IV SA/Wa 1084/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 20 maja 2004 r. D. M., J. L. i K. L. zawarli warunkową umowę sprzedaży m. in. działek nr [...] oraz nr [...] położone w K. w gminie N., o łącznej powierzchni 1688 m2. Na podstawie tej umowy, zawartej w formie aktu notarialnego, D. M. sprzedał m. in. powyższe działki J. L. w 1/4 części oraz K. L. w 1/4 części pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych - Oddział Terenowy w W. nie wykona prawa pierwokupu przysługującego jej na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. nr 64, poz. 592). Agencja Nieruchomości Rolnych - Oddział Terenowy w W. nie wykonała w terminie prawa pierwokupu przysługującego jej na podstawie wyż. wym. ustawy. W dniu 9 lipca 2004 r. weszły w życie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. - część II uchwalone uchwałą Rady Gminy N. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Przeniesienie własności powyższych działek na rzecz J. L. oraz K. L. nastąpiło w drodze zawartej w dniu [...] stycznia 2005 r. w formie aktu notarialnego umowy przenoszącej własność. W dniu [...] lutego 2007 r. Wójt Gminy N. decyzją nr [...] ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej położone w gminie N. działki nr [...] oraz nr [...] w związku z uchwaleniem zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. -część II oraz sprzedażą tej nieruchomości przez D. M. J. L. oraz K. L.. Opłata ustalona została w kwocie 1873,60 zł, a do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia, w której decyzja stanie się ostateczna został zobowiązany D. M. D. M. odwołał się od powyższej decyzji. Podniósł, że pismem z dnia 7 kwietnia 2004 r. nr (...) Urząd Gminy N., poinformował go, że działki położone w K. w gminie N. nie są objęte żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. D. M. podniósł również, że w dniu [...] maja 2004 r. przestał być właścicielem działek nr [...] oraz nr [...] z uwagi na ich sprzedaż. Podkreślił, że zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Sygn. akt IV SAM/a 1084/07 N. - część II weszła w życie dopiero w dniu 9 lipca 2004 r., a wtedy właścicielami wyż. wym. działek byli już ich nabywcy – J. L. i K. L. Decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że spełnione zostały wszystkie przewidziane przepisami warunki do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji i obciążenia nią D. M. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. D. M. wskazał na argumenty, które wcześniej zawarł w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego podtrzymała zarzuty skargi i złożyła do akt sprawy pismo Urzędu Gminy N. datowane na dzień 2 kwietnia 2004 r. nr (...), w którym poinformowano D. M., że - należąca do niego - m. In. działka nr [...] położona w K. w gminie N. nie jest objęta żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wyż. wym. ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k. p. a. organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozstrzygnąć Sygn. akt IV SA/Wa 1084/07 sprawę, niejako "od nowa", gdyż nie jest on związany poczynionymi przez organ pierwszej instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Oznacza to m. in., że organ odwoławczy ma obowiązek w swojej decyzji ustosunkować się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. D. M. w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] lutego 2007 r. sformułował dwa zarzuty. Pierwszy, że w datowanym na dzień 7 kwietnia 2004 r. piśmie Urzędu Gminy N. poinformowano go, że działki położone w K. w gminie N. nie są objęte żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Drugi zarzut dotyczył faktu, że jego zdaniem w dniu [...] maja 2004 r. przestał być właścicielem działek nr [...] oraz nr [...] z uwagi na ich sprzedaż, a zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. - część II weszła w życie dopiero w dniu 9 lipca 2004 r., gdy właścicielami wyż. wym. działek byli już ich nabywcy – J. L. i K. L. Organ odwoławczy odniósł się jedynie do drugiego zarzutu wyjaśniając zasadnie, że własność wyż. wym. działek przeszła na nabywców dopiero z dniem [...] stycznia 2005r., gdy zawarto w formie aktu notarialnego umowę przenoszącą własność. Warunkowa umowa sprzedaży działek zawarta w dniu [...] maja 2004 r. nie przeniosła ich własności na nabywców. Rzecz objęta prawem pierwokupu może zostać sprzedana osobie trzeciej tylko warunkowo, tj. pod warunkiem zawieszającym, że uprawniony do pierwokupu nie wykona swojego uprawnienia. W odniesieniu do nieruchomości może to być zatem tylko umowa zobowiązująca do przeniesienia własności (art. 155 § 1 k. c. i art. 157 § 1 k.c). Skutek rzeczowy może nastąpić dopiero w razie nieskorzystania przez Agencję Nieruchomości Rolnych z przysługującego jej na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. nr 64, poz. 592) prawa pierwokupu. Dla jego spowodowania niezbędne jest zawarcie przez kontrahentów kolejnej czynności prawnej, o której mowa w art. 157 § 2 k.c. Skoro zawarta ona została w dniu [...] stycznia 2005 r., a zmiany do plany zagospodarowania przestrzennego weszły w życie w dniu 9 lipca 2004 r., to w dniu tym (tj. 9 lipca 2004 r.) skarżący był jeszcze właścicielem przedmiotowych działek. Organ drugiej instancji nie odniósł się jednak do pierwszego z podniesionych w odwołaniu zarzutów. Sygn. akt IV SA/Wa 1084/07 W istocie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wyjaśniło, czy przedmiotowe działki były objęte planem zagospodarowania przestrzennego, i czy istotnie doszło do skutecznej zmiany tego planu. Organ odwoławczy pominął więc mającą zasadnicze znaczenie w sprawie kwestię. Naruszył tym samym art. 7 k. p. a. stanowiący, że organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli., a także art. 77 § 1 k. p. a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zauważyć należy, że D. M., po otrzymaniu ww. pisma Urzędu Gminy N. z dnia 7 kwietnia 2004 r. oraz pisma datowanego na dzień 2 kwietnia 2004 r., w których poinformowano go, że działki położone w K. w gminie N. nie są objęte żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, działał - odnośnie decydowaniu o przyszłości przedmiotowych działek - w zaufaniu do tych informacji. Ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji wyjaśni, czy przedmiotowe działki były objęte planem zagospodarowania przestrzennego uwzględniając w prowadzonym postępowaniu wyrażoną w art. 8 k. p. a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z tych względów Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Rozstrzygnięcie z pkt 2 sentencji wyroku podjęto na podstawie art. 152 p. p. s. a.