IV SA/Wa 1090/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-18
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Joanna Borkowska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżeństwo zawarte przez cudzoziemkę z obywatelem polskim, które zostało uznane za fikcyjne przez organy administracji, może stanowić podstawę do odmowy wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu, ze względu na ochronę życia rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie wjazdu jest legalna, ponieważ jej małżeństwo z obywatelem polskim zostało uznane za fikcyjne, co wyklucza zastosowanie przepisów chroniących prawo do życia rodzinnego. Sąd stwierdził, że brak jest realnych więzi rodzinnych i gospodarczych, a sposób utrzymywania się cudzoziemki (nierząd) przeczy istnieniu uczciwego związku małżeńskiego. Ponadto, nawet gdyby małżeństwo nie było fikcyjne, ograniczone kontakty z osadzonym w więzieniu mężem nie uzasadniają naruszenia prawa do życia rodzinnego przez decyzję o powrocie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie wjazdu. Organy administracji uznały małżeństwo skarżącej z obywatelem polskim za fikcyjne, zawarte w celu legalizacji pobytu, a także stwierdziły nielegalny pobyt cudzoziemki na terytorium Polski. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędnego uznania małżeństwa za fikcyjne oraz zaniechania rozpatrzenia wniosku o pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika obywatelki [...] A. F. (aktualnie A. K.), od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia w/w decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 18 miesięcy od dnia wykonania niniejszej decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] grudnia 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał decyzję orzekającą o zobowiązaniu A. F. (aktualnie A. K.) do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 18 miesięcy od dnia wykonania niniejszej decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że cudzoziemka przebywa na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. Ustanowiony przez cudzoziemkę profesjonalny pełnomocnik w ustawowym terminie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył odwołanie. Podniósł, iż cudzoziemka zamierza zawrzeć małżeństwo z K. Z., którego poznała podczas pobytu w Polsce w 2012 r. Przeszkodą w zawarciu ślubu był fakt, iż cudzoziemka pozostawała formalnie w innym związku małżeńskim (rozwód pomiędzy A. F. a J. F. został orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w P. [...] Wydział [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. w sprawie sygn. akt [...]). Stąd też dopiero w dniu [...] grudnia 2015 r. skarżąca złożyła do Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] wniosek o zwolnienie od przedłożenia dowodu zdolności prawnej do zawarcia związku małżeńskiego w trybie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. Prawo o aktach stanu cywilnego. W dniu [...] kwietnia 2016 r. pełnomocnik cudzoziemki przedłożył dowód w postaci oryginału skróconego odpisu aktu małżeństwa zawartego pomiędzy A. F., a obywatelem polskim – K. Z..
Organ odwoławczy, na skutek zmiany okoliczności, związanych z zawarciem przez skarżącą nowego związku małżeńskiego z obywatelem polskim, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydal ww decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, powołując się na art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdził, że cudzoziemka przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, a ponadto nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu wskazanego w posiadanej wizie. Jednocześnie organ I instancji uznał, że małżeństwo zawarte pomiędzy A. F. (aktualnie A. K.) a K. Z. , nosi cechy małżeństwa fikcyjnego i zostało zawarte w celu legalizacji pobytu cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 303 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie za fikcyjne małżeństwa A. K. z K. K. , w sytuacji kiedy w przypadku skarżącej doszło do realizacji przesłanek negatywnych wydania zaskarżonej decyzji opisanych w tym przepisie;
- art. 356 ust. 1 w zw. z art. 348 pkt 2 w/w. ustawy, poprzez zaniechanie wydania przez organ w zaskarżonej decyzji kończącej postępowanie rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany;
- art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy ocena przez organ materiału dowodowego była wybiórcza oraz pozbawiona logicznych wniosków.
W uzasadnieniu odwołania podniósł, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji sprowadza się w większości do oceny moralnej zachowania i postępowania skarżącej, do czego organ administracji publicznej nie jest uprawniony. Natomiast na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający żadnych wątpliwości wyprowadzić wniosków, że zawarty przez skarżącą związek małżeński jest fikcyjny. W szczególności ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika i nie można tego bezspornie stwierdzić, że małżonkowie zawarli fikcyjne małżeństwo. Jednocześnie z uwagi na fakt, że skarżąca zawarła związek małżeński, istnieje potrzeba ochrony jej prawa do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. W związku z powyższym odmowa udzielenia zgody na pobyt humanitarny oraz zobowiązanie strony do powrotu narusza powyższe prawo do życia rodzinnego i prywatnego, w rozumieniu przepisów tej Konwencji.
