IV SA/Wa 1088/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-18
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Kaja Angerman, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin T. w zakresie obejmującym uprawy inne niż rzepak ozimy i jary, powołując się na brak możliwości wykorzystania danych środka F. ze względu na terytorialny charakter ochrony danych zgodnie z art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009, który ustanawia terytorialny charakter ochrony danych badań środków ochrony roślin. Dane środka F., wykorzystane do rejestracji środka L. w Republice Czeskiej, nie mogą być automatycznie wykorzystane w Polsce po wygaśnięciu okresu ochrony w Czechach, ponieważ ochrona ta jest ograniczona do państwa członkowskiego, w którym dane zostały pierwotnie przedłożone i wykorzystane. Skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji dla pozostałych zastosowań, co uzasadniało odmowę wydania zezwolenia w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Spółka J. złożyła wniosek o zezwolenie na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin T. w trybie wzajemnego uznawania, opierając się na zezwoleniu dla środka L. wydanym w Republice Czeskiej. Wniosek opierał się na niechronionych danych środka F. zarejestrowanego w Czechach. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wydania zezwolenia w zakresie obejmującym większość upraw, wskazując na brak możliwości wykorzystania danych środka F. w Polsce ze względu na terytorialny charakter ochrony danych zgodnie z art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 oraz na węższy zakres zastosowania porównywalnego środka H. zarejestrowanego w Polsce. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Protokolant st. sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lutego 2025 r. nr R-84/2025d w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 lutego 2025 r. nr R-84/2025d Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "organ"), działając na podstawie art. 28 ust. 1
w związku z art. 36 ust. 3, art. 40 ust. 1 lit. a oraz art. 42 ust. 1 lit. c oraz lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia
21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/WE i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309
z 24.11.2009, str. 1, z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1107/2009") oraz
w związku z art. 3 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2024 r. poz. 630; dalej: "ustawa o środkach ochrony roślin"), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 marca 2023 r. złożonego na podstawie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009 przez spółkę J., [...], [...], [...] i [...] (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") w sprawie wzajemnego uznania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin T. - odmówił wydania zezwolenia
na wprowadzanie do obrotu powyższego środka ochrony roślin z zastosowaniem
w uprawach: pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 31 marca 2023 r. spółka J.. z siedzibą w L. wystąpiła
o wydanie zezwolenia na wprowadzanie środka ochrony roślin T. do obrotu w trybie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009 i możliwości jego stosowania w uprawie rzepaku, pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy. Powyższy wniosek opierał się na wzajemnym uznaniu środka ochrony roślin L. zarejestrowanego w [...] (państwo członkowskie odniesienia). Zezwolenie na powyższy środek ochrony roślin w [...] uzyskano z wykorzystaniem mechanizmu opisanego w art. 34 rozporządzenia nr 1107/2009, który umożliwia wnioskodawcy nieprzedkładanie wraz z wnioskiem wyników badań, dla których ochrona prawna przysługująca innym podmiotom już wygasła. Spółka powołała się na niechronione dane środka ochrony roślin zarejestrowanego w [...] o nazwie F. (produkt referencyjny).
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, że na potrzeby uzyskania zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin L. w Republice [...] wnioskodawcy nie składali sprawozdań z testów i badań,
o których mowa w art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009, lecz wykorzystano niechronione dane środka ochrony roślin o nazwie F. zarejestrowanego również
w Republice [...].
Z uwagi na wskazanie przez stronę, że produkt referencyjny F. jest zarejestrowany w Polsce pod nazwą handlową H., pismem z 21 lipca 2023 r. Minister zwrócił się do podmiotu upoważnionego - spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w L.
o sporządzenie oceny środka T. w zakresie tożsamości oraz właściwości fizycznych, chemicznych i technicznych względem środka ochrony roślin L. zarejestrowanego w [...] (państwo członkowskie odniesienia). Jednocześnie organ wezwał do przedłożenia jednoznacznej opinii podmiotu upoważnionego w zakresie możliwości uznania środków: 1. F. za porównywalny z H.; 2. L. (wnioskowany w Polsce jako T.) za porównywalny z H..
W odpowiedzi pismem z dnia 9 listopada 2023 r. spółka E. sp. z o.o. poinformowała, że powyższa ocena środka T. została zakończona, a następnie przesłała ocenę dokumentacji przedmiotowego środka ochrony roślin wraz
z raportem w zakresie tożsamości oraz właściwości fizycznych, chemicznych
i technicznych środka. Z przekazanej oceny wynikało, że różnica w składach powyższych środków jest nieznacząca i można uznać środek ochrony roślin
F. za porównywalny z H. oraz L. (wnioskowany w Polsce jako T.) za porównywalny
z H.. W związku z powyższym dane środka H., które nie podlegają ochronie, mogą zostać wykorzystane na potrzeby rejestracji przedmiotowego środka w Polsce.
Strona pismem z dnia 28 maja 2024 r. została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości wydania zezwolenia na wprowadzanie przedmiotowego środka do obrotu, jednakże w węższym zakresie zastosowania ww. środka ochrony roślin niż wskazany przez stronę we wniosku z 31 marca 2023 r.
Z powyższym zakresem zezwolenia nie zgodził się skarżący, przesyłając do organu swoje uwagi i komentarze do projektu zezwolenia, wnosząc jednocześnie
o wydanie decyzji w trybie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009, która w jego opinii powinna odpowiadać treści wniosku strony z 31 marca 2023 r.
Organ w odpowiedzi wskazał, że ochrona danych udzielana jest na poziomie każdego państwa członkowskiego odrębnie, dlatego też nie mógł w przedmiotowej sprawie wykorzystać niepodlegających ochronie, ale w Republice [...], danych środka F.. W Polsce dopuszczony do obrotu jest środek ochrony roślin H., porównywalny ze środkiem z [...], w związku z czym możliwe było wykorzystanie danych niechronionych tego środka ochrony roślin. Jednak zakres stosowania środka H. jest węższy od zarejestrowanego w Republice [...] środka F. (obejmuje zastosowanie środka do zwalczania suchej zgnilizny kapustnych oraz czerni krzyżowych w uprawie rzepaku ozimego oraz rzepaku jarego).
Organ zauważył również, że nie wpłynęły do niego w przeszłości informacje i dane niezbędne do udzielenia zezwolenia dla pozostałych zastosowań, stąd też organ nie jest w ich posiadaniu. Co więcej, brak znajdowania się w obrocie prawnym w Polsce zezwolenia dla środka H. na stosowanie tego środka w pozostałych uprawach, innych niż wyżej wskazane zastosowania w rzepaku ozimym i jarym, powoduje że w Polsce dane niezbędne do udzielenia zezwolenia na te zastosowania nie podlegały nigdy ochronie prawnej, a zatem ochrona ta nie mogła dla nich wygasnąć. Dla organu dane te stanowią zatem własność spółki B., właściciela zezwolenia na wprowadzanie środka ochrony roślin H. i jako dane stanowiące własność tego podmiotu nie mogą być przez organ wykorzystane na potrzeby jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w Polsce.
W zaistniałych okolicznościach, organ poprosił wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku, jeżeli wnioskodawca dysponuje badaniami i raportem rejestracyjnym dla pozostałych zastosowań. Ponadto poinformował, że z przedłożonej dotychczas dokumentacji wynika możliwość zarejestrowania środka wyłącznie w rzepaku ozimym i jarym, a także, że zapisy odnoszące się do środków ostrożności związanych z ochroną środowiska naturalnego, dla wnioskowanego środka T., bazują na środku H. i zostały zamieszczone w ramach zarządzania ryzykiem przez organ, który jest odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem związanym ze stosowaniem środków ochrony roślin.
Pismem z dnia 23 sierpnia i 10 września 2024 r. pełnomocnik spółki poinformował o tym, że nie akceptuje zezwolenia o treści wskazanej przez Ministerstwo w przesłanym projekcie decyzji w dniu 15 lipca 2024 r. i wniósł ponownie o wydanie decyzji w trybie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009 zgodnie z treścią wniosku z 31 marca 2023 r.
Wnioskodawca nie przedłożył wymaganej dokumentacji dla pozostałych zastosowań z zezwolenia irlandzkiego, których nie ma w środku H. tj. pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy.
W świetle powyższego, organ w dniu 21 października 2024 r. wydał decyzję w przedmiocie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin T. wyłącznie w zakresie jego stosowania dla rzepaku ozimego i jarego. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2/25).
Następnie, decyzją z 13 lutego 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wydania zgody na wprowadzenie do obrotu środka ochrony T. z zastosowaniem w uprawach: pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy.
Minister w zaskarżonej decyzji zaznaczył, że przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja, jak również dokumentacja przygotowana przez urząd irlandzki w celu rejestracji środka L. nie stanowi pełnego raportu rejestracyjnego i nie zawiera zasadniczej jego części czyli części B. Część B zawiera najistotniejszą część raportu rejestracyjnego środka, tj. ocenę ryzyka. Przygotowane przez urząd wybrane części raportu rejestracyjnego zawierają część A - Ocenę krajową środka ochrony roślin oraz część C zawierającą informacje niejawne, w tym szczegółowy skład środka. Skarżący przedkładając zatem wybrane części raportu rejestracyjnego nie wypełnił wymogu wskazanego w art. 42 lit. c oraz lit. d rozporządzenia nr 1107/2009. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że środek LZ został zarejestrowany w Republice [...] w oparciu o dane niechronione środka F., niezbędne było wskazanie środka referencyjnego, będącego w obrocie, który został dopuszczony do obrotu w Polsce i dane którego zgodnie z art. 34 rozporządzenia nr 1107/2009 mogą zostać użyte celem dopuszczenia do obrotu środka T. w Polsce. Skarżący w tym celu wskazał środek zarejestrowany w Polsce pod nazwą H., którego zakres zastosowania jest węższy od zarejestrowanego w Republice [...] środka F. (obejmuje zastosowanie środka do zwalczania suchej zgnilizny kapustnych oraz czerni krzyżowych w uprawie rzepaku ozimego oraz rzepaku jarego). Organ stwierdził, że brak znajdowania się w obrocie prawnym w Polsce zezwolenia dla środka H. na stosowanie tego środka w pozostałych uprawach, innych niż zastosowania w rzepaku ozimym i jarym powoduje, że w Polsce dane niezbędne do udzielenia zezwolenia na te zastosowania nie podlegały nigdy ochronie prawnej, a zatem ochrona ta nie mogła dla nich wygasnąć. Dla organu dane te stanowią zatem własność spółki B., właściciela zezwolenia na wprowadzanie środka ochrony roślin H. i jako dane stanowiące własność tego podmiotu nie mogą być przez organ wykorzystane na potrzeby jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w Polsce. Dlatego też z uwagi, iż skarżący nie przedłożył dokumentacji dla pozostałych zastosowań z zezwolenia irlandzkiego, których nie ma w środku H. tj. pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy, organ odmówił zezwolenia na wprowadzanie do obrotu i stosowanie środka ochrony roślin T. w powyższy zakresie.
Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 okres ochrony dla danych udzielany jest na poziomie państwa członkowskiego i dotyczy wyłącznie tego państwa członkowskiego, na którego terenie te dane zostały przedłożone i wykorzystane, i trwa od udzielenia pierwszego zezwolenia, tj. wykorzystania tych danych na potrzeby pierwszej rejestracji środka. Tym samym dane środka ochrony roślin F., których właścicielem jest B. które zostały wykorzystane na potrzeby rejestracji środka L. w Republice [...] nie mogą zostać wykorzystane na potrzeby rejestracji tego środka w Polsce. Na mocy obowiązujących przepisów nie ma możliwości wykorzystania danych, dla których okres ochrony upłynął, pomiędzy różnymi państwami członkowskimi. Organ z uwagi na to, że państwo sprawozdawca udzieliło zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka L. na własnym terytorium, wykorzystując dane niechronione, które nie mogą przez Polskę zostać wykorzystane z uwagi na wskazaną powyżej zasadę, poszukiwał odpowiednika środka referencyjnego z państwa odniesienia zarejestrowanego w Polsce, aby również móc wykorzystać taki pakiet danych, o ile okres ich ochrony również w Polsce upłynął i tym samym nie podlegają już dalszej ochronie. Tym samym dane środka ochrony roślin F., których właścicielem jest B., a które zostały wykorzystane na potrzeby rejestracji środka L. w Republice [...], nie mogą zostać wykorzystane na potrzeby rejestracji tego środka w Polsce.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka J. z siedzibą w L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę, zarzucając organowi naruszenie:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 3 kpa. skutkujące nieważnością decyzji MRiRW, ponieważ decyzja MRiRW dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a mianowicie decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2024 r., sygn. akt: [...],
w przedmiocie zezwolenia nr [...] na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin T., która w chwili złożenia skargi stanowiła przedmiot skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt:
IV Sa/Wa 2/25;
2. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 kpa (zasada praworządności), art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej), art. 7a kpa (zasada przyjaznej interpretacji przepisów), art. 8 kpa i 9 kpa (zasada pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej i obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego), art. 77 § 1 kpa (obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący), art. 80 kpa i 81 kpa (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 81a (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony), jak i art. 107 § 3 kpa (obowiązek wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione, dowody, na których oparł rozstrzygnięcie oraz dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności) oraz art. 84 (dowód z opinii biegłego) poprzez:
a) błędne przyjęcie, że organ nie może zapoznać się z dokumentami rejestracyjnymi środka ochrony roślin F. z uwagi na objęcie ich ochroną danych, kiedy w niniejszej sprawie dane te już nie stanowią danych F., ponieważ są to dane środka ochrony roślin L.;
b) błędne nieustalenie, czy wnioskodawca ubiegający się o pierwsze zezwolenie dla F. wystąpił w chwili składania dokumentacji o ochronę danych zawartych w sprawozdaniach z testów i badań, a zatem czy wobec tych danych w ogóle istnieje prawo do ochrony danych w rozumieniu art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009;
c) błędne przyjęcie, że skarżący swoje prawa do zezwolenia na T. upatruje w jakikolwiek sposób w związku badaniami czy innymi elementami zezwolenia na środek ochrony roślin H., kiedy skarżący tylko i wyłącznie powołuje się na dane z badań L., bowiem spółka swoje prawa wprost czerpie z posiadanego zezwolenia na L.;
d) błędne przyjęcie, że na podstawie art. 42 ust. 1 pkt c rozporządzenia nr 1107/2009 skarżący musi fizycznie załączyć do wniosku o wydanie Zezwolenia pełną lub skróconą dokumentację wymaganą na mocy art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009, kiedy:
- zgodnie z 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 wnioskodawcy zwolnieni są z obowiązku przedkładania sprawozdań z testów i badań, o których mowa w art. 33 ust. 3, w przypadku gdy państwo członkowskie, w którym składany jest wniosek, jest w posiadaniu danych sprawozdań z testów i badań, a wnioskodawcy wykażą, że otrzymali dostęp zgodnie z art. 59, 61 lub 62 lub że okres ochrony danych upłynął;
- powszechna, jawna praktyka samego organu nie tylko w niniejszym postępowaniu dawała możliwość powoływania się wnioskodawcy na dokumenty znajdujące się w systemie CIRCABC, zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009, w szczególności, że jest to najprostsza, najbezpieczniejsza i najszybsza droga do zapoznania się z tą wielotysięczną dokumentacją, a zatem brak tej dokumentacji nie mógł stanowić odmowy wydania zezwolenia dla T., szczególnie w świetle art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009;
e) błędne przyjęcie, że to skarżący ma wykazać bezpieczeństwo T., kiedy to Organ ma wykazać niebezpieczeństwo T., bowiem aktualnie ciężar dowodu został przerzucony na Organ, gdyż skarżący posiada zezwolenie na T. w [...], a więc potwierdzenie że T. spełnia wymagania określone w art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009. Jeżeli organ nie zgadza się z zezwoleniem dla T. w [...], to ma obowiązek wykazać swoimi analizami, badaniami, dowodem z opinii biegłego, że w oparciu o przesłanki wymienione w art 36 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009 (tj. "ze względu na szczególne warunki środowiskowe lub rolnictwa", które stanowią "okoliczności występujące na jego terytorium" - art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009) T. może mieć zastosowanie w Polsce wyłącznie takie, jak H.;
f) błędne przyjęcie, że na potrzeby wydawania zezwolenia dla L. nie została sporządzona część B raportu rejestracyjnego, kiedy organ pomija dobrze znaną mu okoliczność na temat sposobu procedowania zezwoleń na wprowadzenie środków ochrony roślin do obrotu. Brak tej części raportu rejestracyjnego w dokumentacji L. nie dyskwalifikuje legalności, ani poprawności rejestracji L.. MRiRW dokładnie zdaje sobie sprawę, jakimi dokumentami dysponował organ irlandzki podczas rejestracji L., ponieważ do całej dokumentacji organ ma swobodny dostęp za pośrednictwem CIRCABC. Zamiast tego, organ przyjął taktykę dostrzegania tylko tego, co wynika wprost wyłącznie z wniosku o rejestrację T. w celu wymuszenia na spółce przeprowadzenia pełnej rejestracji tego środka ochrony roślin w trybie art. 29 w zw. z art. 33 rozporządzenia nr 1107/2009, a nie w trybie wzajemnego uznawania zezwoleń;
g) błędne przyjęcie, że skarżący nie wypełnił wymogu wskazanego w art. 42 ust. 1 pkt c) i d) rozporządzenia nr 1107/2009, kiedy skarżący wyraźnie wskazał organowi, że dostęp do tych dokumentów organ ma za pośrednictwem CIRCABC, co organ potwierdzi! w ramach uzasadnienia decyzji MRiRW poprzez rzekomą analizę dokumentów rejestracyjnych L. oraz F.;
h) błędne, w żaden sposób niewykazane, nieudowodnione zarzucenie T. i L. niemożliwości pełnego zastosowania na terenie Polski, czyli powołanie się organu na art. 36 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009 bez wykazania w jakikolwiek sposób tych zarzutów;
i) błędne, niczym nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie T. w Polsce nie może być tożsame z zastosowaniem L., tylko może być zastosowane wyłącznie tak. jak H.. Organ nie przedstawił żadnego dowodu na tę okoliczność, tylko swoje subiektywne stanowisko, któremu spółka całkowicie zaprzecza, w szczególności organ nie przedłożył żadnego dowodu związanego z procesem rejestracyjnym F. lub H.;
j) błędne, niczym nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie T.EW w Polsce nie może być tożsame z zastosowaniem L., tylko może być zastosowane wyłącznie tak, jak H., kiedy to organ powinien wykazać swoimi analizami, badaniami, dowodem z opinii biegłego, że w oparciu o przesłanki wymienione w art. 36 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009 (tj. "ze względu na szczególne warunki środowiskowe lub rolnictwa", które stanowią "okoliczności występujące na jego terytorium" - art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009) T. może mieć zastosowanie w Polsce wyłącznie takie jak H.;
3. błędna interpretacja przepisów prawa poprzez naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 kpa, art. 7 kpa. art. 7a kpa, art. 8 kpa i 9 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i 81 kpa, art. 81a, jak i art. 107 § 3 kpa w zw. z:
a) art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 pkt c) i pkt d) rozporządzenia nr 1107/2009 w zw. z pkt 9 i 29 preambuły rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez całkowite pominięcie okoliczności najważniejszej, a mianowicie tego, że Zezwolenie dla T. ma zostać wydane w oparciu o wzajemne uznanie zezwolenia dla L.;
b) art. 34 w zw. z art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 pkt c) i pkt d) rozporządzenia nr 1107/2009 w zw. z pkt 9 i 29 preambuły rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez błędne uznanie, że do procedury wzajemnego uznawania zezwoleń należy stosować art. 34 rozporządzenia nr 1107/2009;
c) art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 w zw. z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 3 pkt 21 rozporządzenia nr 1107/2009 w zw. z pkt 9, 29 i 39 preambuły rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez błędne uznanie, że okres ochrony danych udzielany jest wyłącznie na poziomie państwa członkowskiego i dotyczy wyłącznie tego państwa członkowskiego, na którego terenie te dane zostały przedłożone i wykorzystane, i trwa wyłącznie na tym terenie od udzielenia pierwszego zezwolenia, tj. wykorzystania tych danych na potrzeby pierwszej rejestracji środka, a tym samym dane F., które zostały wykorzystane na potrzeby rejestracji L. nie mogą zostać wykorzystane na potrzeby T.:
i) kiedy takie ograniczenie jest wprost sprzeczne z oceną prawną wyrażoną w podobnej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - sygn. akt: IV Sa/Wa 2938/23;
ii) kiedy takie ograniczenie nie wynika z żadnego przepisu prawa, a takie ograniczenie nie może stanowić interpretacji tylko musi wynikać wprost z przepisu prawa;
iii) kiedy takie ograniczenie jest sprzeczne z definicją "ochrony danych" (art. 3 pkt 21 rozporządzenia nr 1107/2009);
iv) kiedy takie ograniczenie jest sprzeczne z zasadą ochrony danych uregulowaną w art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009;
v) kiedy takie ograniczenie jest sprzeczne z celem rozporządzenia nr 1107/2009, jakim jest zharmonizowanie zasad dotyczących wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009) i sprzeczne z zasadą jednego europejskiego rynku towarów i usług,
vi) kiedy takie ograniczenie wywołałoby ogromne pogorszenie funkcjonowania rynku wewnętrznego Unii Europejskiej (art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009);
vii) kiedy takie ograniczenie nie może być w żaden sposób zastosowane wobec skarżącego - posiadacza zezwolenia dla L., który jednocześnie jest wnioskodawcą o zezwolenie dla T. - ponieważ ubiega się on o zezwolenie w ramach procedury wzajemnego uznania, a zatem sprawozdania z testów i badań, do których dostęp ogranicza mu MRiRW, stanowią sprawozdania z testów i badań L..;
d) art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez błędne przyjęcie, że organ może swobodnie, arbitralnie odmówić wydania zezwolenia o wskazanym przez wnioskodawcę zastosowaniu w oparciu o procedurę wzajemnego uznania poprzez wyłączne stwierdzenie, że zakres zastosowania H. w Polsce jest jedynym, możliwym, bezpiecznym zastosowaniem F./L. oraz bez wykazania ze strony MRiRW zasadności powołania się na "szczególne warunki środowiskowe lub rolnictwa", które stanowią "okoliczności występujące na jego terytorium", w szczególności bez przeprowadzenia w tym zakresie żadnych badań, analiz, czy też przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz bez załączenia do akt postępowania jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie;
e) z art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 pkt c) i pkt d) rozporządzenia nr 1107/2009 w zw. z pkt 9 i 29 preambuły rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez:
f) arbitralną, całkowicie błędną odmowę poprawnego zastosowania procedury wzajemnego uznawania zezwoleń wobec T., skutkującą ograniczeniem jego zastosowania wyłącznie do zastosowania H., naruszającą jedną z głównych zasad prawa Unii Europejskiej, jakimi są zasada wzajemnego uznawania i zasada wzajemnego zaufania państw członkowskich UE do organów odpowiedzialnych za realizację rozporządzenia nr 1107/2009;
g) błędne uzależnienie rejestracji T. w zakresie odpowiadającym L. wyłącznie od złożenia przez Skarżącego wniosku o zezwolenie w trybie art. 29 w zw. z art. 33 rozporządzenia nr 1107/2009 (czyli rejestracji T. w takim samym trybie, w jakim nastąpiła rejestracja L., ale w oparciu o nowe, pełne sprawozdania z testów i badań T./L./F.;
h) błędne wymaganie od skarżącego przeprowadzenia dodatkowych testów substancji czynnej tebukonazol (str. 11 uzasadnienia Decyzji MRiRW), przeprowadzenia dodatkowych testów dla roślin miododajnych, (iii) aktualizacji ryzyka dla konsumenta, kalkulacji pobrania pozostałości przez zwierzęta hodowlane. Te elementy byłyby istotne tylko w przypadku złożenia przez Skarżącego wniosku o Zezwolenie w trybie art. 29 w zw. z art. 33 rozporządzenia nr 1107/2009, a nie w trybie wzajemnego uznania zezwoleń. Ta argumentacja jest sprzeczna z samym faktem wydania w niniejszym postępowaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2024 r. w przedmiocie zezwolenia nr [...] na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin T.. Aktualne zezwolenie dla H. jest z tego samego roku, co dla F., a zatem wymagania prawne były te same, co potwierdza zarzut spółki, że celem postępowania organu jest wymuszenie na skarżącym rejestracji T. o zastosowaniu, jak L, wyłącznie w ramach zwykłej procedury rejestracyjnej (art. 29 i 33 rozporządzenia nr 1107/2009), a nie procedury wzajemnego uznawania zezwoleń.
4. Niezastosowanie przepisów o randze ponadustawowej poprzez naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 7a kpa w zw. z art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego), art. 7 (zasada praworządności), art. 32 (zasady równości wobec prawa) i art. 91 ust. 3 Konstytucji (zasada prymatu rozporządzenia UE nad ustawą) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, iż przepisy rozporządzenia nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. z.U.UE.L.2009.309.1 z dnia 2009.11.24) wskazują na dwie zasady: zasadę wzajemnego uznawania pomiędzy państwami członkowskimi zezwoleń na wprowadzanie środków ochrony roślin do obrotu i zasadę ostrożności. Wyrażona w pkt 29 preambuły do rozporządzenia nr 1107/2009 zasada wzajemnego uznawania jest jednym ze sposobów zapewnienia swobodnego przepływu towarów we Wspólnocie. Stanowi ona, że zezwolenia udzielone przez jedno państwo członkowskie powinny być akceptowane przez inne państwa członkowskie, w których warunki rolnictwa, zdrowia roślin oraz środowiska (w tym warunki klimatyczne) są porównywalne. Jak stanowi ten zapis preambuły, odmowa uznania zezwolenia na wprowadzanie danego środka ochrony roślin do obrotu może być uzasadniona tylko szczególnymi warunkami dotyczącymi środowiska lub rolnictwa lub jeśli nie jest możliwe osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, wymaganego na mocy ww. rozporządzenia. Przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia zostały powtórzone w art. 36 ust. 3 ww. rozporządzenia, w którym wskazano, że państwo członkowskie może odmówić udzielenia zezwolenia na wprowadzanie środka ochrony roślin do obrotu na swoim terytorium jeżeli - ze względu na szczególne warunki środowiskowe lub rolnictwa - ma ono uzasadnione podstawy do uznania, że dany produkt nadal stanowi niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub zwierząt lub dla środowiska.
Przepis art. 1 ust. 4 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi natomiast, że przepisy ww. rozporządzenia opierają się na zasadzie ostrożności w celu zapewnienia, aby substancje czynne lub środki wprowadzane do obrotu nie miały niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzi lub zwierząt lub na środowisko. W szczególności nie uniemożliwia się państwom członkowskim stosowania zasady ostrożności, w przypadku gdy nie ma naukowej pewności co do zagrożeń dla zdrowia ludzi lub zwierząt lub dla środowiska ze strony środków ochrony roślin, które mają uzyskać zezwolenie na ich terytorium. Organ administracji stosujący te przepisy ma więc obowiązek wyważyć te dwie zasady w konkretnej sprawie.
Sąd stoi na stanowisku, iż organ dokonał poprawnej i dogłębnej oceny stanu faktycznego sprawy oraz w sposób prawidłowy ustalił stan prawny, wyczerpująco uzasadniając rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, iż przedmiotowy wniosek z dnia 31 marca 2023 r. złożony został na podstawie art. 40 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1107/2009 (procedura wzajemnego uznawania). W myśl powyższego przepisu, posiadacz zezwolenia udzielonego zgodnie z art. 29 rozporządzenia nr 1107/2009 może złożyć w ramach procedury wzajemnego uznawania wniosek o zezwolenie dla tego samego środka ochrony roślin, takiego samego zastosowania i przy zastosowaniu porównywalnych praktyk rolnych w innym państwie członkowskim w przypadku, jeśli zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie (państwo członkowskie odniesienia), które należy do tej samej strefy; b) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie (państwo członkowskie odniesienia), które należy do innej strefy, pod warunkiem że zezwolenie, o które się ubiegano, nie jest wykorzystywane do celów wzajemnego uznawania w innym państwie członkowskim z tej samej strefy; c) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie do stosowania w szklarniach lub do zabiegów po zbiorze plonu, lub do stosowania w pustych pomieszczeniach lub pojemnikach używanych do przechowywania roślin lub produktów roślinnych, lub do zaprawiania nasion, niezależnie od strefy, do której należy państwo członkowskie odniesienia.
W rozpoznawanej sprawie zachodzi przypadek wskazany w art. 40 ust. 1 pkt a rozporządzenia nr 1107/2009, gdyż zezwolenie zostało udzielone przez Republikę [...](państwo członkowskie odniesienia), która należy do tej samej strefy centralnej co Rzeczpospolita Polska. W okolicznościach kontrolowanej sprawy przedmiotowy wniosek dotyczy udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin T., który jest zarejestrowany w Republice [...] (państwo członkowskie odniesienia) pod nazwą L.. Zezwolenie na powyższy środek ochrony roślin w Republice [...] spółka J. w siedzibą w [...] i [...] uzyskała z wykorzystaniem mechanizmu opisanego w art. 34 rozporządzenia nr 1107/2009, który umożliwia wnioskodawcy nieprzedkładanie wraz z wnioskiem wyników badań, dla których ochrona prawna już wygasła. W postępowaniu o wzajemne uznanie w Polsce zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka L. udzielonego przez Republikę [...], wnioskodawca powołał się na niechronione dane środka ochrony roślin zarejestrowanego w Republice [...] o nazwie F. (produkt referencyjny).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 wnioskodawca ma obowiązek dołączyć do wniosku o wzajemne uznanie zezwolenia dokumenty, którymi są:
- kopia zezwolenia udzielonego przez państwo członkowskie odniesienia oraz tłumaczenie zezwolenia na jeden z języków urzędowych państwa członkowskiego otrzymującego wniosek;
- formalne oświadczenie stwierdzające, że środek ochrony roślin jest identyczny z tym, który uzyskał zezwolenie państwa członkowskiego odniesienia;
- pełną lub skróconą dokumentację wymaganą na mocy art. 33 ust. 3, jeżeli zwróci się o to państwo członkowskie;
- sprawozdanie z oceny dokonanej przez państwo członkowskie odniesienia, zawierające informację o ocenie i o decyzji w sprawie środka ochrony roślin.
Wnioskodawca wraz z wnioskiem, jak wyżej już wskazano, dołączył: raport rejestracyjny części A i C sporządzone przez urząd w kraju referencyjnym (Republika [...]) oraz komplet dokumentacji dRR (projekty raportów) dla Polski.
Organ, dokonując weryfikacji raportu dla środka L. dostępnego na stronie CIRCABC, potwierdził, że dla tego środka zostały utworzone tylko części A i C raportu rejestracyjnego, zaś w toku udzielania zezwolenia nie wytworzono części B raportu rejestracyjnego, tj. oceny ryzyka. Powyższe Minister potwierdził korespondencją z 16 września 2024 r. z urzędem właściwym do spraw rejestracji środków ochrony roślin Republiki [...].
Na potrzeby rejestracji środka ochrony roślin L. w Republice [...], wykorzystano dokument będący oceną ryzyka, który został sporządzony dla środka ochrony roślin F.. Powyższe miało miejsce z uwagi na upływ czasu ochrony wyników sprawozdań z testów i badań środka F. na terenie państwa odniesienia – Republiki [...] (zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1107/2009).
Kluczowe dla zrozumienia istoty sporu w niniejsze sprawie, a finalnie odmowy wydania decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego z 31 marca 2023 r, stanowi prawidłowa ocena normy zawartej w art. 59 rozporządzenia 1107/2009.
Należy zaznaczyć, że trafnie Minister powołał się na art. 59 rozporządzenia 1107/2009 i dokonał prawidłowej jego interpretacji. Zgodnie z powyższym przepisem: "W przypadku gdy sprawozdanie objęte jest ochroną, nie może być ono wykorzystywane przez państwo członkowskie, które je otrzymało, na rzecz innych wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie (...)" i dalej: "Okres ochrony danych wynosi dziesięć lat od dnia udzielenia pierwszego zezwolenia w tym państwie członkowskim (...)".
Jak słusznie zauważył organ, art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 wiąże okres trwania ochrony badań z dniem udzielenia pierwszego zezwolenia w tym państwie członkowskim – w przedmiotowej sprawie jest to czas ochrony dla sprawozdań z testów i badań środka F., wynoszący 10 lat od dnia udzielenia pierwszego zezwolenia w Republice [...] dla tego środka.
Z ww. artykułu wynika zakaz wykorzystywania w tym okresie danych otrzymanych przez państwo członkowskie, które je otrzymało, na rzecz innych wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie dla środków ochrony roślin, a w konsekwencji następuje wprowadzenie zakresu terytorialnego ochrony ograniczonego do państwa, które dane otrzymało. Oznacza to, że po upłynięciu okresu trwania ochrony, państwo to – w przedmiotowej sprawie jest to Republika [...] – może wykorzystywać dane, które uprzednio były objęte ochroną. Jednakże norma ta nie upoważnia pozostałych państw członkowskich – w tym Polski – do wykorzystania na rzecz wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie dla środków ochrony roślin sprawozdań, których ochrona wygasła w państwie pierwotnej rejestracji.
Tym samym, zgodnie z art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009, dane środka ochrony roślin F., które zostały wykorzystane na potrzeby rejestracji środka L. w Republice [...], nie mogą zostać wykorzystane na potrzeby rejestracji środka ochrony roślin T. w Polsce. Wnioskodawca, przedkładając zatem tylko wybrane części raportu rejestracyjnego, nie wypełnił wymogu wskazanego w art. 42 lit. ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009.
Skarżący zarzucił argumentacji organu w tym zakresie sprzeczność z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2938/23, uzasadniając to tym, że według skarżącego Sąd stwierdził, że "(...) art. 59 Rozporządzenia 1107/2009 nie można interpretować w ten sposób, że ustanawia okres ochrony danych wyłącznie na poziomie państwa członkowskiego i dotyczy wyłącznie tego państwa członkowskiego, na którego terenie te dane zostały przedłożone i wykorzystane, i trwa wyłącznie na tym terenie od udzielenia pierwszego zezwolenia." Należy uznać, że zarówno zarzut jak i uzasadnienie są błędne. W szczególności zaś nieprawidłowa jest interpretacja powyższego wyroku, ponieważ w rzeczonej sprawie Sąd stwierdził jedynie, że organ niewystarczająco uzasadnił, skąd wywiódł zakres terytorialny zarówno ochrony danych zawartych w sprawozdaniach i testach, jak i ich wykorzystania na rzecz innych wnioskodawców po upłynięciu okresu ochrony oraz powody, dla których pełna treść tych danych była niezbędna do wydania zezwolenia. Odnotować należy, że ponowna decyzja dotyczącą wydania zezwolenia dla środka, którego dotyczył powyższy wyrok, również została zaskarżona, a w sprawie został wydany wyrok przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 278/25. W przedstawionym uzasadnieniu Sąd podzielił uzupełnioną przez organ argumentację dotyczącą zakresu ochrony danych zawartych w sprawozdaniach i testach, stwierdzając, iż z art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 "(...)wynika, że okres ochrony danych sprawozdań z testów i badań ma charakter terytorialny, tzn. może być inny w różnych państwach członkowskich."
Argumentacja przedstawiona we wskazanym przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje, że organ nie może w sposób arbitralny powoływać się na art. 59 rozporządzenia nr 1107/2009 w celu uniemożliwienia wydania zezwolenia w oparciu o wzajemne uznanie zezwolenia wydanego przez inne państwo członkowskie w trybie art. 34 rozporządzenia nr 1107/2009. Jednakże zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, Minister w sposób wyczerpujący wskazał powody, dla których pełna treść danych dotyczących oceny ryzyka środka ochrony roślin była niezbędna do wydania zezwolenia oraz dlaczego niemożliwe było zastosowanie danych środka F., jak również umożliwił skarżącemu uzupełnienie dokumentacji w tym zakresie.
Konieczne jest podkreślenie, że wbrew twierdzeniom skarżącego, dane środka ochrony roślin F. nie są danymi środka ochrony roślin L., a jedynie są danymi środka F. użytymi do rejestracji środka L. – nie można uznać, że sprawozdania z testów i badań środka F. były sprawozdaniami z testów i badań środka L., a wyłącznie, że sprawozdania z testów i badań środka F. były wystarczające do rejestracji środka L.. Słusznie organ wskazuje, że wykorzystanie danych środka F. dla celów rejestracji środka L. nie sprawia, że dochodzi do nabycia własności do tych danych przez skarżącego.
Należy również wskazać, że wnioskodawca, na podstawie art. 42 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1107/2009, "zobligowany jest dołączyć do wniosku pełną lub skróconą dokumentację wymaganą na mocy art. 33 ust. 3, jeżeli zwróci się o to państwo członkowskie". Minister jako organ państwa członkowskiego zwrócił się więc na podstawie ww. artykułu do strony o przedłożenie stosownych badań, tj. brakującej części B raportu rejestracyjnego – oceny ryzyka. Nie sposób zgodzić się więc z zarzutem skargi, w którym strona podnosi, że w przypadku procedury wzajemnego uznania zezwoleń powyższa dokumentacja nie musi być przedkładana przez wnioskodawcę, bowiem zastosowanie w takiej sytuacji znajduje art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009. Jednakże, w myśli art. 34 ust. 1, to wnioskodawca powinien wykazać, że otrzymał dostęp do sprawozdań z testów i badań zgodnie z art. 59, 61 lub 62 lub że okres ochrony danych upłynął. Trafnie organ wskazał także, że z żadnego artykułu rozporządzenia nr 1107/2009 nie wynika możliwość przenoszenia własności wyników badań na podmioty po wygaśnięciu okresu ochrony, a jedynie na możliwość wykorzystania tych danych dla postępowań wszczynanych na wniosek innego podmiotu.
Organ z uwagi na to, że państwo sprawozdawca (Republika [...]) udzieliło zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka L.na własnym terytorium, wykorzystując dane niechronione, które nie mogą być przez Polskę wykorzystane z uwagi na ww. zasadę terytorialności ochrony danych, poszukiwał odpowiednika środka referencyjnego z państwa odniesienia zarejestrowanego w Polsce, aby również móc wykorzystać taki pakiet danych, o ile okres ich ochrony również w Polsce upłynął i tym samym, nie podlegają już dalszej ochronie. Organ zatem podjął działania mające na celu umożliwienie wnioskodawcy uzyskania zezwolenia w Polsce przy wykorzystaniu równoważnego pakietu danych.
Sąd nie podziela zarzutu skargi, w świetle którego skarżący powołuje się tylko i wyłącznie na dane L., a nie środka H.. Skarżący bowiem, w trakcie postępowania, drogą elektroniczną 23 maja 2023 r. wskazał, że odpowiednikiem środka L. w Polsce jest środek H., w związku z czym możliwe było wykorzystanie jego danych niechronionych w zakresie jakim dysponuje Minister. Zaznaczenia wymaga jednak, że zakres zastosowania środka H. dopuszczonego w Polsce jest węższy od zakresu środka L. dopuszczonego w Republice [...] tj. dotyczy wyłącznie rzepaku ozimego i rzepaku jarego.
Z uwagi na nieprzedstawienie pełnej lub skróconej dokumentacji zgodnie z art. 42 ust. 1 lit. c przez skarżącego, odpowiadającej zakresem wnioskowi skarżącego z 31 marca 2023 r., Minister wydał decyzję z dnia 21 października 2024 r. zezwalającą na wprowadzenie środka ochrony roślin T. wyłącznie w zakresie jego zastosowania względem rzepaku ozimego i jarego. Za bezzasadne należy uznać twierdzenia skarżącego, że w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, odnoszącej się do pozostałego zakresu wniosku skarżącego z 31 marca 2023 r., tj. zastosowaniem środka T. do upraw pszenicy, żyta ozimego, jęczmienia zwyczajnego, owsa, bobiku, siemienia lnianego, marchwi, chrzanu pospolitego, pasternaku zwyczajnego, brukwi oraz rzepy zachodzi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. skutkujące nieważnością przedmiotowej decyzji Ministra. Podkreślenia wymaga, że organ, mając na uwadze treść art. 104 § 2 k.p.a., miał możliwość wydania decyzji częściowej, tj. nie obejmującej swoim zakresem całego wniosku skarżącej spółki.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organ podnoszonych w skardze norm prawa. W tym także nie doszło do naruszenie przepisów postępowania, w tym 6 k.p.a., 7 k.p.a., 7a k.p.a., art. 77 k.p.a. czy przepisu art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa). Podobnie za niewykazane należy uznać naruszenie art. 9 k.p.a. - Minister w całym procesie postępowania dostarczył skarżącej spółce pełną informację o sytuacji prawnej i faktycznej, wskazując konkretne przepisy prawa. Podobnie odnosząc się do naruszenie art. 10 k.p.a., podkreślić należy, iż organ umożliwił skarżącemu aktywny udział w każdym etapie postępowania i miał on prawo wypowiedzieć się, z czego skorzystał wielokrotnie, wyrażając swoje stanowisko w sprawie, m.in. w pismach z dnia 23 sierpnia i 10 września 2024 r., w których to pełnomocnik spółki poinformował o tym, że nie akceptuje zezwolenia o treści wskazanej przez Ministerstwo w przesłanym projekcie decyzji w dniu 15 lipca 2024 r. i wniósł ponownie o wydanie decyzji w trybie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009 zgodnie z treścią wniosku z 31 marca 2023 r., wskazując, iż pełna dokumentacja wymagana na mocy art. 33 ust 3 rozporządzenia nr 1107/2009 została dołączona do wniosku oraz, że wobec powyższego, spółka nie przedłoży nic więcej w tym przedmiocie. Skoro strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do czynnego udziału, nie może to być uznane za naruszenie przepisów przez organ. Obowiązkiem organu jest stworzenie możliwości, a nie wymuszanie aktywności. Sąd też za organem podkreśla, iż skarżący mając świadomość braków przedłożonego wniosku, o których został wcześniej zawiadomiony stosownym pismem przez Ministra, jak również wskazanych w decyzji Ministra nr [...] z dnia [...] października 2024 r., jednak nie podjął się ich uzupełnienia. Tym samym nie można w tych okolicznościach mówić o naruszeniu przez Ministra art. 79a k.p.a.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, Sąd wskazuje, iż organ dokonywał oceny zaistniałych w sprawie okoliczności na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stąd podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. także uznać należy za nietrafny. Organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, jednak nie miał możliwości potwierdzenia okoliczności, jedynie w oparciu o złożoną przy wniosku dokumentację środka ochrony roślin T. oraz znajdujące się w posiadaniu organu informacje i dane niepodlegające ochronie prawnej środka H., że w przypadku wydania zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka T. w Polsce będzie on skuteczny, jak również bezpieczny dla ludzi, zwierząt i środowiska.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż w obliczu całości materiału dowodowego, brak jest wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu, nie pojawiły się też wątpliwości interpretacyjne co do mających zastosowanie w sprawie przepisów obowiązującego prawa. Stąd też podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. także należało uznać za chybiony.
Finalnie organ, swoje rozstrzygnięcie zawarte w osnowie zaskarżonej decyzji, uzasadnił poprzez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł przy wydawaniu decyzji. Organ wskazał także przyczyny, z powodu których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W zaskarżonej do Sądu decyzji organ ponadto wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej oparł swoje rozstrzygnięcie i przytoczył zastosowane przepisy prawa.
Sąd też, wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi, wskazuje, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do bezpodstawnego przerzucenia ciężaru dowodu na wnioskodawcę. Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 40 i 41 rozporządzenia nr 1107/2009, zezwolenie wydane w innym państwie członkowskim (np. w [...]) nie skutkuje automatycznym obowiązkiem jego pełnego uznania w Polsce. W szczególności państwo członkowskie udziela zezwolenia dla danego środka ochrony roślin stosowanie do okoliczności występujących na jego terytorium i na takich samych warunkach jak państwo członkowskie rozpatrujące wniosek. Sformułowanie "stosownie do okoliczności" oznacza, że organ zobowiązany jest uwzględnić lokalne uwarunkowania, a zatem ma prawo odmówić uznania niektórych zastosowań, jeżeli na terytorium Polski występują szczególne warunki środowiskowe lub rolnicze, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo środka w danym zastosowaniu. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił właściwej dokumentacji, o którą zwrócił się organ na podstawie art. 42 ust 1. lit. c, a tym samym nie przedstawił danych umożliwiających ocenę bezpieczeństwa środka ochrony roślin T. w warunkach polskich dla upraw, których dotyczy wydana decyzja odmowna. Jak już zostało wcześniej wyjaśnione przez Sąd, w świetle przepisów rozporządzenia nr 1107/2009, to skarżący zobligowany jest do przedstawienia danych umożliwiających ocenę bezpieczeństwa środka ochrony roślin T. w warunkach polskich dla upraw, których dotyczy wydana decyzja odmowna. Ponadto organ, stosownie do art. 77 k.p.a., dążył do wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, w tym m.in. przez wskazanie skarżącemu środka referencyjnego H. oraz wykorzystanie jego danych niepodlegających ochronie w Polsce.
Należy również zauważyć, że Minister w zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił przyczyny, dla których należało zbadać warunki środowiskowe i rolnicze dla stosowania środka T. na terenie Polski oraz braki w przedstawionej dokumentacji, które takie badanie uniemożliwiały.
Organ poprawnie zaznaczył, że nawet gdyby wnioskodawca posiadał dostęp do wszystkich danych środka F., to procedura wzajemnego uznania dalej nakłada na organie obowiązek przeprowadzenia własnej, niezależnej oceny pod kątem przezwyciężenia obaw dotyczących zdrowia ludzi lub zwierząt, biorąc pod uwagę specyficzne warunki panujące w danym państwie członkowskim - zgodnie z art. 36 ust. 3, na który wskazuje art. 41 ust. 1 dotyczący zezwolenia dla wzajemnego uznania.
W opinii Sądu, organ na żadnym etapie postępowania nie wymuszał na skarżącym przeprowadzenia pełnej rejestracji środka ochrony roślin T. w trybie art. 29 w zw. z art. 33 rozporządzenia nr 1107/2009, zamiast w trybie wzajemnego uznawania zezwoleń. Jak wskazano wcześniej, Minister podjął działania mające na celu umożliwienie skarżącemu rejestracji wnioskowanego środka w trybie art. 40 rozporządzenia nr 1107/2009 poprzez poszukiwanie analogicznego środka zarejestrowanego w Polsce, którego dane zgodnie z art. 34 mogą zostać wykorzystane w celu dopuszczenia do obrotu w Polsce środka T..
Podsumowując niniejszy wywód, stosownym jest zaznaczyć za organem, że pkt 29 preambuły do rozporządzenia nr 1107/2009 podkreśla znaczenie zapewnienia równych szans dla wszystkich podmiotów gospodarczych na rynku. Przy tym oznacza to nie tylko zapewnienie równych szans w dostępie do rynku, ale również stosowanie, w oparciu o zasadę ostrożności wyrażoną w art. 1 ust. 4 rozporządzenia nr 1107/2009, jednakowych standardów bezpieczeństwa i skuteczności środków ochrony roślin, niezależnie od tego, czy ubiegają się o zezwolenie w ramach procedury wzajemnego uznania, czy też w standardowej procedurze.
W obliczu powyższego działając zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak we wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło