IV SA/Wa 1074/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-30
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stanowisko Rady Gminy dotyczące udziału mieszkańców w kosztach budowy systemu kanalizacyjnego, podjęte na sesji, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Stanowisko Rady Gminy, które nie jest aktem prawa miejscowego ani innym aktem podlegającym kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 PPSA, nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nakładanie obowiązków na mieszkańców wymaga wyraźnej podstawy prawnej w ustawie, a przepisy ogólne o zakresie działania gminy nie mogą stanowić takiej podstawy. Spory dotyczące umów cywilnoprawnych należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na stanowisko Rady Gminy I. z dnia września 2004 r. w sprawie udziału mieszkańców w kosztach budowy systemu kanalizacyjnego oraz na czynności Wójta Gminy I. dotyczące pozyskiwania wpłat od mieszkańców. Przed wniesieniem skargi skarżący wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że stanowisko Rady nie podlega kontroli sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na stanowisko Rady Gminy I. z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie udziału mieszkańców w kosztach budowy systemu kanalizacyjnego postanawia: odrzucić skargę
W piśmie z dnia 30 kwietnia 2012 r. T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na stanowisko Rady Gminy I. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie udziału mieszkańców w kosztach budowy systemu kanalizacyjnego w gminie podjęte na XXIII sesji Rady Gminy I. oraz skargę na czynności Wójta Gminy I. w przedmiocie pozyskiwania wpłat od mieszkańców gminy z tytułu udziału w kosztach budowy sieci kanalizacyjnej oraz przyłączy kanalizacyjnych.
Przed wniesieniem skargi, w piśmie z dnia 8 lutego 2012 r. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę Gminy I. do usunięcia naruszenia prawa w sprawie obowiązkowego udziału mieszkańców gminy I. w kosztach budowy sieci kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na stanowisko Rady Gminy I. z dnia [...] września 2004 r. wywodząc, że nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępnie należy wyjaśnić, że z uwagi na okoliczność, iż w skardze z dnia 30 kwietnia 2012 r. zaskarżono stanowisko Rady Gminy I. i czynności Wójta tej gminy, Sąd na podstawie zasad biurowości rozdzielił wniesione skargi i zarejestrował je pod dwiema odrębnymi sygnaturami.
Przedmiotem niniejszej skargi jest stanowisko Rady Gminy I. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie udziału mieszkańców w kosztach budowy systemu kanalizacyjnego w gminie podjęte na XXIII sesji Rady Gminy I.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej zwaną Ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nie mieści się w żadnym z wymienionych katalogów czynności czy bezczynności na które nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest z pewnością aktem prawa miejscowego. Brak jest legalnej definicji aktu prawa miejscowego, ale w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że aktem prawa miejscowego jest akt, który kierowany jest do podmiotów zewnętrznych wobec gminy i zawiera postanowienia o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Ponadto oceniając uchwałę jako akt generalny o mocy wiążącej należy mieć na uwadze wskazany w art. 88 ust. 1 Konstytucji wymóg jej ogłoszenia, wobec tego warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz, że brak takiego ogłoszenia powoduje, że dany akt nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych.
Zaskarżone stanowisko nie wypełnia również przesłanek do uznania go za akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 6 Ppsa. Skarżone stanowisko nie jest bowiem aktem z zakresu administracji publicznej. Nie mogło ono wywołać żadnych skutków prawnych, ponieważ nakładanie na obywateli obowiązków musi mieć podstawę prawną w wyraźnym upoważnieniu ustawowym. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym nie może w żadnym przypadku stanowić podstawy prawnej do nakładania na mieszkańców gminy jakichkolwiek obowiązków, bowiem zawiera jedynie domniemanie kompetencji rady gminy we wszystkich sprawach, pozostających w zakresie jej działania, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawą prawną do nakładania obowiązków na mieszkańców gminy nie mogą być także art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, określające zakres działania gminy i wymieniające przykładowy katalog tych zadań (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. II OSK 925/11). Wbrew twierdzeniu skarżącego zaskarżone stanowisko nie może stanowić podstawy do żądania poniesienia określonych opłat. Podstawę do żądania przez organy gminy opłaty za przyłączenie do sieci kanalizacyjnej stanowi jedynie umowa zawarta przez skarżącego z Gminą I. Natomiast ewentualne spory dotyczące powyższej umowy mogę być rozpatrywane jedynie przez sąd powszechny.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło