacja będzie ściśle związana ze stanowiskami słupów. Obszary cechujące się wysokimi walorami krajobrazowymi położone są w znacznej odległości (ok. 4 km) od inwestycji - Obszar Chronionego Krajobrazu D ([...]). Względem opisanych wyżej, przy odpowiedzi na podnoszone w odwołaniu zarzuty, informacji w zakresie dotrzymania standardów jakości środowiska dodać należy że, ze względu na usytuowanie przedsięwzięcia w obszarze podmiejskim i brak dużych zakładów przemysłowo - produkcyjnych, prawdopodobieństwo przekroczenia standardów w zakresie hałasu, powietrza i PEM, jest niskie.
Organ odwoławczy uznał, że w świetle kryteriów zdefiniowanych przez ustawodawcę w art. 63 ust. 1 ustawy ooś, realizacja przedmiotowej linii elektroenergetycznej nie będzie wiązać się z negatywnym oddziaływaniem na środowisko.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2017 r. wniósł M. P. Skarżący zaskarżył ww. decyzję w części stanowiącej pkt.2 tej decyzji zarzucając jej naruszenie:
art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. a, lit. c i lit. d oraz ust. 3 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowiącego, że rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, prawdopodobieństwa oddziaływania. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obligatoryjnie, jeżeli możliwość realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1, jest uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w przepisach ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska,
art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowiącego, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2017 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z [...] września 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 71 ust. 2 ustawy ooś wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane przedsięwzięcie pn.: Przebudowa istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji [...] - linia 110 kV [...] - [...] na linię dwutorową, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71) należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i dlatego organy słusznie uznały, że planowane przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 1 ustawy ooś, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wymienione w tym przepisie uwarunkowania. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 ustawy). Ponadto, w przedmiotowej sprawie stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś, przed wydaniem postanowienia, organ zobowiązany był, do zasięgnięcia opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Warunki wynikające z powyższych regulacji zostały w kontrolowanej sprawie zachowane, gdyż [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyraziły swoje stanowisko w przepisanej formie, a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. odnosząc się do tej opinii dokonał własnej oceny w zakresie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wydając w dniu 10 sierpnia 2015 r. postanowienie, w którym w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, uwzględniając dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i ocenił w kontekście uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy ooś.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. zachowując tryb określony w art. 84 ustawy ooś, wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, czyniąc charakterystykę przedsięwzięcia integralną jej częścią. Słusznie też, organ odwoławczy nadał nową treść charakterystyce planowanego przedsięwzięcia poprzez włączenie w jej treść planowanych przez inwestora rozwiązań technicznych i organizacyjnych oraz zmodyfikowanie informacji o dopuszczeniu etapowości realizacji przedsięwzięcia oraz dodanie informacji o głębokości przewidywanego fundamentowania.
Przepis art. 84 ustawy ooś stanowi, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (ust.1) Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (ust.2). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy).
Uzasadnienie decyzji zawiera rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania. Organ szczegółowo opisał etap realizacji i eksploatacji inwestycji i przewidywane oddziaływanie na środowisko na każdym z tych etapów. Ponieważ najważniejszym oddziaływaniem napowietrznych linii elektroenergetycznych na etapie ich eksploatacji jest hałas i promieniowanie elektromagnetyczne (PEM), istotne było zbadanie dotrzymania standardów jakości środowiska w tym zakresie w kontekście ochrony zdrowia. W zaskarżonej decyzji wykazano, że w granicach pasa technologicznego, szerokości 15 m, po 7,5 m od linii osi w każdą stronę, zamykają się wszystkie oddziaływania związane z realizacją planowanej inwestycji.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 6. Do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone (§ 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia). Wobec powyższego prawidłowo organy zakwalifikowały planowaną inwestycję polegającą na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji [...] - linia 110 kV [...] - [...] na linię dwutorową, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem nieuzasadniony jest zarzut skargi, że przedsięwzięcie to zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 220 kV, o długości nie mniejszej niż 15 km. Przedsięwzięcie, którego dotyczy decyzja środowiskowa w przedmiotowej sprawie nie spełnia wymogów przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Skarżący z faktu, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości zabudowanych i stale zamieszkałych przez ludzi jak i nieruchomości, które będą ustawicznie zabudowywane przeznaczonymi na całoroczny pobyt stały ludzi budynkami mieszkalnymi wywodzi obowiązek zrealizowania przedmiotowej inwestycji po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Sąd podziela stanowisko organu, że ochronie przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji, w tym oddziaływaniem w zakresie hałasu i promieniowania elektromagnetycznego, podlega (poza terenami objętymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego) wyłącznie faktyczne zagospodarowanie terenu, a nie plany inwestycyjne dotyczące obszaru w najbliższym otoczeniu inwestycji. W toku postępowania administracyjnego w sposób szczegółowy wykazano, co znalazło także odbicie w uzasadnieniach decyzji, że w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, który pokrywa się z pasem technologicznym linii, zamykają się wszystkie oddziaływania związane z realizacją planowanej inwestycji na etapie jej budowy, eksploatacji i likwidacji.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, obszar ograniczonego użytkowania tworzy się m. in. dla linii i stacji elektroenergetycznej, jeżeli mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu. W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutowi skargi, projektowana linia nie będzie powodować przekroczenia standardów jakości środowiska, w tym w zakresie emisji promieniowania elektromagnetycznego i oddziaływania akustycznego, a zatem nie istnieje obowiązek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania i w konsekwencji zastosowania art. 63 ust. 3 pkt 1 ustawy ooś.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znajdując podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło