IV SA/Wa 1065/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-29
Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia wodnoprawnego, wydana na podstawie utożsamienia pojęcia "powierzchnia odkrywki" z "powierzchnią obszaru górniczego", jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utożsamianie pojęcia "powierzchnia odkrywki" z "powierzchnią obszaru górniczego" jest błędne i narusza zakaz wykładni synonimicznej. Właściwość organu do wydania pozwolenia wodnoprawnego była uzależniona od powierzchni odkrywki, a nie obszaru górniczego. Skoro powierzchnia odkrywki nie przekraczała 25 ha, Starosta był właściwym organem do wydania pozwolenia, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "M." Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę N. dla P. sp. z o.o. Wojewoda uznał, że Starosta był niewłaściwy do wydania pozwolenia, ponieważ powierzchnia obszaru górniczego przekraczała 25 ha, co według organu było równoznaczne z powierzchnią odkrywki. Skarżąca spółka kwestionowała tę interpretację oraz zarzucała naruszenie zasady czynnego udziału stron.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 roku; 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. Zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz "M." Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 roku znak: [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a, stwierdził nieważność decyzji Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2001 roku, znak: [...] udzielającej P. sp. z o.o. w S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - odprowadzanie wód kopalnianych z wyrobiska nr [...] i [...].
W uzasadnieniu wskazał, że art. 140 ustawy Prawo wodne (w brzmieniu na dzień wydania decyzji Starosty) stanowił, że organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Przepis art. 140 ust. 2 stanowił natomiast, że pozwolenie wodnoprawne wydaje wojewoda, między innymi, jeżeli szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów o ochronie środowiska oraz z eksploatacją instalacji lub urządzeń wodnych na terenach zakładów w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do tych przedsięwzięć. Z kolei zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty N. rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku (Dz. U. Nr 93, poz. 589) do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi zaliczano odkrywkowe zakłady górnicze o powierzchni odkrywki ponad 25 ha (§ 1 pkt 20 lit. c).
Jak dalej zauważył organ pierwszej instancji, na podstawie koncesji nr [...] udzielonej P. w S., zgodnie z którą w 2002 roku prowadziło ono działalność ustalono, że powierzchnia obszaru górniczego "S.", na którym prowadzona była działalność wydobywcza wynosiła [...] m2. Obszar ten stanowił zatem powierzchnię około [...] ha. W ocenie Wojewody, która jak stwierdził zbieżna jest z poglądami doktryny, przez pojęcie "powierzchnia odkrywki" użyte w powołanym akcie wykonawczym należy rozumieć obszar górniczy danego zakładu. To z kolei prowadzi do wniosku, że powierzchnia odkrywki P.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
w S. w dniu [...] sierpnia 2002 roku przekraczała powierzchnię 25 ha, a co za tym idzie organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego temu przedsiębiorstwu był Wojewoda [...], a nie Starosta N.
Ponadto organ stwierdził, że zakres decyzji Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2002 roku, znak: [...] pokrywa się z zakresem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 roku znak: [...]. Obie dotyczą bowiem tego samego przedmiotu
- pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód kopalnianych z wyrobiska
nr [...] do potoku [...] w km [...] oraz nr [...] do potoku [...] w km [...].
Zdaniem organu pierwszej instancji, fakt innego określenia ilości odprowadzanych
wód kopalnianych w obu decyzjach nie ma znaczenia dla stwierdzenia tożsamości
sprawy, ponieważ parametr ten nie stanowi o przedmiocie decyzji. Ponadto obie
decyzje wydane zostały dla tego samego podmiotu – P. Sp. z o.o. w S.
Od decyzji z dnia [...] listopada 2007 roku odwołała się "M." sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. wskazując, że samo zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie jest niewystarczające. Powinna mieć ona możliwość zapoznania się z wynikami prowadzonego postępowania. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu przejawia się zarówno w czynnym udziale we wszystkich czynnościach postępowania, jak również w prawie strony do zapoznania się z końcowymi ustaleniami stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Spółka zakwestionowała też przyjęte przez Wojewodę [...] rozumienie pojęcia "powierzchni odkrywki". Wskazała, że odkrywką jest miejsce, w którym na powierzchni ziemi ukazują się skały nie przykryte zwietrzeliną lub glebą. Rozróżnia się odkrywki naturalne powstałe np. w wyniku erozji, i odkrywki sztuczne powstałe po usunięciu skał nakładu np. w kopalni odkrywkowej. Kierując się wykładnią językową przez pojęcie "odkrywki", o którym mowa w § 1 pkt 20 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia, należy rozumieć w danym przypadku złoże odkryte w sposób sztuczny, czyli pozostające we własności przedsiębiorstwa tylko i wyłącznie użytki kopalniane, a dokładniej użytki kopalniane czynne. Jak podniosła odwołująca się, oczywistym jest, iż działalności wydobywczej nie prowadzi się w nieczynnym wyrobisku. Ponadto, skoro racjonalny prawodawca posłużył się
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
pojęciem "odkrywki", a nie zdefiniowanym w ustawie z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze pojęciem "obszaru górniczego", należy domniemywać, że rozumienie pojęcia użytego w rozporządzeniu nie jest tożsame z rozumieniem innego pojęcia zdefiniowanego w ustawie. Zgodnie z zasadą państwa prawa w tworzonych aktach prawnych należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu, należy posługiwać się określeniami użytymi w ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, a dla oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń. Stąd też - zdaniem spółki - nie sposób zgodzić się z przyjętą przez organ pierwszej instancji interpretacją pojęcia "powierzchnia odkrywki".
Odwołująca się wskazała, że na dzień [...] sierpnia 2002 roku P. w S. działalność wydobywczą prowadziło na powierzchni [...] ha (zgodnie z operatem wodnoprawnym z czerwca 2002 roku). Natomiast w skład obszaru górniczego wchodzą - zgodnie z wypisem z rejestru gruntów - w rzeczywistości: grunty rolne [...] ha, łąki trwałe [...] ha, lasy i grunty leśne [...] ha, grunty zadrzewione i zakrzewione [...] ha, drogi [...] ha, tereny przemysłowe [...] ha, użytki kopalniane (czynne i nieczynne wyrobiska) [...] ha oraz grunty które nie są własnością ani nie są we władaniu przedsiębiorstwa. Co więcej ustalenia w przeprowadzonym postępowaniu są nierzetelne, ponieważ teren objęty koncesją wynosi [...] m2, a nie jak podano w decyzji [...] m2.
Spółka nie zgodziła się także z twierdzeniem organu pierwszej instancji, iż zakres decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 roku nr [...] pokrywa się z zakresem decyzji Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2002 roku nr [...], co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wskazała, że, decyzja Wojewody [...] obejmowała pozwolenie na pobór wody oraz odprowadzanie wód kopalnianych z wyrobisk. Natomiast decyzja Starosty N. obejmowała tylko pozwolenie na odprowadzanie wód kopalnianych. Ponadto decyzją Starosty N. przyznano P. w S. prawo odprowadzania wód kopalnianych w większej ilości. Zezwolenie na wprowadzanie innej ilości wód kopalnianych zmienia stan faktyczny sprawy. W konsekwencji nie zachodzi tożsamość spraw, która mogłaby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
Ponadto, w ocenie "M." sp. z o.o., kwestionowana decyzja Starosty N. wywołała nieodwracalne skutki prawne, co uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności ze względu na treść art. 156 § 2 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 roku, znak: [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 roku.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji w pierwszym rzędzie nie podzielił stanowiska spółki odnośnie do kwestii pozbawienia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Podniósł, iż odwołującej się doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oraz postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od tego postanowienia. Następnie doręczono decyzję z dnia [...] lipca 2007 roku o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty N., a przekazując odwołanie od tej decyzji organowi odwoławczemu poinformowano o tym spółkę. Doręczono również kolejne decyzje: Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] października 2007 roku i Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 roku. Zdaniem organu drugiej instancji, strona była świadoma wszczęcia postępowania i korzystała z prawa składania odwołań. Z żadnego dokumentu nie wynika zaś, aby wyrażała chęć zapoznania się z aktami sprawy, bądź też aby organy jej to uniemożliwiały i nie dopuszczały do udziału w postępowaniu. Organ wskazał też, że akta zebrane przez Wojewodę są dobrze znane stronie, bowiem zawierają wnioski o zmianę pozwolenia z dnia [...] lipca 1986 roku i udzielenie nowego wraz z operatem wodnoprawnym z grudnia 1996 roku, a także wniosek skierowany do Starosty wraz z operatem z czerwca 2002 roku, jak też same decyzje wydane w tych postępowaniach.
Nadto Prezes nadmienił, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności jest sprawa procesowa, polegająca na rozpoznaniu i rozstrzygnięciu czy wydana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oceniając jej legalność organ uwzględnia rzeczywisty stan formalnoprawny, który istniał na dzień wydania decyzji, będącej przedmiotem postępowania. Zatem odnosi się do przepisów i materiału dowodowego istniejącego w dacie wydawania decyzji przez Starostę N., a nie analizuje sprawy na dzień wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
W kolejnej części uzasadnienia organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie do rozstrzygnięcia decyzją Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2002 roku sprawy rozstrzygniętej już decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1997 roku. Zauważył, że tożsamość sprawy istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie - mimo wydania pozwolenia przez Wojewodę na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 roku, a przez Starostę na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 roku - istnieje ciągłość podstawy prawnej. Regulacja prawna wymagająca uzyskania pozwolenia na wprowadzanie ścieków wskazana w ustawie Prawo wodne z 1974 roku została bowiem w pełni przejęta przez nową ustawę Prawo wodne z 2001 roku. W obu aktach prawnych wody kopalniane (wody z odwodnienia zakładów górniczych) wprowadzane do wód lub do ziemi są ściekami. Obie decyzje dotyczą jednak odmiennych stanów faktycznych, zezwalają bowiem na wprowadzanie innej ilości wód kopalnianych. Zdaniem organu odwoławczego, nie można zatem mówić o "niezmienionym stanie faktycznym", a tym samym o tożsamości sprawy.
