IV SA/Wa 1065/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-09
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może zawiesić postępowanie w sprawie o wymeldowanie, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd karny, w szczególności w kontekście ustalenia, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny?Ratio decidendi
Organ administracyjny ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie o wymeldowanie, jeśli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd karny. W przypadku, gdy toczy się postępowanie karne dotyczące znęcania się nad rodziną, które może rzucić światło na dobrowolność opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy wymeldowanie, zawieszenie postępowania jest uzasadnione na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Pozwala to na prawidłowe ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, co jest kluczowe dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie o wymeldowanie D. B. z pobytu stałego. Zawieszenie postępowania było uzasadnione toczącym się postępowaniem karnym przeciwko mężowi D. B. o znęcanie się, które mogło mieć wpływ na ustalenie dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżąca kwestionowała postanowienie, powołując się na swoje prawa współwłaścicielki lokalu i niechęć do powrotu synowej z dziećmi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi U. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia U. P., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004r. orzekającej o wymeldowaniu D. B. wraz z córkami O. i J. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]w W. W uzasadnieniu podano, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r. Wojewoda zawiesił postępowanie w związku z zawisłą przed Sądem Rejonowym W. w Wydziale IV Cywilnym z powództwa D. B. o przywrócenie naruszonego przez jej męża B. B. posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W dniu [...] grudnia 2004r. Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie wobec oddalenia powództwa D. B., a następnie postanowieniem wydanym w tym samym dniu [...] grudnia 2004r. ponownie zawiesił postępowanie odwoławcze w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym dla W w Wydziale VIII Karnym postępowaniem karnym przeciwko B. B. o psychiczne i fizyczne znęcanie się nad rodziną. Organ odwoławczy wskazał ,że w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie podlega zawieszeniu, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie o wymeldowanie niezbędnym jest ustalenie czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Organ drugiej instancji uznał, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego, gdyż od wyroku Sądu karnego będzie zależało rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie, bowiem toczące się postępowanie karne może przyczynić się do ustalenia charakteru i opuszczenia przedmiotowego lokalu przez D. B. wraz z córkami J. i O.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. P. wniosła o uchylenie tego postanowienia, podnosząc, że jej współwłaścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i nie zgadza się na powrót do mieszkania synowej – D. B. wraz z dziećmi. Treść skargi w istocie sprowadza się do przedstawienia problemów rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny powołany jest do kontroli legalności decyzji, postanowień czynności i innych aktów administracyjnych. Sąd więc bada czy przy ich wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, przy czym tylko uchybienia mające wpływ na wynik sprawy, albo stanowiące podstawę do wznowienia postępowania mogą prowadzić do uchylenia tych aktów. Sąd również bada czy nie są one dotknięte kwalifikowaną wadą prawną prowadzącą do ich nieważności. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że dokonuje kontroli kwestionowanych aktów niezależnie od zarzutów skargi.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Organ odwoławczy w niniejszej sprawie powołał przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa jako podstawę wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależniane jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:
1. postępowanie administracyjne jest w toku,
2. rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania
zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
3. zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Nadmienić należy, że jeżeli chodzi o drugą przesłankę to musi istnieć związek przymusowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie tego rodzaju związek zachodzi i rozpatrzenie odwołania D. B. od decyzji o jej wymeldowaniu i wydanie decyzji w drugiej instancji nie jest możliwe do czasu zakończenia się prawomocnym wyrokiem Sądu postępowania karnego przeciwko B. B. o psychiczne i fizyczne znęcanie się na rodziną.
Trafnie zauważył organ, że w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego chodzi przede wszystkim o wyjaśnienie i ustalenie, czy opuszczenie spornego lokalu przez D. B. wraz z córkami miało charakter dobrowolny i trwały. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślono, że nie można uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w sytuacji gdy strona została z lokalu usunięta w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego lub została zmuszona do jej opuszczenia, podjęła środki prawne w celu obrony swoich praw do zamieszkiwania w lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym ( por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r.V SA 3169/00, Lex nr 50123, NSA z dnia 22.08.2000r. V SA 108/00, LEX 49954).
Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, iż zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania o wymeldowaniu D. B. wraz z dziećmi, gdyż toczące się postępowanie karne przyczyni się do ustalenia charakteru i przyczyn opuszczenia przez nią przedmiotowego lokalu. Wyjaśnienie tej okoliczności niewątpliwie umożliwi organowi wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w następstwie rozpatrzenia odwołania D. B. od decyzji organu pierwszej instancji.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencj
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło