IV SA/Wa 1090/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom postanawia: 1). ustanowić dla J. K. radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. K. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 24 września 2013 r. oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] zwrócił się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. W złożonym w dniu 8 listopada 2013 r. formularzu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca jako źródło miesięcznych dochodów wymienił emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2006,05 zł brutto miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący jest właścicielem domu o pow. 84 m2 oraz działki o pow. 2828 m2 . Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący powołał się na swój podeszły wiek (81 lat) oraz zły stan zdrowia. Na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedstawił wykaz wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, wyżywienie oraz leczenie, z którego wynika, iż wysokość niezbędnych wydatków wnioskodawcy, bez wydatków na odzież, obuwie i bieliznę wynosi ok. 1384,24 zł. Skarżący dołączył również dokument źródłowy potwierdzający wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego w wysokości 1870,01 zł miesięcznie. Podkreślenia wymaga, że kwota przedstawionych dochodów z emerytury jest kwotą netto, czyli pomniejszoną o należny podatek dochodowy, który skarżący wymienił jako koszt miesięcznych wydatków. Skarżący jednocześnie oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów z nieruchomości o pow. 2828 m2 . Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 w zw. z art. 258 § 1 ustawy P.p.s.a. referendarz sądowy może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozważając w pierwszej kolejności zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania konieczne go dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącego nie daje podstaw do przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy mieć na uwadze, iż na obecnym etapie postępowania skarżący, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) zobowiązany jest do opłacenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł. Okoliczność posiadania przez wnioskodawcę stałych źródeł dochodów w postaci świadczenia emerytalnego rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącego i daje podstawę aby uznać, iż jest on w stanie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Uzyskiwane przez skarżącego dochody - to kwota ok. 1870 zł netto, ponoszone natomiast wydatki, po odliczeniu kwoty podatku dochodowego od emerytury, wynoszą ok. 1225 zł. Istnieją zatem powody aby uznać, że skarżący posiada do dyspozycji wolne środki, które może przeznaczyć na opłacenie chociażby kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Okoliczność posiadania wolnych i dostępnych środków pieniężnych zdaje się również potwierdzać fakt, iż skarżący przy podobnych dochodach do tych, które uzyskuje aktualnie, był w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł oraz ponieść koszty zastępstwa procesowego związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przed sądem pierwszej instancji w osobie adwokat A. S. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż wykazane przez skarżącego okoliczności nie stwarzają podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pokrycie wydatku w kwocie 150 zł, tytułem należnego wpisu od skargi kasacyjnej mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego jego utrzymania. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej zostanie uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, stronie która wniosła skargę kasacyjną, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego (art. 203 pkt 1 P.p.s.a.). Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego - należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Jak już wskazywano powyżej, wyrokiem z dnia 24 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego. Od wyroku tego przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.