IV SA/Wa 1055/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-23

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez uzupełnienia przez skarżącą informacji o źródłach utrzymania i sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku uzupełnienia wniosku o niezbędne informacje dotyczące sytuacji majątkowej i źródeł utrzymania, nie można stwierdzić spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia odmowę jego przyznania.
Stan faktyczny
Skarżąca G. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody Mazowieckiego o odmowie zwrotu nieruchomości. Skarżąca podała, że nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, ma 60 lat i przeszła dwie operacje. Jest współwłaścicielką domu i działki wraz z trzema synami. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące źródeł utrzymania i sytuacji majątkowej, nie wykonała tego obowiązku mimo skutecznego doręczenia wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy G. P. (dalej: "skarżąca") po otrzymaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r. zwróciła się do sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych, podnosząc, że nie pracuje, nie uzyskuje żadnego dochodu, ma 60 lat, przeszła dwie operacje. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że emerytura będzie przysługiwała skarżącej od listopada 2015 r. Jest właścicielką domu o pow. ok. 90 m2 i działki o pow. 750 m2. Dom i działka należą także do jej trzech synów (po zmarłym mężu skarżącej). Zarządzeniem z dnia 7 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 14 dni - poprzez: - złożenie szczegółowego oświadczenia o źródłach jej utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy; - złożenie oświadczenia dotyczącego wielkości i rodzaju pomocy od osób trzecich, o ile z takiej pomocy korzysta, przedstawienie oświadczeń darczyńców co do wielkości i rodzaju pomocy; - przedstawienie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ewentualnie złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych; - wyjaśnienie, czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami – w drugim przypadku należy wymienić wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, podać i udokumentować ich stan majątkowy oraz źródło i wysokość miesięcznych dochodów Wezwanie to zostało zwrócone do Sądu, z powodu niepodjęcia w terminie. Jak wynika z adnotacji urzędu pocztowego, przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 15 maja 2015 r., oraz powtórnie – w dniu 25 maja 2015 r. Pismo to należy uznać za doręczone w dniu 29 maja 2015 r., zatem termin do uzupełnienia wniosku upłynął w dniu 12 czerwca 2015 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżąca nie wykonała wezwania i nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżącą spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez nią spełniony. Z informacji podanych przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in., że nie pracuje, nie uzyskuje dochodów. Jest współwłaścicielką (wraz z trzema synami) domu o pow. 90 m2 i działki o pow. 750 m2. W tej sytuacji zasadne było wezwanie skarżącej do wskazania źródła utrzymania, wyjaśnienia czy uzyskuje pomoc od osób trzecich, wreszcie, czy gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, czy też z innymi osobami. Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie, które zostało prawidłowo dwukrotnie awizowane i należało je uznać za skutecznie doręczone (art. 73 p.p.s.a.) Tym samym należy uznać, że nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem przedstawione przez nią informacje są niepełnie (m. in. brak jest jakichkolwiek informacji o źródłach utrzymania) i uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny jest sytuacji majątkowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło