IV SA/Wa 1079/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Wójcik /spr./, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do emerytury rolniczej - oddala skargę - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7 poz. 25 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku W. M. z dnia 8 lutego 2005r., w dniu [...] marca 2005r. wydał decyzję znak [...], przyznającą W. M. prawo do emerytury rolniczej w kwocie 562 zł 58 gr miesięcznie, od dnia 1 marca 2005r. W dniu 1 kwietnia 2005r. W. M. , zgodnie z pouczeniem organu, zwróciła się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (w dalszej części uzasadnienia określony jako Prezes KRUS) z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 kpa), zakończonej powyższą decyzją. We wniosku skarżąca zawarła żądanie przyznania jej emerytury rolniczej począwszy od 28 stycznia 2000r. tj, od daty w której rozpoczęła ona starania o uzyskanie emerytury rolniczej, a nie od 1 marca 2005r. jak ustalono w kwestionowanej decyzji. Po rozpoznaniu niniejszego wniosku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2005r. znak [...], wskazując w uzasadnieniu , iż argumenty przytoczone przez W. M. w ocenie organu nie dają podstaw do jej zmiany. W skardze na powyższą decyzję W. M. wskazała, że od 28 stycznia 2000r. ubiega się o przyznanie jej emerytury rolniczej, zatem w jej ocenie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania jej niniejszej emerytury od 1 marca 2005r. a więc z pominięciem okresu od którego rozpoczęła swoje starania. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż z wnioskiem o przyznanie emerytury rolniczej skarżąca wystąpiła w dniu 3 lutego 2000r. Decyzją z dnia [...] marca 2000r. wydaną z upoważnienia Prezesa KRUS Oddział w O. odmówiono jej przyznania prawa do emerytury, z uwagi na to, że nie spełniała ona warunków określonych w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a mianowicie nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartałów. Decyzja ta została przez skarżącą zaskarżona do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., który to wyrokiem z dnia [...] października 2000r. sygn akt [...] oddalił jej odwołanie. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] kwietnia 2001r. sygn [...]. Dnia 7 sierpnia 2002 do Oddziału Regionalnego KRUS w O. wpłynął nowy wniosek skarżącej o przyznanie jej emerytury rolniczej. Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. ponowne odmówiono jej przyznania emerytury rolniczej, z uwagi na to, iż pomimo udowodnienia dodatkowych okresów podlegania ubezpieczeniu nadal nie spełniała ona wymogów pozostawania w ubezpieczeniu przez okres 100 kwartałów. Od niniejszej decyzji W. M. wniosła odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., który wyrokiem z dnia [...] września 2003r. - oddalił jej odwołanie. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 6 października 2003r. W dniu 8 lutego 2005r. skarżąca wystąpiła zaś do Oddziału Regionalnego KRUS w Os. z wnioskiem o przekazanie sprawy do Prezesa KRUS w W. i merytoryczne jej rozpoznanie. W dniu [...] marca 2005r. Prezes KRUS uwzględniając okoliczności sprawy w drodze wyjątku przyznał skarżącej prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca od 2000 roku, bezskutecznie ubiegała się o przyznanie jej emerytury rolniczej. Oddział Regionalny KRUS w O. dwukrotnie wydawał w tej sprawie decyzje w dniu [...] marca 2000r. oraz [...] lutego 2003r., odmawiające skarżącej prawa do emerytury rolniczej, z uwagi na to, iż nie spełniała ona wymogu określonego w art. 19 ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, dotyczącego pozostawania w ubezpieczeniu przez okres 100 kwartałów. Obie decyzje badał w zakresie ich legalności sąd powszechny, który dwukrotnie oddalił odwołanie skarżącej, a tym samym uznał, iż decyzje te nie naruszają prawa. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest decyzją przyznającą skarżącej, prawo do emerytury rolniczej w drodze wyjątku, gdyż niekwestionowanym jest, iż skarżąca nie spełnia wymogów, do przyznania jej emerytury rolniczej na zasadach ogólnych. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 55 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z § 1 niniejszego artykułu Prezes KRUS może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia. Zawarte w treści cytowanego przepisu sformułowanie "może" wskazuje na uznaniowość organu w zakresie przyznawania świadczeń na jego podstawie. Niemniej jednak daje on możliwość ubiegania się o przyznanie emerytury, renty w drodze wyjątku, osobom takim jak skarżąca, które nie spełniają wskutek szczególnych okoliczności warunków określonych w ustawie do uzyskania emerytury lub renty na zasadach ogólnych. Należy jednak wskazać, iż warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń o których mowa w art. 55 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest wystąpienie osoby zainteresowanej jego otrzymaniem z wnioskiem. Stosownie bowiem do treści art. 44 ust. 1 w zawiązku z art. 55 a ww ustawy prawo do świadczeń z ubezpieczenia ustala się na wniosek osoby zainteresowanej albo innej osoby mającej interes prawny w ustaleniu tego prawa. W rozpoznawanej sprawie Prezes KRUS, za taki wniosek, uznał pismo skarżącej z dnia 8 lutego 2005r., w którym to domagała się ona ponownego rozpoznania jej sprawy. A zatem za datę wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącej "w drodze wyjątku" prawa do emerytury, organ przyjął dzień 8 lutego 2005r. Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego daty przyznania jej prawa do emerytury tj. od 1 marca 2005r., a nie od 28 stycznia 2000r., Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie organu w tym zakresie nie narusza prawa. Stosownie bowiem do treści art. 52 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 55 a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy regulujące przyznanie i wypłatę odpowiednich świadczeń przysługujących pracownikom i członkom ich rodzin. Należy więc wskazać, iż zasady i tryb przyznawania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego i rentowego określa obecnie ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 1994r. Nr 39 poz. 353 ze zm). Zgodnie art. 129 ust 1i art. 130 niniejszej ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Świadczenia wypłaca się za miesiące kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji organu. Mając na uwadze, iż wniosek skarżącej wpłyną w dniu 8 lutego 2005r., to w świetle cytowanych wyżej przepisów należy uznać, iż organ nie naruszył prawa przyznając skarżącej prawo do emerytury począwszy od dnia 1 marca 2005r. Zatem, żądanie skarżącej sformułowane w skardze w zakresie przyznania jej emerytury począwszy od 28 stycznia 2000r. nie znajduje podstaw. Należy bowiem wskazać, iż wcześniejsze wnioski wnoszone przez skarżącą dotyczyły przyznania jej emerytury na zasadach ogólnych i jako takie były przez KRUS rozpoznawane. To, że skarżąca ubiegała się o przyznanie jej emerytury od 2000r. nie miało zaś wpływu na datę przyznania jej świadczenia w oparciu o art. 55 ustawy prawo o ubezpieczeniu społecznym rolników. Bowiem jej wniosek o przyznanie niniejszego świadczenia wpłynął w dniu 8 lutego 2005r, i licząc od tej daty organ mógł przyznać skarżącej "w drodze wyjątku" prawo do świadczenia emerytalnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.