IV SA/Wa 1075/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-15
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, która nie przebywa w miejscu zameldowania, ale wyraża wolę powrotu do tego lokalu po zakończeniu odbywania kary, może zostać wymeldowana?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu skarżącego. Pomimo pozbawienia wolności, które samo w sobie nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu, skarżący nie wykazał przez ponad czteroletni okres od aresztowania do wszczęcia postępowania o wymeldowanie, że traktuje lokal jako centrum swoich spraw życiowych. Brak było działań świadczących o utrzymaniu kontaktu z lokalem, takich jak zapewnienie pokrycia opłat czy próby uzyskania tytułu prawnego do lokalu, co uzasadniało wymeldowanie.Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany z pobytu stałego w lokalu na wniosek wnioskodawcy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżący przebywał w zakładzie karnym od 2006 roku, a jego brat, będący najemcą lokalu, opuścił go w 2009 roku. Skarżący twierdził, że po wyjściu z więzienia chce wrócić do lokalu, jednak organy uznały, że przez ponad cztery lata nie wykazywał zainteresowania lokalem, co uzasadniało jego wymeldowanie. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
IV SA/Wa 1075/11
UZASADNIENIE
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania P. L. (dalej "skarżącego") od decyzji Burmistrza Miasta M. (dalej "Burmistrza") z dnia [...] stycznia 2011 r.t nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul[...] w M. (dalej "spornego lokalu"), utrzymał decyzję Burmistrza w mocy.
II. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym:
1. W dniu [...] września 2010 r. na wniosek F. S.A. w M. (dalej "wnioskodawcy") wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w spornym lokalu (dalej "postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego").
2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Burmistrz orzekł o odmowie wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu.
3. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawcy o decyzji Burmistrza Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał Burmistrzowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
4. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., wydaną ponownie w przedmiocie wymeldowania skarżącego, Burmistrz orzekł o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu.
5. Skarżący wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji, Burmistrza.
III. Rozpatrzywszy odwołanie skarżącego zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Wojewoda nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, utrzymując decyzję Burmistrza w mocy.
Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:
1. Najemcą spornego lokalu był brat skarżącego M. L. (dalej "brat skarżącego"). Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. wnioskodawca wypowiedział bratu skarżącego umowę najmu. We wrześniu 2009 r brat skarżącego opuścił sporny lokal. Obecnie lokal jest zaplombowanym, niezamieszkałym pustostanem. Stan faktyczny został ustalony na podstawie: 1) zeznań świadków (Z. K., S. U., U. Z., J. N.), 2) informacji przekazanych przez Policję, 3) oględzin spornego lokalu.
2. Skarżący przebywał w zakładzie karnym w okresie od [...] czerwca do [...] grudnia 2005 r. W dniu [...] marca 2006 r. został zatrzymany przez Policję w M. na skrzyżowaniu ulic [...] i [...]. Od tego dnia ponownie przebywa w zakładzie karnym. Przewidywane zakończenie odbywania kary pozbawienia wolności przypada na [...] stycznia 2014 r. Zanim skarżący został pozbawiony wolności, mieszkał w spornym lokalu (okoliczność tę potwierdzili świadkowie). Po zwolnieniu z zakładu karnego skarżący chciałby ponownie zamieszkać w spornym lokalu, w związku z czym podejmie starania o zawarcie umowy najmu z wnioskodawcą.
3. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważnia do stwierdzenia, ze skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz.993 z późn.zm.), dalej "ustawy meldunkowej".
Instytucja ewidencji ludności ma służyć odzwierciedleniu stanu faktycznego, tj. potwierdzać rzeczywiste miejsce pobytu obywatela. Powstanie niezgodności stanu między stanem ewidencyjnym (wpis o zameldowaniu) a stanem rzeczywistym (opuszczenie miejsca zameldowania) zobowiązuje organ ewidencyjny do zastosowania instytucji wymeldowania.
Organy ewidencyjne nie mogą czynić ustaleń w kwestii przebywania strony postępowania pod danym adresem na pobyt stały wyłącznie na podstawie deklaracji tej strony o woli takiego przebywania. Deklaracja taka musi znaleźć odzwierciedlenie w obiektywnych faktach, tj. w faktycznym przebywaniu strony pod danym adresem, przez co należy rozumieć skoncentrowanie w tym miejscu osobistych i majątkowych interesów strony.
Z uwzględnieniem powyższych wytycznych, a zatem mając na uwadze konieczność odniesienia deklaracji strony do wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, ocenić należy oświadczenie skarżącego o zamiarze powrotu do spornego lokalu po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności.
Oświadczenia tego nie można uznać za przeszkodę do stwierdzenia, że skarżący opuścił sporny lokal, w sytuacji w której od czasu rozpoczęcia odbywania kary, tj. od roku 2006 skarżący nie wykazywał zainteresowania spornym lokalem, tj. w szczególności nie wnosił opłat związanych z jego utrzymaniem, jak też nie podejmował starań w celu uzyskania tytułu prawnego do tego lokalu. Inicjatywę w tym zakresie skarżący podjął dopiero w następstwie wszczęcia postępowania o wymeldowanie, informując wnioskodawcę o woli zawarcia umowy najmu. Wnioskodawca nie przyjął propozycji skarżącego, nie przewidując ewentualności udostępnienia lokalu skarżącemu, czy też zawarcia z nim stosownej umowy. Lokal został przy tym przez wnioskodawcę przejęty.
W świetle art.78 § 1 k.p.a. nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenia dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków. Okoliczność faktyczna, na którą dowód ten miałby być przeprowadzony, tj. przebywanie skarżącego w spornym lokalu przed aresztowaniem (okoliczność potwierdzona już innymi, wcześniej przeprowadzonymi dowodami), nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec zaistnienia w niniejszej sprawie następujących okoliczności: (-) skarżący nie mieszka w spornym lokalu, (-) opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały, (-) skarżący nie ma możliwości powrotu do lokalu, orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu jest zasadne.
IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę decyzję Wojewody, podnosząc w niej następujące kwestie:
- skarżący nigdy nie wyprowadził się ze spornego lokalu, w tym nie usuwał z niego żadnych swoich rzeczy,
- skarżący zamieszkuje w spornym lokalu od urodzenia, tj. od [...] listopada 1982 r.,
- skarżący odbywa obecnie karę [...] pozbawienia wolności, z czego do końca kary pozostało mu [...],
- jest oczywistym, że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności skarżący nie może przebywać w miejscu zameldowania, tj. w spornym lokalu,
- po zakończeniu odbywania kary skarżący ma zamiar powrócić do spornego lokalu, który to lokal traktuje jako dom rodzinny,
- do czasu zatrzymania skarżący nieprzerwanie zamieszkiwał w spornym lokalu,
- okoliczność, że zatrzymania skarżącego dokonano na skrzyżowaniu ulic [...] i [...] w M., następnie skarżącego osadzono w zakładzie karnym nie jest dowodem na dobrowolne i trwałe opuszczenie spornego lokalu (co sugeruje decyzja Wojewody),
- przed osadzeniem w zakładzie karnym skarżący ponosił koszty utrzymania lokalu,
- już po osadzeniu w zakładzie karnym, na początku 2007 r. skarżący przekazał swojemu bratu (głównemu najemcy lokalu) pieniądze na opłacenie mieszkania ([...] zł) - brat nie dokonywał stosownych opłat, o czym skarżący nie został poinformowany,
- skarżący nie podjął starań w celu uzyskania tytułu prawnego do lokalu, albowiem nie przypuszczał, że kwestia ta jest uregulowana ("(...) myślałem, że wszystko jest w porządku i nie miałem pojęcia, co się dzieje."),
- skarżący nie utrzymuje kontaktu ze swoim bratem, który nie interesuje się losem skarżącego i nie poinformował go o zadłużeniu mieszkania,
- skarżący złożył wnioskodawcy propozycję, że: (-) po powrocie z zakładu karnego spłaci zadłużenie obciążające sporny lokal, (-) zawrze z wnioskodawcą umowę najmu lokalu, ewentualnie lokal wykupi, (-) do czasu opuszczenia zakładu karnego będzie pokrywał wszelkie koszty utrzymania lokalu - propozycja ta nie została przez wnioskodawcę przyjęta, co jest dla skarżącego niezrozumiałe,
- w niniejszej sprawie doszło do wymeldowania skarżącego "donikąd", w sytuacji w której zakład karny nie może być miejscem pobytu stałego skarżącego.
V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20
września 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym trafnie uznały, że skarżący opuścił sporny lokal, w związku z czym zaszły przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w tym lokalu na podstawie art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Przy orzekaniu w sprawie organy dochowały obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. w wyczerpujący sposób wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w świetle art.9 ust.2b ustawy meldunkowej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i
ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z powyższego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim.
Z art.15 ust.2 ustawy wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten służy eliminowaniu fikcji meldunkowej, tj. stanu, w którym ewidencja meldunkowa potwierdza zameldowanie w danym lokalu osoby, która faktycznie miejsce to opuściła.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00).
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 14 maja 2001 r., sygn.akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454) pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art.6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c.).
Miejscem koncentracji życiowych interesów zameldowanego jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, Której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454).
O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest to, że w marcu 2006 r, skarżący opuścił sporny lokal w związku z aresztowaniem. Stan trwa do chwili obecnej.
Trafnie wskazał skarżący, że nieprzebywanie w lokalu przez osobę w nim zameldowaną, wynikające z jej pozbawienia wolności nie może być traktowane jako dobrowolne opuszczenie lokalu.
Z powyższego nie można jednakże wyprowadzać wniosku, że pobyt osoby w zakładzie karnym jest w każdych warunkach automatyczną przeszkodą do jej wymeldowania z lokalu, w którym była zameldowana.
Obok dobrowolności opuszczenia lokalu innym istotnym aspektem w sprawie o wymeldowanie jest długotrwałość nieprzebywania w lokalu.
W okresie długotrwałego osadzenia w zakładzie karnym utrzymuje się bowiem sytuacja, w której co do zasady wbrew ustawowemu celowi zameldowania wyrażonemu w art.9 ust.2b potwierdza się przebywanie w danym lokalu osoby, która tam faktycznie, długotrwale nie przebywa.
Akceptacja takiego stanu uzależniona jest od postawy zameldowanego, odbywającego karę pozbawienia wolności, tj. wykazania przez niego, że pomimo nieprzebywania w lokalu utrzymuje z nim realny kontakt, traktując niemożność przebywania w lokalu jako okoliczność o charakterze tym czasowym.
Zauważenia wymaga, że w praktyce sprawy o wymeldowanie z danego lokalu osoby w nim zameldowanej charakteryzują się nierzadko znacznym stopniem skomplikowania stanu faktycznego. Ustalenie, czy w tego rodzaju sprawie doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy meldunkowej przez osobę zameldowaną, czy też nie, nie jest oczywiste przy wstępnej ocenie materiału dowodowego. Ustalenie tej przesłanki wymaga wnikliwego i wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Organy orzekające w sprawach o wymeldowanie, zobowiązane są w tej sytuacji do wzięcia pod uwagę nie pojedynczych, jednostkowych faktów związanych z funkcjonowaniem osoby zameldowanej w lokalu, a powinny dążyć do ustalenia możliwie szerokiego (uzasadnionego jednakże przedmiotem postępowania) kontekstu zachowań i działań zameldowanego, mających związek z lokalem. W nieunikniony sposób powyższe powoduje konieczność badania niektórych istotnych aspektów sytuacji osobistej zameldowanego (charakteru jego związków rodzinnych, majątkowych, trybu życia, itd.).
Tego rodzaju sytuacja powstaje m.in. wtedy, gdy - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - oczywistym i niespornym jest fakt długotrwałego nieprzebywania osoby zameldowanej w lokalu, niemniej osoba zameldowana stanowczo podnosi, że jej nieobecność w lokalu ma charakter wyłącznie przejściowy, tymczasowy, a celem tej osoby jest powrót do tego lokalu i wznowienie utrzymywania w nim centrum swoich spraw życiowych.
Odnosząc wskazane wyżej założenia do niniejszej sprawy należy stwierdzić, co następuje:
Niewątpliwie z życiowego punktu widzenia zrozumiała jest wyrażana przez skarżącego aktualnie wola powrotu do spornego lokalu w przyszłości. Nie ma podstaw do kwestionowania jej autentyczności.
Nie można jednakże przyjmować, że wyrażenie takiej woli w którymkolwiek, dowolnym momencie po opuszczeniu lokalu znosi automatycznie skutki tych zachowań czy też działań osoby zameldowanej, które dotyczą okresu następującego bezpośrednio po opuszczeniu lokalu i utrzymujących się długotrwale po tym opuszczeniu. Odmowa wymeldowania musi być poprzedzona stwierdzeniem przez organy ciągłości, kontynuacji takiej postawy osoby zameldowanej, nie mogącej chwilowo korzystać z lokalu, która daje wyraźne podstawy do stwierdzenia, że pomimo nieprzebywania w lokalu, wola powrotu do niego jest w konsekwentny, niezmienny sposób podtrzymywana.
Na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy trafnie oceniły orzekające w niej organy, że wola skarżącego została wyrażona dopiero po wszczęciu postępowania o wymeldowanie, tj. po upływie długiego okresu, w którym wystąpiły zdarzenia dając podstawę do zakwalifikowania zachowania skarżącego jako opuszczenie spornego lokalu.
W tym kontekście zasadnicze znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena zachowania się skarżącego w ponadczteroletnim okresie przypadającym pomiędzy aresztowaniem skarżącego (marzec 2006 r.), a wszczęciem postępowania o wymeldowanie (wrzesień 2010 r.).
Okres ten, odpowiednio długi, stanowiący jednocześnie istotną część okresu obiektywnej przeszkody do fizycznego przebywania w lokalu i rozpoczęty bezpośrednio po powstaniu tej przeszkody, jest najbardziej reprezentatywny dla oceny postawy skarżącego. Uznać należy, że to w tym okresie skarżący winien był podejmować działania świadczące o tym, że dba o utrzymanie kontaktu ze spornym lokalem i że traktuje go w dalszym ciągu jako centrum własnych spraw życiowych.
Okres pozbawienia wolności nie jest zatem okresem, w którym osoba zameldowana jest zwolniona z obowiązku potwierdzenia woli przebywania z lokalu.
Oceny w tym zakresie należy dokonywać z uwzględnieniem faktu, że osoba osadzona w zakładzie karnym ma mniejsze możliwości potwierdzania swoich związków z lokalem niż osoba pozostająca na wolności.
Uznać jednakże należy, że w zasięgu możliwości osoby osadzonej jest np.:
1) podejmowanie działań mających na celu zapewnienie chociażby nieregularnego pokrywania (ze środków osadzonego lub ze środków innych osób przebywających na wolności) opłat koniecznych dla utrzymania lokalu (ewentualnie prowadzenie korespondencji w celu odroczenia tych opłat, rozłożenia ich na raty, umorzenia, zaciągnięcia pożyczki na ten cel),
2) podejmowanie działań mających na celu zapewnienie utrzymania lokalu (za pośrednictwem innych osób) w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym (zlecanie odpłatnej lub nieodpłatnej opieki, konserwacji, napraw, remontów),
3) w przypadku osoby, która pomimo zameldowania w danym lokalu, nie posiada tytułu prawnego do przebywania w nim, podejmowania chociażby nieskutecznych starań o nabycie tego tytułu.
Odnośnie ostatniej ze wskazanych powyżej kwestii wskazać należy, że w oczywisty sposób posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie jest warunkiem koniecznym do posiadania w nim meldunku. Można zatem w legalny sposób
posiadać meldunek w lokalu, do którego, pomimo faktycznego przebywania w nim, nie posiada się uprawnień cywilnoprawnych.
W tej sytuacji jednakże, w której zachodzi wątpliwość, czy osoba, zameldowana w danym lokalu, faktycznie w nim przebywa i traktuje je jako miejsce koncentracji swoich życiowych interesów, stwierdzenie podejmowania przez tę osobę działań mających na celu uzyskanie tytułu prawnego (abstrahując od rezultatu tych działań) może służyć jako dowód na to, że osoba ta przejawia wolę przebywania w tym lokalu, co z kolei może stanowić argument przeciw jej wymeldowaniu.
Działań, o których mowa powyżej, jak też innych mogących świadczyć o woli utrzymania związków ze spornym lokalem (w szczególności prowadzenia korespondencji z wnioskodawcą), skarżący zaniechał w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania o jego wymeldowanie.
Twierdzeń skarżącego odnośnie przekazania bratu środków na pokrycie opłat za mieszkanie nie sposób zweryfikować z uwagi na brak dowodu w postaci stosownego pisemnego pokwitowania przekazania bratu pieniędzy na ten konkretny cel. Niezależnie od powyższego uznać należy, że to na skarżącym spoczywał obowiązek dołożenia starań o to, aby środki, które według twierdzeń skarżącego zostały przekazane jego bratu na uiszczenie opłat, zostały spożytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Niewyegzekwowanie przez skarżącego tego obowiązku od brata musi być zatem potraktowane jako okoliczność, za którą odpowiedzialność ponosi skarżący.
Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło