IV SA/Wa 1066/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARIMR w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania bezpośrednich dopłat do gruntów rolnych 1) oddala skargę; 2) zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 40zł (słownie: czterdzieści złotych) tytułem poniesionych wydatków. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...]Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu wniosku C. S. z dnia [...] czerwca 2004r., o przyznanie mu płatności bezpośrednich na rok 2004r. działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U z 2004r. nr 6, poz. 40 ze zm) oraz art. 104 Kpa, odmówił przyznania C. S. płatności na rok 2004. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy płatności przysługują osobie, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne, utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę oraz J. K., który od 1999r. dzierżawi grunty należące do wnioskodawcy i wystąpił również o dopłaty do niniejszych gruntów wskazuje, iż C. S. nie jest posiadaczem wszystkich gruntów wykazanych we wniosku. Znajdują się one bowiem w posiadaniu dzierżawcy-J. K. Mając więc na uwadze, iż suma powierzchni działek rolnych podanych przez C. S. we wniosku ( po odjęciu gruntów objętych powyższą dzierżawą) nie przekracza 1 ha czyli minimalnej powierzchni gospodarstwa uprawniającej do otrzymania płatności, organ odmowił przyznania mu płatności bezpośrednich. Odwołanie od niniejszej decyzji wniósł C. S., domagając się zniesienia dopłat przyznanych J. K. i pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Decyzją z dnia [...] września 2004r. Nr [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, iż posiadaczem spornych gruntów jest dzierżawca, zatem wniesiony przez niego w dniu 28 maja 2004r. wniosek należało uznać za zasadny. Skargę na powyższą decyzję wniósł C. S. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...] lipca 1999r. w celu nabycia przez jego żonę prawa do renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i ich rodzin, wspólnie z żoną H. S., zawarli z J. i E. K. umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego o pow. 23,06 ha na okres 10 lat. Z uwagi na niepłacenie czynszu oraz nieuprawianie wszystkich gruntów, skarżący postanowił rozwiązać powyższą umowę. Dopłatę za grunty pomimo ich nieuprawiania przez okres 5 lat otrzymali jednak dzierżawcy. Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2006r. skarżący oświadczył do protokołu, iż w 2004r. sporne grunty uprawiał J. K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż do ARiMR zostały złożone dwa wnioski o przyznanie płatności na te same grunty przez skarżącego oraz J. K., organ zmuszony był więc wyjaśnić, kto jest faktycznym użytkownikiem spornych działek, właściciel gruntów czy ich dzierżawca. Z wyjaśnień przedłożonych przez zainteresowane strony wynika, iż obaj wnioskodawcy przekonani są o zasadności swych wniosków. Przed Sądem Rejonowym w M. toczy się zaś postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności umowy dzierżawy zawartej pomiędzy C. i H. S. -wydzierżawiającymi a J. i E. K.- dzierżawcami. W świetle powyższego zadaniem Agencji było ustalenie kto jest faktycznym użytkownikiem spornych działek. Dokumentacja zgromadzona w sprawie przemawia zaś za faktem, iż użytkownikiem spornych działek nie jest skarżący. Potwierdza on to sam w pismach kierowanych do Sądu Rejonowego w M. oraz w swoim odwołaniu od decyzji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2004r. nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzi, iż organ niesłusznie odmówił mu przyznania dopłat do wykazanych przez niego we wniosku gruntów i uznał, iż osobą uprawnioną do otrzymania dopłat z tego tytułu jest J. K. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż J. K. niewłaściwie uprawiał sporne grunty, a zatem w ocenie skarżącego nie spełniał on warunków do otrzymania dopłat. Ponadto podnosi, iż wypowiedział on dzierżawcy umowę dzierżawy, niemniej jednak na jeden dzień przed upływem terminu wypowiedzenia dzierżawca "obsiał pole"(pismo skarżącego z dnia 18 kwietnia 2005r). Z akt sprawy wynika, iż skarżący faktycznie próbował rozwiązać umowę dzierżawy, wobec jednak zaistniałego na tym tle sporu pomiędzy nim a dzierżawcą, wystąpił on wraz z żoną z powództwem przeciwko dzierżawcom J. i E. K. o rozwiązanie umowy dzierżawy. Termin rozprawy został wyznaczony przez Sąd na dzień 14 września 2004r. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż okoliczność istniejącego sporu na gruncie rozwiązania umowy dzierżawy, jak słusznie zresztą przyjął organ nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Stosownie bowiem do treści art. art. 2 ust. 1i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, płatności niniejsze przysługują osobie będącej posiadaczem gruntów rolnych (o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha ), utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Skoro więc jednym z warunków koniecznych do otrzymania płatności przez producenta rolnego, jest zaposiadanie przez niego gruntów rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, w niniejszej sprawie organ administracji publicznej, zobowiązany był więc z mocy prawa do zbadania, czy skarżący na dzień złożenia wniosku i orzekania przez organ był posiadaczem gruntów o dopłaty do których się ubiegał. A zatem czy faktycznie nimi władał. Zgodnie bowiem z definicją posiadania zawartą w art. 336 kc, "posiadaczem rzeczy jest zarówno ten , kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)" Na posiadanie w rozumieniu tego przepisu, zgodnie z przeważającym poglądem doktryny (patrz m.in. W.Czachórski: Pojecie i treść posiadania, s. 40 ; J. Ignatowicz: Ochrona posiadania, s. 51 i nast.) składają się dwa elementy: element fizyczny, określany jako corpus possessionis oraz element psychiczny, określany krótko jako animus. Najogólniej rzecz ujmując corpus possessionis oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak to mają prawo czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo. Animus oznacza zaś wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Inaczej rzecz ujmując posiadaczem rzeczy jest ten, kto faktycznie włada rzeczą i postępuje z nią jak osoba, której przysługuje do niej prawo własności lub inne prawo. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ, w ocenie Sądu słusznie uznał, iż skoro wykazane przez skarżącego we wniosku grunty, których dotyczył spór w zakresie rozwiązania umowy dzierżawy znajdowały się w posiadaniu J. K., bowiem w 2004r. to właśnie on uprawiał niniejsze grunty, to w świetle art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, brak było podstaw do przyznania skarżącemu dopłat do tych gruntów. Na marginesie należy dodać, iż na rozprawie w dniu 9 stycznia 2006r. skarżący potwierdził okoliczność, iż sporne grunty w 2004r. uprawiane były przez J. K. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez stronę skarżącego zarzutów wskazujących, iż organ przyznając J. K. dopłaty bezpośrednie nie wziął pod uwagę, iż osoba ta niewłaściwie w ocenie skarżącego uprawiała sporne grunty, należy wskazać, iż okoliczności te nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Dotyczą one bowiem zakresu innego postępowania administracyjnego. W świetle powyższego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.