IV SA/Wa 1056/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-20
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i wysokość ponoszonych wydatków, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i wysokość ponoszonych wydatków. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości finansowych strony i prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Z. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z żoną z łącznego dochodu w wysokości 1.957,42 zł miesięcznie i nie posiada majątku. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących ponoszonych wydatków. Z. L. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Z. L. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Uczestnik niniejszego postępowania – Z. L. w zażaleniu z dnia 12 maja 2015 r. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1056/15 o wstrzymaniu wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu od niniejszego zażalenia
W złożonym w sądzie w dniu 29 maja 2015 r. urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Z. L. oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości 1.957,42 zł. netto (miesięcznie), na który składa się: świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1092,23 zł. oraz jego żony E. L. w wysokości 865,19 zł miesięcznie. Skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości ani zasobów pieniężnych.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2015 r. wezwał wnioskodawcę do przedstawienia wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym należało przedłożyć oświadczenie o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym.
Z. L. nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek złożony przez Z. L. jest nieuzasadniony.
Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zasady ponoszenia przez stronę kosztów tego postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie.
Z. L. ubiega się wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładanych danych o stanie rodzinnym. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy.
Oświadczenie złożone przez uczestnika niniejszego postępowania we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Na podstawie tych informacji nie można było ustalić relacji uzyskiwanych przez stronę dochodów do ponoszonych miesięcznych wydatków. Skierowane do niego wezwanie w sprawie złożenia dodatkowych wyjaśnień na temat aktualnej kondycji finansowej obejmowało wezwanie do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych oraz wskazania (udokumentowania) wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Dokumenty te w sposób najpełniejszy zobrazowałyby strukturę wydatków strony i pozwoliły ocenić jej rzeczywiste możliwości finansowe.
Trzeba podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej osoby wnioskującej o prawo pomocy, jeżeli ona sama uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się więc liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło