IV SA/Wa 1064/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-28
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, która z kolei odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy i Miasta, narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, oparte na art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wymaga stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie organ nadzoru prawidłowo ustalił, że skarżący nie był właścicielem spornej działki w dacie jej przekazania, a zatem nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
C.B. złożył skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy i Miasta z 1979 r. o przekazaniu nieruchomości Nadleśnictwu, argumentując, że skarżący nie był właścicielem spornej działki w dacie przekazania. Skarżący podniósł, że był właścicielem działki, która została zalesiona jego nakładem, a przekazana została inna działka. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał tytułu własności do spornej działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. L. z Kancelarii -(...) Spółka Partnerska Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych przy ul. (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 art. 138 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa , po rozpatrzeniu wniosku C.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy i Miasta K. z dnia [...] listopada 1979r. przekazującej użytkowanie na rzecz Nadleśnictwa Z. nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 1,41 ha, położonych we wsi D., nr [...] o pow. 3,21 ha położonych we wsi C., oraz nr [...] o pow.2,40 ha w miejscowości K.
W uzasadnieniu podano decyzji podano, że wnioskiem z dnia 12 października 2007r. C.B. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ nadzoru wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, wynikającej z art. 16 kpa i dlatego stwierdzenie nieważności decyzji ma miejsce wtedy, gdy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika, że Gminy I Miasta K. z dnia [...] listopada 1979r. gdyż, uznał, że w dniu przekazania Nadleśnictwu Z. ww. działek skarżący nie był właścicielem spornej działki nr [...] o pow. 4,72 ha, położonej we wsi P. Właścicielem tej spornej działki był natomiast Skarb Państwa. Organ nadzoru stwierdził, że ustalenia Wojewody wynikają z akt sprawy, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że kwestionowana przez skarżącego decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, tym samym nie istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję złożył C.B., domagając się jej uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...],
ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi, podniósł, iż w dniu przekazania Nadleśnictwu Z. działki nr [...] o pow. 4,72 ha był jej właścicielem i nie zostało wyjaśnione jaka w
rzeczywistości została przekazana działka Nadleśnictwu, Zdaniem skarżącego nie była to działka nr [...], ale działka nr [...] o pow. 4,22 ha, która jako nieużytki została przez niego zalesiona w 1953r. nakładem jego własnych sił i środków , sadzonkami z pobranymi z Nadleśnictwa Z. - Leśnictwo Z.. Do 1992 roku las pielęgnował i użytkował. Własność tej działki potwierdza akt nadania z 1956r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wymaga podkreślenia, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, mające zastosowanie w niniejszej sprawie, oparte jest o treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W postępowaniu tym chodzi wyłącznie o ustalenie i ocenę przez organ nadzorczy, czy kontrolowane orzeczenie jest zgodne, czy też narusza i to w sposób rażący przepisy prawa, będące podstawą rozstrzygnięcia. Dokonanie oceny, co do zgodności z prawem danego orzeczenia, w tym konkretnym przypadku decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. wydanej w trybie nadzorczym, poddane jest specyficznym regułom.
Otóż w orzecznictwie niejednokrotnie wskazywano, iż "tak zakreślone ramy postępowania nadzorczego, nie nakazują organowi nadzoru przeprowadzania postępowania dowodowego, jakie jest prowadzone w postępowaniu zwykłym. Ocena organu nadzoru sprowadza się do tego, czy materiał dowodowy zgromadzony postępowaniu zwykłym stanowi podstawę zapadłego w nim rozstrzygnięcia". Przy czym, aby organ nadzoru mógł stwierdzić nieważność danego aktu, to nie tylko musi zachodzić jedna z przesłanek pozytywnych określonych w § 1 pkt 1-7 art. 156 Kpa, ale również nie może zachodzić żadna z przesłanek negatywnych określonych w § 2 powołanego przepisu, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 570/05, nie publikowany).
Stwierdzenie nieważności decyzji jest dopuszczalne jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa, bowiem uchylenie decyzji wprawdzie posiadającej wadę, której nie można uznać za kwalifikowaną,
pozostawałoby w jawnej sprzeczności z określoną w art. 16 § 1 kpa - zasadą trwałości decyzji ostatecznej. Według utrwalonego orzecznictwa, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostały spełnione trzy przesłanki, tj. zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu prawa, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Trzecim elementem wymagającym zbadania są społeczne skutki jakie wywołała decyzja.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] listopada 1979r. Wymieniona decyzja Wojewody została wydana w trybie nadzorczym, co oznacza, że jej kontrola sprowadzała się do zbadania, czy została wydana w zgodzie z powołanym w jej podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonując w trybie nadzoru kontroli ww. rozstrzygnięcia Wojewody uznał, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie Sądu, z tym stanowiskiem organu naczelnego należy się zgodzić. Wojewoda [...] dokonując w trybie nadzoru kontroli decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] listopada 1976r. o nieodpłatnym przekazaniu na czas nieokreślony na rzecz Nadleśnictwa w Z. nieruchomości leśnych o łącznej powierzchni 12, 66 ha położonych we wsiach: Z. - działki o nr [...] o pow. 1,41 ha; P. działka nr [...] o pow. 4,72 ha;: D. - działki nr [...]o pow. 0,92 ha,; C. - działki nr [...] o pow. 3,321 ha oraz położone w miejscowości K. działki nr [...] o pow. 2,40 ha. Organ stwierdził, że skarżący bezpodstawnie domaga się zwrotu działki nr [...] o pow. 4,22 ha ( obecnie oznaczona nr [...]), ponieważ w dniu przekazania tej działki Nadleśnictwu nie była jego własnością, lecz własnością Skarbu Państwa - PFZ.
Z materiału dowodowego sprawy wynika wprost, iż w 1963 roku na terenie wsi P. została przeprowadzona regulacja gruntów, której uczestnikiem był skarżący i bez zastrzeżeń przyjął działki o nr [...], które stały się jego własnością. Niemniej na skutek skargi skarżącego, złożonej w 1964 roku na włączenie do jego gospodarstwa niewłaściwych działek, na mocy decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w Z. z dnia [...] maja 1964r., została wyłączona z jego gospodarstwa działka z części działki nr [...] i oznaczona jako działka nr [...] o
pow. 4,22 ha, która następnie jako działka nr [...] została przekazana do Państwowego Funduszu Ziemi. W zamian za tę działkę skarżący otrzymał działkę nr [...] o pow. 4,22 ha. Gospodarstwo rolne w skład, którego wchodziły działki oznaczone nr: [...], zapisane w księdze wieczystej KW nr [...], skarżący aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1974r. I. i E.M.
Powyższe prowadzi do wniosku, że prawidłowo ustalono, że skarżący bezpodstawnie domaga się zwrotu działki nr [...], skoro od 1963 roku stanowiła własność Skarbu Państwa. Okoliczności podnoszone w skardze, że sporną działkę użytkował od 1953 roku, nakładem własnych sił i środków dokonał jej zalesienia, stanowią, że sporna działka była w użytkowaniu skarżącego, lecz to nie daje mu tytułu własności do tej działki, a tym samym prawa do domaga się jej zwrotu.
W tych warunkach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż trafnie przyjął Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nie jest dotknięta wadą kwalifikowanej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Niemniej wymaga podniesienia, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał tylko § 1 art. 138 kpa., gdy tymczasem przepis ten przewiduje w punktach od 1 do 3 różne rozstrzygnięcia organu drugiej instancji. Uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo organ powinien powołać art. 138 § 1 pkt 1 kpa, który odpowiada wydanemu rozstrzygnięciu o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] marca 2008r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo Mo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło