IV SA/Wa 1084/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia G. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] lutego 2009 r. orzekającej o odmowie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania ziemi - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, iż pismem z dnia 9 listopada 2010 r. G. J. wystąpiła do Wojewody [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] lutego 2009 r., orzekającą o odmowie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania ziemi nr [...] z dnia [...] sierpnia 1947 r., wydanego przez Powiatową Komisję Osadnictwa Rolnego w B., dotyczącego części gospodarstwa o powierzchni 11,10 ha nadanego J. J. W piśmie z dnia 30 listopada 2011 r. jako okoliczność wznowienia postępowania G. J. wskazała pobyt rodziców w więzieniu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w omawianej sprawie ze względu na brak przesłanki wznowienia wynikającej z art. 148§1 k.p.a. Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., zażalenie z dnia 6 maja 2011 r. złożyła G. J. Po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia Minister Rolnictwa stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu Minister wskazał, iż zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Organ przywołał treść art. 145 §1 k.p.a., oraz wskazał, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie organu w omawianej sprawie, jak wynika z akt sprawy G. J. o okoliczności przebywania rodziców w więzieniu: J. J. w latach 1953-1956 i S. J. w latach 1960-1961, wiedziała wiele lat przed złożeniem wniosku z dnia 9 listopada 2010 r. o wznowienie postępowania. Nie została tym samym spełniona przesłanka wznowienia postępowania z art. 148 §1 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. J., wskazując, iż Sygn. akt IV SA/Wa 1084/11 rozpoznając sprawę organy nie wzięły pod uwagę punktu widzenia obywatela. Odnosząc się do poszczególnych przesłanek wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a wznowienia postępowania, wskazała iż: 1) organy nie pytały ją o dowody, ale faktem jest, że jej rodzice siedzieli w więzieniu z powodów politycznych - ojciec w latach 1953-56, a mama w latach 1960/61(2?). Czeka na faktyczne potwierdzenie tych faktów z IPN-nu, który poszukuje dokumentacji. 2) Decyzja została wydana w wyniku wieloletniego działania przestępczego w stosunku do jej rodziców i ta działalność o charakterze przestępczym dotknęła także skarżącą, którą uznano za agenta, gdyż doktorat obroniła w ZSRR w Instytucie Pedagogicznym im Hercena na Katedrze Dydaktyki Ogólnej i zwolniono ją z pracy w Centrum Edukacji Nauczycieli w G. na 3,5 miesiąca przed uzyskaniem praw emerytalnych. 3) Kwestionuje sposoby przekazywania ziemi na mocy decyzji w 1958 roku w związku z faktem, że właścicielem ziemi w R. był ciągle obywatel Niemiec –K. A., a obecnie Kościół Katolicki, tym samym naruszały one prawa obywatela w tym skarżącej, gdyż jej ojciec złożył wniosek o uznanie jego prawa do ziemi. 4) W żadnym postępowaniu skarżąca nie mogła brać czynnego udziału z uwagi na niewłaściwe postępowanie organów. Sposoby działania władzy administracyjnej naruszają jej prawa jako obywatela wynikające z Konstytucji- choć nie ma nawet uprawnień i podstaw prawnych do oddolnego dochodzenia swoich praw Konstytucyjnych. 5) Skarżąca ma nadzieję, że z IPN-nu otrzyma informację o nieznanych okolicznościach walki z jej ojcem i mamą, celem złamania ich poprzez osadzenie ich wwiezieniu. 6) Decyzja, na mocy której ziemia została przekazana Kościołowi, narusza zarówno prawa skarżącej jak i jej siostry, "bo potwierdziła praktykę, że władza innej władzy przekazuje kompetencje i wszelkie uprawnienia potwierdzając złe sposoby przekazywania ziemi, która powinna należeć od wielu lat do obywatela". 7 i 8 ) Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący nielegalności Działania Komisji Majątkowej i współpracujących z nią władz samorządowych. Odnosząc się do zarzutu nie spełnienia przez nią przesłanki wznowienia postępowania z art. 148 § 1 k.p.a skarżąca wskazała, że nie dookreśliła tego terminu gdyż sama miała wątpliwości, czy składać, czy nie składać wniosku z uwagi na to, że jej argumentacja byłaby bez żadnych faktów potwierdzających - byłyby to jedynie jej dziecinne wspomnienia: np. że otrzymała od ojca zakaz powrotu do domu w R. i zamieszkała w Internacie Liceum Pedagogicznego w M., który wg ojca miał zabezpieczyć jej pobyt przez rok oraz szereg plotek na temat jej ojca, które później nie znalazły potwierdzenia. Sygn. akt IV SA/Wa 1084/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, zwanej w dalszej części "p.p.s.a"), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 p.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia. Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową polegająca na stworzeniu możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej decyzją ostateczną. Możliwość wznowienia postępowania stanowi jedną z wyjątkowych instytucji procesowych, które mogą służyć zmianie lub wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji administracyjnych. Instytucja ta stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Jako statuujące wyjątek od reguły, przesłanki wznowienia postępowania zarówno formalne jak i materialne nie mogą być traktowane rozszerzająco, a ich wystąpienie musi być przez organ administracji badane szczególnie wnikliwie. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, jak wynika z akt sprawy wielokrotnie wzywana była przez organ I instancji (pismo z dnia 23 listopada 2010 r., 18 stycznia 2011r., 24 luty 2011r.) do wskazania, na jakiej podstawie prawnej żąda wznowienia postępowania w związku z jej pismem z dnia 9 listopada 2010 r. oraz kolejnymi, które stanowiły odpowiedź na w/w pisma organu. Organ wielokrotnie pouczał skarżącą o treści art. 145 k.p.a. W konsekwencji występując z wnioskiem o wznowienie postępowania skarżąca w piśmie z dnia 30 marca 2011r. wskazała na zaistnienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie skarżącej kwestionowane przez nią rozstrzygnięcie, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] lutego 2009 r. orzekającej o odmowie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania ziemi wydano bez uwzględnienia istotnych okoliczności faktycznych, którymi był pobyt jej rodziców w więzieniu (ojca w 1953-56 i mamy w 1960-61 ) co wskazywać ma na fakt ich prześladowania z przyczyn politycznych i uzasadniać konieczność przeprowadzenia analizy sytuacji jej ojca jako właściciela gospodarstwa rolnego, którego wniosek o wpis do księgi wieczystej nie został przyjęty. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W oparciu o przepis art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzję w I instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej Sygn. akt IV SA/Wa 1084/11 podstawę wznowienia. Jeżeli strona żąda wznowienia z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest zobligowany w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od podmiotu legitymowanego do jego złożenia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Trafnie zatem organ I instancji rozpoznając sprawę wyjaśniał, czy przesłanka zachowania terminu została spełniona. W celu właściwego rozstrzygnięcia sprawy organ w pierwszej kolejności zobligowany był bowiem do zbadania, przedstawianych przez wnioskodawcę okoliczności, mających uprawdopodobnić dotrzymanie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Wskazać przy tym należy, iż okoliczności te podlegają ocenie organów oraz mogą być przez organ kwestionowane, w sytuacji gdy np. w określonych uwarunkowaniach, doświadczenie życiowe może przemawiać przeciw przyjęciu określonych okoliczności za prawdopodobne. W tym kontekście organ administracji, oceniając wniosek skarżącej o wznowienie postępowania, słusznie przyjął, zgodnie z jej oświadczeniem złożonym w piśmie z dnia 30 marca 2011 r., że o okoliczności pobytu rodziców w więzieniu wiedziała " od zawsze". Wobec powyższego właściwie orzekające w sprawie organy uznały, iż miesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie nie został przez skarżącą dochowany. Termin jednego miesiąca biegnie bowiem od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu. W świetle powyższych ustaleń zaskarżone postanowienie, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych i stanowi rażące naruszenie prawa. Na marginesie należy podnieść, iż podnoszona przez skarżącą w skardze okoliczność nieuwzględnienia przez orzekające w sprawie organy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 1997r. Sygn. akt U 11/97 (na który powołuje się skarżąca w piśmie z dnia 15 lutego 2011 r. i 10 marca 2011r.), a który w ocenie skarżącej odnosi się do jej sytuacji prawnej, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Skargę o wznowienie wnosi się jednak zgodnie z § 2 w/w przepisu w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W rozpoznawanej sprawie wyrok, na który powołuje się skarżąca wszedł w życie w 1997r. a zatem termin 1 miesiąca w którym można było w oparciu o ten wyrok żądać wznowienia postępowania upłynął kilka lat temu. Poza tym nie dotyczy on niezgodności z konstytucją dekretów na podstawie których wydano kwestionowaną w postępowaniu decyzję tj. dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U Nr 46, poz. 340 ze zm.) oraz dekretu z dnia 6 września 1946r. o ustroju rolnym i osadnictwie Sygn. akt IV SA/Wa 1084/11 na obszarze Ziem Odzyskach i byłego [...] (Dz. U Nr 49, poz. 279 ze zm.) a orzeka o niezgodności z konstytucją § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 5 maja 1997 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. Nr 47 poz. 310). Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.