W kolejnej części uzasadnienia Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podzielił argumentację Wojewody [...] co do wydania decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2002 roku z naruszeniem przepisów o właściwości.
W pierwszej kolejności wyjaśnił prawidłowość zastosowania w sprawie przepisu § 1 pkt 20 lit. c rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania tych inwestycji na środowisko.
Dalej stwierdził, że pod pojęciem "powierzchnia odkrywki" nie można rozumieć rzeczywistej powierzchni w dacie składania wniosku, czy też wydawania decyzji. Korzystanie z omawianego rozporządzenia na potrzeby ustalenia właściwości organu dotyczy bowiem nie tylko ubiegających się o pozwolenie wodnoprawne zakładów istniejących, ale również zakładów projektowanych. W takim przypadku trudno wymagać, aby te zakłady przed złożeniem wniosku o pozwolenie posiadały już odkrywkę o określonej powierzchni. W ocenie Prezesa intencją ustawodawcy było ustalenie właściwości wojewody w zakresie decyzji dotyczących zakładów, które są uprawnione na mocy koncesji do prowadzenia działalności
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
wydobywczej docelowo na powierzchni ponad 25 ha. Taką powierzchnię wyznacza obszar górniczy. Jak wskazał Prezes, potwierdzeniem intencji ustawodawcy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w którym wydobywanie kopalin ze złożą metodą odkrywkową na powierzchni obszaru górniczego nie mniejszej niż 25 ha (§ 2 ust. 1 pkt 6a) uznano za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu.
Dalej organ wywiódł, że strona do [...] lipca 2003 roku posiadała koncesję nr [...] wydaną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lipca 1993 roku, która zezwalała "na wydobywanie dolomitu i marmuru ze złoża "[...]" objętego obszarem górniczym "[...]" o powierzchni [...] m2...". Koncesja ta była wydana na podstawie dekretu z dnia 6 maja 1953 roku Prawo górnicze, z przepisów którego wynika, że do wniosku o udzielenie koncesji należało dołączyć m.in. założenia do projektu zagospodarowania złoża w granicach proponowanego obszaru górniczego. Przedsiębiorstwu górniczemu służyło wyłączne prawo do wydobywania kopaliny ze złoża w granicach określonego obszaru górniczego. Zdaniem Prezesa, z tych zapisów wynika, że zasoby złoża kopalin możliwe do wydobycia były określone m.in. powierzchnią obszaru górniczego. Powyższa koncesja została zmieniona decyzją Ministra z dnia [...] lipca 1996 roku, znak: [...] poprzez wyznaczenie granic obszaru i terenu górniczego. Zatem dotychczasowa powierzchnia tego obszaru, w granicach której możliwe było prowadzenie wydobycia, pozostawała bez zmian. Podstawą zmiany był wymóg ustalenia granic obszaru górniczego, wynikający z ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze, któremu również znane jest pojęcie obszaru górniczego. Jest to określona koncesją przestrzeń, wyznaczona na potrzeby wydobywania kopalin, jakkolwiek nie powoduje powstania uprawnień do władania nieruchomością gruntową znajdującą się w tym obszarze. Jednakże, jak wynika z odwołania i z załączonego wypisu z ewidencji gruntów, powierzchnia obszaru górniczego, będąca w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa, nawet bez gruntów, do których nie ma ono prawa własności ani władania, wynosi powyżej [...] ha. Jest to więc powierzchnia obszaru powyżej 25 ha, na którym docelowo Spółka ma prawo wydobywania kopaliny.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
Prezes nie zgodził się także ze stanowiskiem odwołującej się co do wystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych i zaistnienia przesłanek do zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdził, że dla oceny skutków decyzji administracyjnej dotkniętej wadą, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji (tu wprowadzania ścieków), a więc czy istnieją podstawy materialne, organizacyjne lub możliwości techniczne, które prowadzą do przywrócenia stanu faktycznego do pierwotnej postaci. Wprowadzanie ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego należy zaliczyć do zdarzeń faktycznych, a nie do skutków prawnych. Realizacja tego pozwolenia nie pozbawia wojewody możliwości zniesienia skutków, jakie wywołała decyzja starosty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "M." Sp. z o.o. wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Krajowego Zarządu
Gospodarki Wodnej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...],
2. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości,
3. zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu spółka podtrzymała zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2007 roku argumentację w zakresie rozumienia pojęcia "powierzchnia odkrywki" użytego w § 1 pkt 20 lit. c powoływanego rozporządzenia z dnia 14 lipca 1998 roku oraz w zakresie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżanej decyzji. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem Prezesa o braku podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 156 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 156 §1 pkt 1 kpa.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku, znak: [...] Starosta N. udzielił P. sp. z o.o.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
w S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód
- odprowadzanie wód kopalnianych z wyrobiska nr [...] i [...].
Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2005 roku Nr 239, poz. 2019 - tekst jednolity ze zmianami) (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji) organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Wyjątek od tej zasady określony został w ust. 2 wymienionego wyżej przepisu. Z art. 140 ust. 2 pkt 1 wynikało, że Wojewoda wydaje pozwolenie wodnoprawne jeżeli szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu
0 oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów o ochronie
środowiska, oraz z eksploatacją instalacji lub urządzeń wodnych na terenach
zakładów w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczanych do tych
przedsięwzięć.
Zgodnie z § 1 pkt 20 lit. c, obowiązującego w dacie wydania decyzji Starosty N., rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych
1 Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku w sprawie określenia rodzajów inwestycji
szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć
stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na
środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589), do inwestycji szczególnie
szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi zaliczano odkrywkowe zakłady górnicze
o powierzchni odkrywki ponad 25 ha.
Organy administracji prowadzące postępowanie nieważnościowe uznały, że pojęcie "powierzchnia obszaru górniczego" jest tożsama z pojęciem "powierzchnia odkrywki". Ponieważ powierzchnia obszaru górniczego wynosiła [...] ha organy uznały, że właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego był Wojewoda, a nie Starosta. Zdaniem Sądu tego rodzaju wykładnia jest błędna.
Pojęcie obszaru górniczego zdefiniowane zostało w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 roku Nr 228, poz. 1947
- tekst jednolity ze zm.). Obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której
przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót
górniczych związanych z wykonywaniem koncesji.
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
Pojęcie "powierzchnia odkrywki" nie zostało ustawowo zdefiniowane. Jest to jednak pojęcie prawne, które użyte zostało w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku.
Wykładnia przyjęta przez organy administracji polegająca na utożsamianiu pojęcia "powierzchnia odkrywki" z pojęciem "powierzchnia obszaru górniczego" narusza zakaz tzw. wykładni synonimicznej. Z zakazu tego wynika, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia - Lech Morawski. Zasady Wykładni Prawa, Toruń 2006, Wydawnictwo "Dom Organizatora" str. 103.
Wskazać również należy, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia
24. września 2002 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących
znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych
z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu
na środowisko (Dz. U. z 2002 roku, Nr 179, poz. 1490), które zastąpiło
rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
z dnia 14 lipca 1998 roku ustawodawca zrezygnował z pojęcia "powierzchnia
odkrywki" i zastosował pojęcie "powierzchnia obszaru górniczego nie mniejsza niż
25. ha". Zmiana ta oznacza, że ustawodawca nadawał pojęciom "powierzchnia
odkrywki"
i "powierzchnia obszaru górniczego" różne znaczenie.
Właściwość Wojewody do wydawania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód uzależniona była od powierzchni odkrywki, a nie od powierzchni obszaru górniczego. Powierzchnia odkrywki może być równa powierzchni obszaru górniczego, ale może też być mniejsza.
Ponieważ kryterium właściwości organów do wydania pozwolenia wodnoprawnego była powierzchnia odkrywki osoba ubiegająca się o wydanie powinna była we wniosku o wydanie pozwolenia określić jaką powierzchnię będzie zajmować odkrywka. Jest to logiczna konsekwencja wynikająca z obowiązujących w dacie wydania pozwolenia przepisów określających właściwość organów administracji. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Spółka z o.o. M. powierzchni tej nie określiła, a organ administracji tego od niej nie wyegzekwował ustalenie powierzchni odkrywki musi nastąpić ex post, to jest po fakcie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika, że jest to powierzchnia nie przekraczająca 25 ha. Brak jest w tej sytuacji postaw do przyjęcia, że pozwolenie wodnoprawne dla Spółki z o.o. M. wydane zostało przez organ niewłaściwy. Wszczęte
Sygn. akt IV SA/Wa 1065/08
z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej P. Spółki z o. o. w S. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powinno zostać umorzone.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło