IV SA/Wa 1086/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. K. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...]kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80zł (pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 r., znak [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...], którą to decyzją odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r., znak [...], uchylającej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2004 r., znak [...], i orzekającej o wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z nieruchomości przy ulicy [...]w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż: (-) decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Prezydent W. odmówił wymeldowania E. S. z pobytu stałego z nieruchomości przy ulicy [...]w W., (-) decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu wyżej wymienionego, (-) wnioskiem z dnia 20 grudnia 2004 r. E. S. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r., (-) po rozpatrzeniu tego żądania Mister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, (-) nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E. S. zwrócił się do organu z wnioskiem (z dnia 3 lutego 2005 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje stanowisko, iż nie ma przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Decyzja Wojewody nie jest bowiem – zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art.156§1 k.p.a. W szczególności nietrafny jest zarzut wnioskodawcy, iż organ orzekający w przedmiocie wymeldowania rażąco naruszył art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą meldunkową". W ocenie Ministra Wojewoda z największą starannością przeprowadził postępowanie odwoławcze, w wyniku czego zebrał dowody wykazujące jednoznacznie, iż E. S. – współwłaściciel nieruchomości przy ulicy [...]w W., zwanej dalej "nieruchomością sporną" – jedynie tam bywa, niemniej zamieszkuje gdzie indziej. Skargę na powyższą decyzję złożył E. S., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art.145§1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej "p.p.s.a."., w związku z rażącym naruszeniem przez ten organ ustawy meldunkowej. W ocenie skarżącego nieprawdą jest, iż Wojewoda zebrał dowody świadczące o nieprzebywaniu przez skarżącego w spornej posesji powyżej 60 dni. Skarżący nigdy nie miał zamiaru opuszczać i nie opuszczał swojej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, podnosząc, iż dowody zgromadzone przez Wojewodę [...] potwierdzają fakt opuszczenia spornej nieruchomości przez skarżącego. Wojewoda ustalił bowiem, iż: 1) w trakcie postępowania rozwodowego przed Sądem Okręgowym w W., zakończonym wyrokiem z dnia [...]maja 2002 r., zapadłym w sprawie o sygnaturze akt [...], skarżący zeznał, że jest związany z inną kobietą, u której mieszka od 1998 r., 2) powyższe potwierdzają zeznania konkubiny skarżącego złożone w dniu 16 kwietnia 2002 r. przed Prokuraturą Rejonową dla W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odpowiada prawu. Słusznie uznał organ, iż kwestionowana przez skarżącego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nie jest obciążona jakąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art.156§1 k.p.a., w tym w szczególności nie wydano jej z rażącym naruszeniem prawa (wada wymieniona w art.156§1 pkt 2 k.p.a.), polegającym według oceny skarżącego na rażącym naruszeniu przez Wojewodę [...] art.15 ust.2 ustawy meldunkowej. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż celem prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nie było szczegółowe ustalanie, czy w dacie wydawania decyzji przez Wojewodę skarżący spełnił przesłanki do wymeldowania go ze spornego lokalu, wskazane w art.15 ust.2 ustawy meldunkowej (i szczegółowo omówione w orzecznictwie sądowoadministracyjnym), tj. czy dobrowolnie opuścił on sporny lokal z zamiarem przeniesienia w inne miejsce ośrodka swoich życiowych interesów. Wszechstronne ustalenia tego typu mogły być dokonywane wyłącznie w dwuinstancyjnym postępowaniu w przedmiocie wymeldowania skarżącego, toczącym się przed Prezydentem W., a następnie przed Wojewodą [...]. Prawidłowość dokonywania tych ustaleń, w tym w szczególności legalność i wiarygodność przeprowadzonych przez organy dowodów mogła być poddana ocenie sądu administracyjnego, albowiem skarżący miał możliwość złożenia skargi od decyzji Wojewody [...]. Z akt sprawy wynika, iż skarżący prawidłowo pouczony o przysługujących mu prawach, z nich nie skorzystał. Tym samym należy uznać, iż zajście w stosunku do skarżącego przesłanek z art.15 ust.2 ustawy meldunkowej zostało ostatecznie rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym. Uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji Wojewody [...] może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach k.p.a. Skarżący skorzystał z jednego z tych trybów, tj. zażądał wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dwukrotnego rozpatrywanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji żądania skarżącego nie można jednakże utożsamiać z orzekaniem przez de facto trzecią i czwartą instancją administracyjną tym, czy przesłanki do wymeldowania skarżącego ze spornej nieruchomości zostały spełnione. Przedmiot tego postępowania było bowiem dużo węższy, albowiem ograniczał się jedynie do zbadania, czy decyzji Wojewody [...] nie wydano z rażącym naruszeniem prawa. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało konsekwentne stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa". Stosownie do powyższego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). Rażącym naruszeniem prawa nie jest zatem jakiekolwiek jego naruszenie (nawet gdyby było istotne z punktu widzenia wyniku sprawy) ale naruszenie o charakterze szczególnym, kwalifikowanym, takie które jest oczywiste i nie może być zaakceptowane z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego. Skarżący twierdzi, iż rażące naruszenie prawa przez Wojewodę polegało na tym, iż organ orzekł o jego wymeldowaniu, nie zebrawszy dowodów świadczących o tym, iż sporna nieruchomość została przez skarżącego opuszczona. Należy uznać, iż twierdzenie skarżącego byłyby uzasadnione, gdyby organ orzekł o jego wymeldowaniu, nie dysponując żadnymi dowodami świadczącymi o tym, iż skarżący opuścił nieruchomość, lub też dysponując dowodami świadczącymi jednoznacznie, bez najmniejszej wątpliwości, iż skarżący nieruchomości nie opuścił. Sytuacja taka nie miała miejsca. W obszernym uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] wskazał bowiem szczegółowo, na czym opiera ocenę, iż skarżący opuścił nieruchomość. Organ stwierdził zatem, iż: (-) w trakcie postępowania rozwodowego przed Sądem Okręgowym w W., zakończonym wyrokiem z dnia [...] maja 2002 r., zapadłym w sprawie o sygnaturze akt [...], skarżący zeznał, że jest związany z inną kobietą, u której mieszka od 1998 r., (-) Sąd uznał, że skarżący nie opuścił spornej nieruchomości wskutek bezprawnych działań żony ale dobrowolnie wyprowadził się do konkubiny, (-) w postępowaniu odwoławczym przesłuchano zarówno świadków zgłoszonych przez skarżącego (zeznających na jego korzyść), jak i świadków zgłoszonych przez jego żonę (zeznających na jej korzyść), niemniej na wiarę w ocenie organu zasługują zeznania tylko tych ostatnich z uwagi na to, iż osoby te częściej przebywały na spornej nieruchomości, (-) w protokole nadesłanym przez Prokuraturę Rejonową dla W. E. K., uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczyła w dniu 16 kwietnia 2002 r., że mieszka ze skarżącym od trzech lat oraz, iż jest on na jej utrzymaniu, (-) z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, iż skarżący jedynie pozoruje zamieszkiwanie w przedmiotowej nieruchomości, albowiem zjawia się tam tylko na krótki czas w ciągu dnia aby skorzystać z garażu, gdzie remontuje samochody,. Należy zatem stwierdzić, iż: (-) w uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] powołał się na konkretne dowody świadczące o tym, iż skarżący nieruchomość opuścił, (-) dowody te znajdują się w aktach sprawy i istotnie sugerują opuszczenie przez skarżącego spornej nieruchomości, (-) organ wyjaśnił, dlaczego nie daje wiary dowodom przemawiającym na korzyść skarżącego. Wskazane wyżej okoliczności wykluczają możliwość uznania, iż w sprawie wystąpiło rażące naruszenie zasad stosowania prawa, czy też logiki. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż ocena przez organ nastąpiła z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów (czego Sąd w najmniejszym stopniu nie sugeruje), to na gruncie niniejszej sprawy (zważywszy na istnienie zarówno dowodów korzystnych dla żony skarżącego, jak i dowodów korzystnych dla skarżącego), uchybienia tego (hipotetycznego) nie można byłoby uznać za uchybienie o charakterze rażącym (nie była by to bowiem sytuacja, w której organ orzekł by w oczywisty sposób contra zgromadzonym w sprawie dowodom). Jak już wspomniano wcześniej naruszenie takie mogło być podnoszone przez skarżącego w postępowaniu wyłącznie przed sądem administracyjnym skierowanym bezpośrednio przeciwko decyzji Wojewody [...], nie zaś w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], czy też w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.