IV SA/Wa 1071/24
PostanowienieWSA w Warszawie2024-07-10
Skład orzekający: Kaja Angerman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie ustanowienia strefy czystego transportu, wniesiona przez osobę, która nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, podlega odrzuceniu z powodu braków formalnych oraz braku legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu z dwóch niezależnych powodów. Po pierwsze, z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi (brak numeru PESEL) w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b PPSA. Po drugie, z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego, który nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę, co jest warunkiem koniecznym do jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a PPSA.Stan faktyczny
Skarżący P. W. wniósł skargę na uchwałę Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 7 grudnia 2023 r. nr XCI/2974/2023 w przedmiocie ustanowienia strefy czystego transportu. Skarga została wniesiona z brakami formalnymi w postaci braku numeru PESEL. Skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku pod rygorem odrzucenia skargi, jednak nie uczynił tego w wyznaczonym terminie. Ponadto, skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zasądzono zwrot wpisu odrzuconej skargi na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Rady miasta stołecznego Warszawy z 7 grudnia 2023 r. nr XCI/2974/2023 w przedmiocie ustanowienia na terenie miasta stołecznego Warszawy strefy czystego transportu postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz P. W. kwotę 300 (trzystu) zł tytułem wpisu od odrzuconej skargi.
P. W. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady miasta stołecznego Warszawy w przedmiocie utworzenia strefy czystego transportu. Z uwagi na brak formalny skargi, Skarżący został wezwany do podania numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu z 24 maja 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu z dwóch niezależnych powodów. Po pierwsze, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 p.p.s.a). Przepis art. 46 § 2 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że pismo powinno zawierać PESEL wnoszącego.
Skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 24 maja 2024 r. Siedmiodniowy termin na dokonanie żądanej czynności mijał więc 31 maja 2024 r. Mimo upływu terminu skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, tj. nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Po drugie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., u.s.g.). Norma zawarta w art. 101 ust. 1 stanowi, że każdy, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi lex specialis względem art. 50 p.p.s.a., ograniczając grono podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi jedynie do podmiotów, których interes prawny bądź uprawnienie zostało n a r u s z o n e uchwałą lub zarządzeniem organu administracji samorządowej. Analogiczne normy zawarte są w ustawie o samorządzie powiatowym i w ustawie o samorządzie województwa.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04). W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną sytuacją prawną. Należy przy tym zaznaczyć, że taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia konkretnych obowiązków. Przy korzystaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. należy bowiem wykazać już dokonane uchwałą organu gminy, a nie tylko ewentualnie zagrażające naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Zdarzenia przyszłe nie mogą naruszać interesu skarżącego w dniu wniesienia skargi. Sąd zauważa, że skarga wniesiona została 19 marca 2024 r., podczas gdy pierwsze ograniczenia zaplanowane zaskarżoną uchwałą miały być efektywne dopiero od 1 lipca 2024 r. Nie można więc uznać, że interes skarżącego został w dniu składania skargi w jakikolwiek sposób naruszony (por. wyrok NSA pod sygn. II OSK 84/08). Skarżący nie wykazał również w skardze w jaki sposób uchwała o ustanowieniu strefy czystego transportu oddziaływałaby na j e g o i n d y w i d u a l n y interes prawny, nadając swojej skardze charakter rozbudowanego actio popularis. .
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło