IV SA/Wa 106/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi G. P. i S. P. w przedmiocie niewykonania przez Starostę [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt IVSA/Wa 399/05 - oddala skargę - IV SA/Wa 106/10 UZASADNIENIE I. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r., wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") za pośrednictwem Starosty Powiatowego w I. (dalej "Starosty") G. i S. P. (dalej "skarżący") wnieśli skargę na niewykonanie przez Starostę prawomocnego wyroku Sądu z dnia 25 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 399/05 (dalej "wyroku z 2005 r." albo "wyroku"). W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że pomimo kierowania przez skarżących stosownych wezwań do usunięcia naruszenia prawa Starosta nie wykonał wyroku do dnia wniesienia skargi (ponad cztery lata od wydania wyroku), a jego działanie ograniczyło się do wydania wypisu z rejestru gruntów stwierdzającego wadliwy stan faktyczny. II. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, podnosząc że w pismach z dnia [...] września i [...] października 2009 r. wyjaśnił skarżącym przesłanki niemożności uwzględnienia ich żądań. III. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej "Minister") utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] stycznia 2004 r., znak [...], przekazujące na podstawie art.65§1 k.p.a. według właściwości Staroście wniosek skarżących z dnia [...] stycznia 2004 r., dotyczący żądania wydania "decyzji administracyjnej zaskarżalnej" w sprawie dokonanego czasowego wyłączenia z produkcji rolnej gruntów położonych w miejscowości D. gmina I., ponieważ stosownie do przepisu art.5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz.78 z późn.zm.) organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie Ministra. Wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przekazanie przez Wojewodę Staroście pisma skarżących było zasadne. W uzasadnieniu wyroku wskazano w szczególności, co następuje: Zgodnie z art.19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organy muszą zatem kontrolować swoją właściwość od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, kończącą postępowanie w sprawie. Przy wszczęciu postępowania administracyjnego na żądanie strony, w razie stwierdzenia braku własnej właściwości w sprawie, organ przekazuje podanie do organu właściwego w trybie wskazanym w art.65§1 k.p.a. albo gdy na podstawie danych podania nie można ustalić organu właściwego, jak i gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, zwraca je wnoszącemu podanie z odpowiednim pouczeniem (art.66§3 k.p.a.). W toku rozprawy przed sądem administracyjnym skarżąca potwierdziła, iż istotą jej żądania jest wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków stosownych zmian, dotyczących nieruchomości należących do skarżących. Zgodnie z art.22 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r: Nr 100, poz.1086 z późn.zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz.454). Z powyższego wynika, iż organ do którego wniosła pismo skarżąca, tj. Wojewoda nie był właściwy do merytorycznego rozpoznania żądania skarżących a był nim - właściwy terytorialnie starosta (tj. Starosta [...]), któremu pismo skarżących przekazano postanowieniem organu I instancji, utrzymanym w mocy przez Ministra. Przekazanie to było zatem zasadne. Na wynik sprawy nie wpływa przyjęcie przez organy obu instancji, iż właściwość starosty wynika z innych przesłanek, aniżeli posiadanie przez niego kompetencji w zakresie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikację gruntów. Należy bowiem zaznaczyć, iż organy wywiodły tę właściwość z faktu, iż żądanie skarżących mogło dotyczyć zagadnień ochrony gruntów rolnych i leśnych (ewentualność taka w świetle jednoznacznych wyjaśnień skarżącej nie zachodzi), w których to sprawach, podobnie jak w sprawach ewidencji i klasyfikacji gruntów, właściwy jest starosta (art.5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz.78 z późn.zm.). . Mimo bowiem błędnej motywacji organów, będącej zresztą wynikiem niedostatecznej precyzji pism kierowanych do nich przez skarżących (należy przyjąć, iż dopiero w toku postępowania sądowo - administracyjnego skarżąca w nie budzący wątpliwości sposób wyjaśniła, co rozumie pod pojęciem "stwierdzenie zaskarżalną decyzją administracyjną istnienia wady nieruchomości zakupionych w latach 1988- 1990"), sprawę przekazano organowi właściwemu. Tym samym zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiotowy wyrok Sądu stał się prawomocny w dniu 8 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Skargę należało oddalić, albowiem wbrew przekonaniu skarżących w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające uznanie, że wyrok z 2005 r. nie został wykonany przez Starostę. II. Zasady i tryb postępowania w przedmiocie skarg na niewykonanie wyroków sądów administracyjnych reguluje art.154§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie do powyższego przepisu: W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art.154§1 p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art.154§2 p.p.s.a.). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art.154§3 p.p.s.a.). Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (art.154§4 p.p.s.a.). Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego (art.154§5 p.p.s.a.). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art.154§6 p.p.s.a.). III. Z powyższych regulacji wynika, że podstawowym warunkiem uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego jest stwierdzenie, że (alternatywnie): - chodzi o wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu, albo - chodzi o bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Rzecz dotyczy zatem wyłącznie tych przypadków, w których sąd administracyjny stwierdził w przeszłości prawomocnym orzeczeniem naruszenie przez organ administracji przepisów prawa, w związku z czym: 1) bądź to zobowiązał tym orzeczeniem organ pozostający dotąd w bezczynności do podjęcia działań przewidzianych prawem, 2) bądź to zobowiązał organ, którego wadliwe orzeczenie zostało uchylone, do wydania w sprawie ponownego, prawidłowego rozstrzygnięcia. Mówiąc najogólniej przedmiotem skargi na niewykonanie wyroku może być tylko taki wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd ten nałożył na organ określone obowiązki. O niewykonaniu takiego wyroku będzie zatem można mówić tylko wtedy, gdy wbrew zaleceniom wyroku obowiązki te nie zostały wykonane. Taka sytuacja nie zaszła w oczywisty sposób w niniejszej sprawie, w której wyrok z 2005 r. nie był ani wyrokiem stwierdzającym bezczynność jakiekolwiek organu, ani nie był wyrokiem uchylającym jakiekolwiek orzeczenie administracyjne, był natomiast wyrokiem oddalającym skargę skarżących na postanowienie Ministra. Stwierdzić należy, że wyrok z 2005 r nie podlegał wykonaniu w rozumieniu art.154 k.p.a. Sąd podzielił w przedmiotowym wyroku stanowisko Ministra, że sprawa będąca przedmiotem żądania skarżących (wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków) pozostaje w gestii Starosty, więc winna być przekazana temu organowi przez Wojewodę. Sprawa będąca przedmiotem wyroku z 2005 r. dotyczyła zatem wyłącznie procesowego zagadnienia przekazania sprawy przez organ niewłaściwy (Wojewodę) organowi właściwemu (Staroście). Z wyroku Sądu z 2005 r. wynika zatem wyłącznie to, że zasadnie przyjął orzekający w sprawie Wojewoda i Minister, że sprawa wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów winna zostać przekazana do rozpoznania Staroście. Z wyroku tego nie wynikają natomiast, co kategorycznie należy stwierdzić, jakiekolwiek zalecenia dla Starosty odnośnie sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności z wyroku tego nie wynika, że Starosta winien żądanie skarżących w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków uwzględnić. Z powyższych racji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest umocowany do dokonywania szczegółowej oceny czynności Starosty, które miały miejsce po przekazaniu mu sprawy przez Wojewodę. W związku z tym nie zajmuje żadnego stanowiska w kwestii, czy czynności te były prawidłowe, czy też nie. Sąd dostrzega jednakże zasadność poinformowania skarżących, że co do zasady w postępowaniu w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji stronom tego postępowania przysługują określone uprawnienia procesowe. Skarżący mają zatem w pierwszej kolejności prawo żądania wydania przez Starostę decyzji administracyjnej, rozstrzygającej ich żądanie co do istoty (decyzja taka ma zatem orzec o wprowadzeniu albo o odmowie wprowadzenia żądanych zmian do ewidencji gruntów i budynków, ewentualnie o umorzeniu postępowania w sprawie). Orzeczenie Starosty, nie uwzględniające żądania skarżących może być przedmiotem odwołania do organu wyższego stopnia (właściwego wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego). Bezczynność Starosty (niewydanie decyzji w terminach przewidzianych w art.35 k.p.a.) może być z kolei przedmiotem skargi na bezczynność tego organu, ewentualnie przewlekłość postępowania (art.37 k.p.a.). Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.