IV SA/Wa 1075/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r., nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją po rozpoznaniu wniosku F. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r., nr (...) dotyczącej likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego C. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż grunty Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Rolnego C. przekazywano Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencji Nieruchomości Rolnych) zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, póz. 464 z późn. zm.) a roszczenia reprywatyzacyjne F. K. nie są udokumentowane, ani też nie są poparte żadnym postępowaniem reprywatyzacyjnym w którym rozpatrywane byłyby jego roszczenia do przedmiotowych gruntów. Ponadto decyzja o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu przekazania Agencji majątku przedsiębiorstwa wydana na podstawie art. 15 ww. ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 15 i 14 tej ustawy decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu przekazania Agencji majątku przedsiębiorstwa podejmował organ założycielski. W odniesieniu do państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej wykreślenie przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych następowało z dniem podjęcia przez organ założycielski decyzji o likwidacji przedsiębiorstwa, który przekazywał Agencji mienie oraz wierzytelności i zobowiązania po zlikwidowanym przedsiębiorstwie - według stanu na dzień wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru, z wyjątkiem zobowiązań przedsiębiorstwa wobec Skarbu Państwa, które wygasały z dniem podjęcia decyzji o likwidacji. A zatem w ocenie Ministra decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r. w sprawie likwidacji PGR w C. wydanej na podstawie art. 15 ww. ustawy nie można uznać za decyzję w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i w związku z tym do tej decyzji nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia (...) stycznia 2008r. F. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony został już w dniu (...) grudnia 2000r., a nie jak wskazuje organ w 2004r. Swój interes prawny F. K. wywodzi z faktu bycia prawnym spadkobiercą po zmarłej matce L. K. z d. C. byłej właścicielki części K. Odwołujący się wyjaśnił, iż jego matka opłacała należne podatki na rzecz Państwa i nigdy nie była bierna, dochodząc zwrotu swojej nieruchomości, jednak wówczas panujący ustrój socjalistyczny uniemożliwiał oddanie gruntów i odsyłał do różnych instytucji. F. K. wskazał, iż zgodnie z art. 222 § 1 i art. 223 kodeksu cywilnego roszczenie właściciela nie ulega przedawnieniu, jeżeli dotyczy nieruchomości oraz art. 64 Konstytucji RP który określa, że każdy obywatel ma prawo do swojej własności. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2008r. nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku F. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2007 r., nr (...) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Minister nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r. nie można uznać za decyzję w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i w związku z tym do tej decyzji nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie decyzji administracyjnych przekazywano grunty rolne do Zasobu na podstawie art. 16 i 17 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, natomiast istniał jeszcze inny tryb wynikający z art. 14 i 15, na podstawie którego przekazywano grunty państwowych gospodarstw rolnych. Przede wszystkim jednak zdaniem organu skarżący nie wykazał, że jest stroną w przedmiotowej sprawie. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym uregulowane jest w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w (...) oraz Sądem Apelacyjnym w (...) zakończonym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 11 kwietnia 2000 r. Sygn. akt I A Ca 106/00 nieruchomość która była przedmiotem przekazania do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stała się własnością Skarbu Państwa a skarżącemu nie przysługuje do niej żaden tytuł prawno rzeczowy. Sąd oddalił powództwo F. K. o wydanie przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego skarżący nie może być uznany za stronę w sprawie dotyczącej przekazania przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia (...) maja 2008r. F. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wyjaśnił, iż jego matka L. C. po mężu K. była właścicielką części K. i nigdy nie zrzekała się prawa do swojej własności. Podniósł, iż L. C. występowała z wnioskiem do Wojewody (...) o zwrot nieruchomości stanowiącej jej własność we wsi L., który to wniosek wpłynął do Urzędu Wojewódzkiego w (...) w dniu (...) stycznia 1992r. Wojewoda po powzięciu przedmiotowej informacji winien więc odstąpić od przekazywania parceli Nr (...) na rzecz Skarbu Państwa i dokonać analizy księgi wieczystej, czego nie uczynił. Skarżący wyjaśnił również, iż obecnie zostało zawieszone postępowanie w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej Kw (...) z rzeczywistym prawnym - art.10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w Sądzie Rejonowym w S. Wydziale Cywilnym sygn. akt 158/05. Zdaniem skarżącego pominięcie przez Ministra Rolnictwa Rozwoju całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych wskazujących na naruszenie interesu prawnego skarżącego jak również naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady swobody oceny dowodów, zasady praworządności jak i naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, dają podstawy by uznać skargę za zasadną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2005r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu, którą to decyzją Minister po rozpoznaniu wniosku F. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r. nr (...) dotyczącej likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego C. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy, orzekający w sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż Minister nie naruszył prawa umarzając wskazane postępowanie. F. K. domagał się w przedmiotowym postępowaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r., nr (...) twierdząc, że na podstawie tej decyzji nastąpiło przekazanie na rzecz Agencji własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w O. Filia w S. nieruchomości, o pow. 18 ha, położonej we wsi L., która stanowiła własność L. C., matki skarżącego. W ocenie Sądu żądanie skarżącego w tym postępowaniu nie mogło zostać uwzględnione. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż decyzją Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r. nr (...) zostało zlikwidowane Państwowe Gospodarstwo Rolne C. użytkujące grunty Skarbu Państwa, położone na terenie gminy L. Podstawę prawną do podjęcia takiej decyzji przez organ założycielski stanowił art. 15 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. Nr 107, poz. 464), zgodnie z którym decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu przekazania Agencji majątku przedsiębiorstwa podejmował organ założycielski: 1) z własnej inicjatywy, 2) na wspólny wniosek dyrektora przedsiębiorstwa i rady pracowniczej, 3) na wniosek Agencji. Taką też decyzję podjął Wojewoda Suwalski w dniu 27 listopada 1992r. w stosunku do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w C. decydując o jego likwidacji z dniem 30 listopada 1992r. A zatem jednym skutkiem prawnym decyzji podjętej przez Wojewodę (...) w dniu (...) listopada 1992r. była likwidacja Państwowego Gospodarstwa Rolnego w C. Dlatego też w ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992 r. nie można uznać za decyzję w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, którą obecnie można wzruszyć w postępowaniu nadzwyczajnym żądając stwierdzenia jej nieważności. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż ustawa z 1991 r. przewidywała wydawanie decyzji administracyjnych na podstawie których przekazywano grunty rolne do Zasobu na podstawie art. 16 i 17 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jednakże nie dotyczyło to dotyczyło to przekazywania gruntów państwowych gospodarstw rolnych. Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu skarżący nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu powyższej decyzji Wojewody (...) z dnia (...) listopada 1992r., albowiem rozstrzygała ona wyłącznie o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego C. użytkującego grunty Skarbu Państwa, położone na terenie gminy L. W żaden sposób nie odnosiła się natomiast do kwestii własności gruntów, które pozostawały w zarządzie tego przedsiębiorstwa, w tym parceli nr (...) opow. 18 ha. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.