IV SA/Wa 1076/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r, o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2006r., orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego J. T. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że z wnioskiem o wymeldowanie J. T. wystąpiła J. T. podając, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka on od listopada 1994 r., nie ma w nim żadnych jego rzeczy, nie dysponuje również kluczami do mieszkania. Wskazano, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] września 2004 r. orzekł o wymeldowaniu J. T. z przedmiotowego lokalu, która to decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z uwagi na fakt, iż zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Wojewoda [...] podniósł, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy o zeznania świadków: G. N., I. G., A. M., Z. B., T. T., o kontrolę meldunkową z udziałem funkcjonariuszy Policji oraz o wizję przedmiotowego lokalu. Z zeznań świadka G. N. wynika, iż skarżący wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. w sierpniu 1994 roku, na skutek konfliktu rodzinnego, w związku z którym interweniowała policja. I. G. zeznała, iż na skutek konfliktu rodzinnego najpierw wyprowadziła się J. T. z synem. Po interwencji policji powróciła do mieszkania, ale wtedy wyprowadził się J. T. zabierając swoje rzeczy, zarówno osobiste, jak też większość wyposażenia mieszkania, łącznie z meblami. Skarżący do chwili obecnej w lokalu tym nie mieszka. Okoliczności te potwierdziła świadek Z. B.. A. M. zeznała, iż w przedmiotowym lokalu mieszka jedynie J. T. wraz z synem. Z notatki Funkcjonariuszy Policji sporządzonej w dniu 2 stycznia 2006r. wynika, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania od 11 lat. Przeprowadzona w dniu 26 stycznia 2006r. wizja lokalu nie wykazała żadnych rzeczy należących do J. T., w lokalu nie było również samego zainteresowanego. Skarżący składając wyjaśnienia w dniu 24 listopada 2005r. przyznał ,iż w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje od września 1994r., lecz zaprzecza aby miejsce stałego zameldowania opuścił dobrowolnie. Mieszkanie opuścił pod naciskiem policji i prokuratury, ponieważ żona – J. T. składała fałszywe doniesienia o pobiciu i znęcaniu się nad nią. Przeciwko niemu toczy się sprawa karna w Sądzie Rejonowym w P.. Wyprowadzając się zabrał tylko najpotrzebniejsze rzeczy osobiste, pozostałych rzeczy i przedmiotów gospodarstwa domowego nie może odebrać, gdyż była żona nie wpuszcza go do mieszkania. Obecnie w Sądzie Rejonowym w P. toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego byłych małżonków. Skarżący oświadczył, iż dobrowolnie nie wymelduje się ze spornego lokalu. Z wyjaśnień J. T. złożonych w dniu 28 listopada 2005r. wynika, iż w sierpniu 1994r., po kolejnych pobiciach została wyrzuca z mieszkania przez męża, zamieszkała wtedy wraz z dzieckiem u swoich rodziców. Bezskutecznie prosiła męża o możliwość zabrania z mieszkania swoich i dziecka rzeczy, nie pomogły również interwencje policji. Dopiero w listopadzie 1994 roku pod groźbą sprawy karnej w Sądzie Rejonowym w P. skarżący wyprowadził się, zabierając wszystkie rzeczy i przedmioty z lokalu. J. T. oświadczyła, iż skarżący od wielu lat jest związany z inną kobietą, z którą mieszka w P.. Okoliczność, iż skarżący nie mieszka w omawianym lokalu od 1994 roku i wyprowadzając się zabrał wszystkie rzeczy, potwierdził T. T. - syn skarżącego i J. T.. Wojewoda [...] w oparciu zebrany w sprawie cały materiały dowodowy uznał, że J. T. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w P. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Od 1994 roku wskazany lokal nie był miejscem jego stałego pobytu i od ponad 11 lat nie stanowi jego centrum spraw życiowych. Organ powołując się na wyrok NSA , podkreślił, iż za miejsce stałego pobytu należy rozumieć miejsce , w którym skupiają się wszystkie codzienne sprawy, miejsce w którym się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o niedobrowolności opuszczenia lokalu, organ odwoławczy stwierdził, iż zarzut ten mógłby być skuteczny, gdyby skarżący wykazał, że podjął przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw i uzyskał rozstrzygnięcie właściwego organu o przywróceniu naruszonego posiadania lub gdyby fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu był oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Skoro J. T. w ciągu 11 lat nie podjął przewidzianych prawem środków w celu obrony swoich praw w tym lokalu i nie uzyskał rozstrzygnięcia właściwego organu o przywróceniu naruszonego posiadania, to brak było przesłanek do uznania, że opuszczenie przedmiotowego lokalu nie było dobrowolne. Na ocenę przyczyn opuszczenia tego lokalu nie będzie miało wpływu zakończenie sprawy karnej przed Sądem Rejonowym w P., bowiem w sprawie oskarżonym jest J. T. o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad J.T.. Wojewoda [...] stwierdził, iż opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez skarżąecgo należało uznać za dobrowolne i trwałe, skoro sam skarżący przyznał, iż wyprowadził się w 1994 roku z mieszkania w celu nie prowokowania awantur, a więc dał wyraz temu, iż zrezygnował z dalszego zamieszkiwania w omawianym lokalu z własnej woli. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. T., zarzucając obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała istotny wpływ na jej treść, a przede wszystkim: obrazę przepisu 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa, art. 8 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie za spełnienie przesłanek tej ustawy każdego opuszczenia miejsca pobytu, w tym nie mającego cech dobrowolnego, zamiast ustalenia, iż wobec braku woli opuszczenia tego lokalu przez skarżącego nie jest możliwe orzeczenie wymeldowania. Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, który miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a polegający na nietrafnym przyjęciu, że J. T. od wielu lat nie zamieszkiwał i nie miał woli zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu oraz błędne ustalenie, że tylko J. T. przysługuje prawo własności przedmiotowego lokalu, podczas gdy w rzeczywistości jest on przedmiotem własności obojga małżonków T., a także naruszenie norm prawa unijnego poprzez pozbawienie właściciela prawa pobytu w jego własnym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu, prawidłowe są ustalenia organów administracji obu instancji, że skarżący faktycznie opuścił miejsce pobytu stałego, tj. lokal nr [...] przy ul. [...] w P.. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001r. , V SA 3169/00, Lex nr 50123). Na trwałość opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu wskazują zeznania wszystkich przesłuchanych świadków, tj. G. N., I. G., A. M., Z. B. i T. T., którzy zgodnie oświadczyli, że skarżący opuścił mieszkanie w 1994 roku i do niego nie powrócił. Również wskazują na to ustalenia poczynione w toku kontroli meldunkowej, gdyż ze sporządzonego w dniu 26 stycznia 2006r. protokołu wynika, iż w czasie kontroli nie zastano skarżącego w mieszkaniu, a zgodnie z oświadczeniem J.T. nie ma w lokalu rzeczy należących do jej męża. Zresztą sam skarżący przyznał, że wyprowadził się ze spornego lokalu w 1994 roku, zabierając swoje osobiste rzeczy i później w lokalu tym nie zamieszkał. W tych okolicznościach nie można więc nie zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego miało charakter trwały. Podkreślenia wymaga, iż skarżący w istocie kwestionuje faktu wyprowadzenia się w 1994 roku z miejsca pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P., a jedynie nie kwestionuje dobrowolność jego opuszczenia. Wypada zatem podnieść, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie opuszczenia miejsca pobytu, stwierdzając, iż za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r., V SA 3078/00, niepublikowany). W świetle przedstawionemu Sądowi materiału dowodowego sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że opuszczenie przedmiotowego lokalu, wbrew twierdzeniom skarżącego, miało również charakter dobrowolny. Skarżący bowiem - po wyprowadzeniu się - przez okres ponad 11 lat nie podjął żadnych starań co do skorzystania z środka prawnego umożliwiającego mu powrót do lokalu. Innymi słowy, nie skorzystał z drogi postępowania cywilnego w celu przywrócenia naruszonego posiadania lokalu. Poza tym skarżący nie wykazał w sposób przewidziany prawem - orzeczeniem właściwego organu- iż został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. W konstatacji stwierdzić należy, iż powyższe ustalenia uprawniały do przyjęcia, iż skarżący miejsce stałego pobytu opuścił trwale i dobrowolnie, a tym samym do uznania, iż zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. Wbrew zarzutom skargi, nie ma znaczenia w sprawie o wymeldowanie fakt, iż sporny lokal mieszkalny jest przedmiotem własności na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej skarżącego oraz J. T.. Instytucja zameldowania nie rodzi żądnych skutków prawnych w sferze własności do określonego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 1 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega jedynie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Na uwagę nie zasługuje zarzut skargi o naruszeniu prawa unijnego z tego względu, iż po pierwsze skarżący nie wskazał naruszonego przepisu, a po drugie prawo Unii Europejskiej nie stosuje się w sprawach regulowanych ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tych wszystkich podanych wyżej przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego skutku i skargę należało oddalić. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.