IV SA/Wa 106/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Wanda Zielińska – Baran, asesor WSA Jakub Linkowski,, Protokolant Aneta Zaniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Wójta Gminy o. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Wójt Gminy O. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa -po rozpatrzeniu wniosku R.N. oraz H. i J.K. – odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...].06.2000 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – działki nr [...] w D. poprzez budowę chlewni – tuczarni przez P. L.. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że R.N. oraz H.i J.K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].06.2000 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] w D. poprzez budowę chlewni – tuczarni uzasadniając go tym, że bez swojej winy nie brali udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...].07.2004 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...].06.2000 r. jw. Uzasadniając odmowę uchylenia decyzji organ I instancji wskazał na brak interesu prawnego R. N., H.J. K. w składaniu wniosku o wznowienie, osoby te bowiem nie można uznać za strony postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu- działki nr [...]. R. N. jest właścicielem działki nr [...], H.K. natomiast działki nr [...], które bezpośrednio nie graniczą z działką nr [...], na której jest realizowana inwestycja. Budynek mieszkalny H. i J.K. znajduje się w odległości 60 m od projektowanej realizacji chlewni-tuczarni. Na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( t.j. Dz.U. nr 49 poz. 196 z 1994 r.) i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakimi powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji ( Dz.U. nr 93, poz. 589 z1998 r.) rozpatrywana chlewnia -tuczarnia do 40 DJP nie była zaliczona do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Do takich inwestycji zalicza się inwestycje o obsadzie powyżej 50 DJP. R. N., H.J. K. nie wykazali interesu prawnego i nie mogą być uznani za stronę w postępowaniu bowiem w chwili wydania warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] poprzez budowę chlewni-tuczarni do 40 DJP inwestycja ta nie zaliczała się do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska a więc nie mogła oddziaływać szkodliwie na środowisko. W związku z tym brak jest podstaw do uznania wnioskodawców za strony postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania warunków zabudowy – i na podstawie art. 151 §1 pkt 1 należało odmówić uchylenia decyzji z dnia [...].06.2000 r. Wnioskodawcy złożyli odwołanie od decyzji Wójta Gminy O., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podnieśli, że zamieszkują w bliskim sąsiedztwie inwestycji i niewątpliwie oddziaływuje ona na ich nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania R. N. oraz H. i J. K. –Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy w O. z dnia [...].09.2004 r. i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji co do tego, że tylko właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją mają interes prawny w danej sprawie. Niezaliczenie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie może być negatywną przesłanką do uznania istnienia interesu prawnego właścicieli działek położonych w sąsiedztwie. Interes prawny a tym samym przymiot strony w przedmiotowej sprawie winien być przede wszystkim oceniany poprzez zasięg oddziaływania inwestycji przy czym zwrócić należy uwagę, że zasięg oddziaływania nie musi dotyczyć wyłącznie działek bezpośrednio przyległych do działki inwestora, lecz może być znacznie szerszy. Nie bez znaczenia jest, że na tej działce istnieje już tuczarnia a decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...].06.2000 r. dotyczy budowy drugiej tuczarni. W tej sytuacji organ I instancji powinien badać zasięg uciążliwości i zaliczenia inwestycji do mogących mieć wpływ na stan środowiska łącznie tzn. biorąc pod uwagę wielkość produkcji w istniejącej i projektowanej tuczarni. Wobec powyższego – w oparciu o art. 138 §2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji kierując sprawę do ponownego rozpoznania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]11.2004 r. złożył P.L., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że jego inwestycja może szkodliwie oddziaływać na środowisko albowiem decyzja dotyczy tuczarni na 40 DJP. Zaprzeczył także, że na tej nieruchomości w chwili wydawania decyzji z dnia [...].06.2000 r. istniała inna tuczarnia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania R. N., H. K. i J. L. – na rozprawie dnia 21 września 2005 r. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270). Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej jak też postanowienia z dnia [...].07.2004 r. -choć z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Postępowanie o wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją . Stąd też ustawodawca postępowanie to obwarował koniecznością zaistnienia ściśle określonych w ustawie przesłanek i przesłanki te wymienił w art. 145kpa. Jednocześnie w art. 148 kpa została uregulowana kwestia terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania a z przyczyny określonej w art.. 145§1pkt 4 kpa – od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. (§2). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też w doktrynie utrwalił się pogląd, że strona musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach wznowienia lub decyzji ( w przypadku art. 145§1 pkt4 kpa) stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w których dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Natomiast jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu wskazanego w art. 148 kpa organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( tak m.in. niepublikowany wyrok NSA z dnia 29.01.1986 r. IIISA 1263/85) Obowiązkiem organu administracji, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zatem zbadanie czy wniosek ten oparty jest na ustawowej przyczynie wznowienia oraz czy został wniesiony w terminie określonym w art. 148 kpa.( tak wyrok NSA z dnia 14.06.1999 IV SA 2397/98 ). W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie odniosły się do kwestii zachowania przez wnioskodawców terminu określonego w art. 148 kpa. R. N., oraz H.J. K.wskazali wprawdzie, że wniosek o wznowienie postępowania opierają o treść art. 145§1 pkt 4 kpa albowiem – bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jednakże nie podali ani kiedy ani w jakich okolicznościach dowiedzieli się o decyzji. Obowiązkiem organu było zatem – przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania zbadanie w/w okoliczności. Dopiero po wykazaniu przez wnioskodawców, że zachowali termin, o którym mowa w art. 148§1i2 kpa organ mógł wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. Zaniechanie przez organ wyjaśnienia w/w okoliczności stanowiło naruszenie przepisów postępowania – art. 148 i 149 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie z dnia [...].07.2004 r., mocą którego organ administracji wznowił postępowanie należało uchylić. Natomiast Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została podjęta na podstawie art. 138 §2 kpa, który wskazuje, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zaskarżona decyzja – w ocenie Sądu – nie narusza art. 138§2 kpa. Wbrew twierdzeniom, skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przyjęło, że inwestycja P. L. negatywnie oddziałuje na środowisko a jedynie –wskazuje na możliwość zaistnienia takiej sytuacji co w dalszej części ma wpływ na ustalenie czy wnioskodawcy posiadają interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania, innymi słowy czy winni brać udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyjaśnienie tej kwestii organ odwoławczy powierzył organowi I instancji wskazując jednocześnie okoliczności, które winny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.