W toku postępowania odwoławczego do organu wpłynęło pismo męża skarżącej – K. Z., z treści którego wynika, iż pozostaje on w związku ze skarżącą od 4,5 roku (z czego 2,5 przebywa w zamkniętym Zakładzie Karnym). Wskazał, iż wspólnie planują przyszłość, małżonka pomimo dużej odległości odwiedza go regularnie w więzieniu, przesyła paczki spożywcze i higieniczne. W nagrodę za dobre sprawowanie już dwukrotnie mógł odbyć z małżonką spotkania bez dozorowania w oddzielnym pomieszczeniu. Ich małżeństwo w żadnym wypadku nie jest małżeństwem fikcyjnym, na co wskazuje chociażby fakt odbytych w więzieniu dwóch powyżej wskazanych nie dozorowanych spotkań (intymnych) oraz utrzymywanie niemal codziennego kontaktu telefonicznego.
Ponadto jak podał, fakt, że jego małżonka utrzymuje się świadcząc usługi towarzyskie jest spowodowany tym, że nie może podjąć legalnej pracy, gdyż nie posiada stosowanego zezwolenia. Przebywając natomiast w Zakładzie Karnym on sam nie jest w stanie jej utrzymywać. Pomimo, iż nie akceptuje powyższego "zajęcia" nie ma jednak do niej żalu, wręcz przeciwnie, jest "pełen podziwu, jak bardzo jest w stanie się poświęcić dla nas".
Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionych zarzutów i zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał w mocy ww decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...]. Szef Urzędu wskazał, że w sprawie niniejszej zostały przeprowadzone prawidłowo czynności wyjaśniające. Jak wynika z materiału dowodowego, w dniu [...] września 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili kontrolę legalności pobytu A. F. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kontrola został przeprowadzona w miejscu pobytu skarżącej przy ul. [...] w m. [...]. Cudzoziemka przedstawiła kontrolującym swój ważny paszport serii i nr [...] wydany w dniu [...] stycznia 2009 r. przez władze [...] wraz z zamieszczoną w nim wizą krajową nr [...], wielokrotną, typu [...], wydaną w dniu [...] listopada 2011r. przez Konsula RP w [...], z terminem ważności od dnia [...] grudnia 2011r. do dnia [...] listopada 2012r., na okres pobytu 180 dni - a więc w dniu kontroli nieważną. Stwierdzono zatem, że A. F. (aktualnie A. K.), przebywa nielegalnie na terytorium Polski, co uzasadniało wszczęcie wobec niej przedmiotowego postępowania. Przesłuchana do protokołu cudzoziemka zeznała, iż w Polsce przebywa od około 2003 r. W 2005 r. zawarła związek małżeński z J. F., a następnie po czterech latach małżeństwa rozstała się z mężem, które to małżeństwo zostało formalnie rozwiązane poprzez rozwód w dniu [...] kwietnia 2015 r. Cudzoziemka zeznała, że w przeszłości starała się o zalegalizowanie swojego pobytu w Polsce z uwagi na pozostawanie w powyższym związku małżeńskim, jednakże uzyskała odmowę. Wskazała, że powodem tej odmowy było okoliczność, że pod tym adresem wskazanym jako miejsce ich zamieszkania małżonków znajduje się agencja towarzyska i w związku z tym skarżąca utrzymuje się wraz z mężem z nierządu. Cudzoziemka przyznała, że faktycznie w miejscu jej zamieszkania znajdowała się agencja towarzyska, jednakże jej mąż był tam zatrudniony jako barman, ona zaś jako sprzątaczka. Cudzoziemka podała, że po pewnym czasie mąż zwolnił się z pracy i wyjechał za granicę do pracy w firmie budowlanej. Po powrocie do Polski zaczął nadużywać alkoholu i stał się agresywny, znalazł sobie też inną "kobietę", co stanowiło przyczynę ich rozstania. Cudzoziemka wróciła na [...] , gdzie starła się złożyć pozew o rozwód, ostatecznie jednak, celem podjęcia formalności rozwodowych, przyjechała do Polski we wrześniu 2011 r. na "wizie na zakupy". Podczas tego pobytu znalazła pracę w [...] w klubie nocnym [...] w charakterze barmanki, a następnie jako opiekunka do dzieci. Swojego obecnego męża poznała w kwietniu 2012 roku, z którym zamieszkała. Z uwagi na popełnienie przestępstwa (rozbój i kradzież samochodu), mąż skarżącej został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności. W ostatnim okresie (roku) zamieszkiwała w wynajętym pokoju pod adresem: ul. [...] w [...] , gdzie świadczyła "usługi intymne". Wskazała, że jej obecne życie związane jest z Polską, gdzie przebywa z małymi przerwami od blisko 12 lat, tutaj miała męża, narzeczonego i nie widzi możliwości powrotu na [...] . Jednocześnie oświadczyła, iż nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia z uwagi na możliwość zagrożenia jej życia, zdrowia lub bezpieczeństwa osobistego oraz zadeklarowała chęć dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski w przypadku wydania jej decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
W toku postępowania ([...] listopada 2015r.) został przesłuchany również mąż skarżącej, który przedstawił okoliczności ich poznania się a także aktualne relacje łączące go ze skarżącą. Potwierdził, iż cudzoziemka odwiedzała go w Zakładzie Karnym w [...].
Przeprowadzono także wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania A. F. (aktualnie A. K.) przy ul. [...] w [...] , który potwierdził fakt prowadzenia pod powyższym adresem "cichej agencji towarzyskiej". Sama skarżąca, zgodnie z poczynionymi ustaleniami, zajmowała niewielki pokój, w którym znajdował się telewizor, szafa i łóżko. Cudzoziemka posiadała rzeczy osobiste w tym ubrania i kosmetyki. Do dyspozycji cudzoziemki pozostawał również salon, kuchnia i łazienka, które dzieliła wraz z dwiema obywatelkami polskimi, które również wynajmowały tam pokoje. W kontrolowanym budynku znajdował się pokój, którego wystrój wskazywał, że świadczone tam były usługi towarzyskie (powyższe zostało potwierdzone w trakcie rozmowy z A. F.).
W trakcie postępowania przed organem I instancji ustalono także, iż mąż cudzoziemki – K. Z. przebywa w Zakładzie Karnym w [...], od dnia [...] kwietnia 2015 r. gdzie odbywa karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy za rozbój i kradzież mienia z użyciem broni palnej.
W dniu [...] listopada 2015 r. A. F. została ponownie przesłuchana do protokołu przez organ I instancji, podczas którego potwierdziła swoje wcześniejsze zeznania złożone w dniu [...] września 2015 r. Cudzoziemka potwierdziła także, że w chwili obecnej nadal trudni się nierządem (od czasu, kiedy jej narzeczony został aresztowany) i w ten sposób stara się zarobić pieniądze na swoje utrzymanie i pomoc dla swojego narzeczonego (aktualnie męża) K. Z.. Ponadto, z zeznań cudzoziemki wynikało, iż świadomie przebywała w Polsce nielegalnie.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w związku z ponownym rozpatrywaniem sprawy organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2016 r. przesłuchał po raz kolejny A. F.. Skarżąca wskazała, iż ślub zawarła w więzieniu, z powodu nalegania męża, który obawiał się, że ją straci. Oświadczyła także, że utrzymuje się nadal ze świadczenia usług seksualnych, jednakże w najbliższym czasie zamierza odejść "z zawodu" dzięki pomocy koleżanki, która może załatwi jej dorywczą pracę w charakterze sprzątaczki. Jednocześnie wskazała, iż jeden z klientów zaproponował jej pracę w firmie recyklingowej, w sytuacji, gdyby uzyskała tytuł pobytowy. Ponadto otrzymała od pewnej firmy propozycję pracy w charakterze tłumacza języka [...] polegającą na promowaniu rynku [...] i [...], jednakże jak wskazała, do chwili obecnej jeszcze dla tej firmy nic nie tłumaczyła. W tym czasie, jak wskazała, minęła połowa okresu odbywania wyroku przez jej męża.
Dodatkowo organ odwoławczy w dniu [...] sierpnia 2017 roku przesłuchał w Zakładzie Karnym męża cudzoziemki, który potwierdził dotychczasowe zeznania. Wskazał też, iż po opuszczeniu więzienia planuje ponownie wspólnie zamieszkać z małżonką oraz podjąć wcześniejszą działalność zarobkową polegającą na usługach budowlanych, bądź też założyć firmę wspólnie z żoną, jednakże nie wie jeszcze w jakiej branży. Jednocześnie oświadczył, iż nie akceptuje sposobu zarobkowania żony, jednakże chcąc być z nią w związku godzi się na to i ma nadzieję, że w niedalekiej przyszłości będzie ona mogła podjąć legalną pracę.
Ostatecznie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż wniesione odwołanie nie jest zasadne. W swoim rozstrzygnięciu wskazał, że cudzoziemka przebywa nielegalnie na terytorium Polski. Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż wobec cudzoziemki zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż jak ustalono od dnia [...] października 2014r. przebywa ona nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto cudzoziemka również w przeszłości przebywała w Polsce nielegalnie co w konsekwencji doprowadziło do wydania w stosunku do niej w dniu [...] maja 2007r. przez Wojewodę [...] decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że cudzoziemka zawarła już w przeszłości fikcyjne małżeństwo, co zostało stwierdzone przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] października 2009 r. i w jego ocenie aktualny związek małżeński również nosi powyższe cechy o czym świadczy kontynuowany przez skarżącą sposób zarobkowania na życia. Jak wskazał organ, skarżąca ustanowiła sobie z ww usług stałe źródło dochodu, pomimo braku akceptacji ze strony małżonka, a które miały także miejsce, gdy pozostawała w poprzednim związku małżeńskim z obywatelem polskim, zakończonym rozwodem. Powyższej przedstawione fakty wskazują zatem na fikcyjność aktualnie zawartego przez cudzoziemkę związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Powyższej konstatacji nie może zmienić fakt wskazanych przez pełnomocnika strony potwierdzeń obciążeń rachunku bankowego skarżącej na kwotę łączną 1100 zł będących rzekomo spłatą zobowiązań finansowych K. Z. przez skarżącą. Z załączonych rachunków nie wynika, aby powyższa kwota przelewu dokonanego z rachunku cudzoziemki na rachunek bliżej nieokreślonej instytucji "[...]" była rzeczywiście spłatą zobowiązań finansowych jej męża. A nawet gdyby powyższą kwotą spłaciła jakieś zobowiązania finansowe K. Z. to, w ocenie organu, mogła to być również przyjacielska przysługa.
W toku postępowania odwoławczego organ orzekający stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z arl 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. A. F. nie wskazała na żadnym etapie postępowania, aby w kraju pochodzenia mogło być zagrożone jej prawo do życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego, aby mogła być poddana torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, czy też karaniu, jak też aby mogła być pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukaraną bez podstawy prawnej. Z jej zeznań złożonych do protokołu wynika, iż nie obawia się i nie wyklucza możliwości powrotu do kraju pochodzenia.
W kontekście prawa cudzoziemki do ochrony jej życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, organ również nie dopatrzył się aby decyzja zobowiązująca cudzoziemkę do powrotu powyższe prawo naruszała.
Od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skargę do tut. Sądu wniosła A. F. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania tj:
- art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organy wyczerpującego postępowania dowodowego i rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich istotnych jej elementów i wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony i oparcie się na przypuszczeniach, w sytuacji, gdy w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ponadto organy winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy co nie miało w sprawie miejsca;
- art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak realizacji zasady przekonywania, w ten sposób że organ pominął milczeniem niektóre twierdzenia i nie odniósł się do faktów istotnych dla danej sprawy;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 303 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie za fikcyjne małżeństwa A. K. z K. K. , w sytuacji kiedy doszło do realizacji przesłanek negatywnych wydania zaskarżonej decyzji opisanych w tym przepisie;
- art. 356 ust.1 w zw. z art. 348 pkt 2 cyt. ustawy poprzez zaniechanie wydania przez organ w zaskarżonej decyzji kończącej postępowanie rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia w przedmiocie udzielenia zgody na pobyt tolerowany
3) naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez zobowiązanie jej do powrotu na terytorium [...] pomimo tego, że nie powinna ona podlegać tak drastycznym restrykcjom jako, że wykazuje silny związek z Rzeczpospolitą Polską przebywając na jej terytorium nieprzerwanie od blisko 15 lat, oraz jest żoną obywatela polskiego.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie z ostrożności procesowej wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji wraz z zasądzeniem na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniósł także o dopuszczenie dołączonych do skargi dowodów w postaci oświadczenia z dnia [...] listopada 2016 (promesy zatrudnienia) firmy [...] S.C. T. Z., R. D. w [...] koło [...]; umowy najmu mieszkania z dnia [...] lipca 2016 roku i umowy o świadczenie usług edukacyjnych z dnia [...] stycznia 2017 roku, wszystkich na okoliczność ich treści, w szczególności zmiany miejsca zamieszkania a tym samym otoczenia skarżącej, kontynuowania przez nią podnoszenia kwalifikacji zawodowych w nowym semestrze począwszy od lutego 2017 roku, zobowiązania się pracodawcy do jej zatrudnienia w charakterze tłumacza oraz wcześniejszej realizacji przez skarżącą prac tłumaczeniowych - tłumaczenia biznesowe.
W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko jak również ustosunkował się do podniesionych przez niego w skardze zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym w szczególności na okoliczność występowania realnych więzi rodzinnych cudzoziemki na terytorium RP. Przypomnieć należy, że przedmiotem tego postępowania było przede wszystkim ustalenie, czy wobec A. F. zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, lub nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni, po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej. A także, czy ma miejsce zastosowanie przepis art. 303 cyt. ustawy, który w z kolei wyłącza powyższą regulację min. w sytuacji (ust. 4 ww przepisu), gdy cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy.
Dokonując zatem oceny, czy cudzoziemka spełnia przesłanki obligujące ją do powrotu, należało w pierwszej kolejności zbadać czy występują okoliczności chroniące skarżącą przed wydaniem decyzji w powołanym trybie. Zatem należało ustalić, czy zaskarżona decyzja o zobowiązaniu do powrotu narusza prawo cudzoziemki do życia rodzinnego, czy prywatnego. Badając zatem, w tym kontekście, legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, iż cudzoziemka nie prowadzi na terytorium Polski życia rodzinnego, które zostałoby powołaną decyzją naruszone. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że jej małżeństwo z K. Z. , podobnie jak i wcześniejsze, jest małżeństwem fikcyjnym. W tym zakresie Sąd w pełni przyłącza się zarówno do ustaleń jak i poczynionych przez organy obu instancji wniosków. Sąd oczywiście ma na uwadze zbieżność zeznań zarówno skarżącej jak i jej małżonka, jednakże nie świadczą one o realnie łączących ich więziach emocjonalnych i mającym miejsce życiu rodzinnym. Oboje zgodnie twierdzą, że bardzo im na sobie zależy, razem planują przyszłość, jednocześnie jednak nie wiedzą, gdzie będą mieszkać, ani z czego będą się utrzymywać, oboje próbują tworzyć obraz doskonałego związku, co jednakże nie ma poparcia w rzeczywistości. Pomimo iż, jak twierdzą, przed aresztowaniem męża skarżącej - K. Z. zamieszkiwali razem, to jednak nikt (brak dowodów - zeznań potencjalnych świadków (znajomych małżonków) powyższego nie potwierdził. Podobnie, brak jest informacji o wykonywanej przez małżonków pracy, sposobie spędzania czasu, wspólnych zainteresowaniach, planach na przyszłość. Natomiast, mając na uwadze przedmiot prowadzonego postępowania, w interesie skarżącej było przedstawienie wiarygodnych dowodów celem wykazania powyższych okoliczności ponad wszelką wątpliwość. Brak również dowodów świadczących o istnieniu wspólnych więzów gospodarczych, wspólnego życia rodzinnego w okresie przed pozbawieniem wolności męża skarżącej. Żadne z nich nie przedstawiło istniejących relacji rodzinnych łączących ich z rodziną zarówno skarżącej jak i jej męża. Brak informacji o sposobie wspólnego z rodziną spędzania świąt, celebrowania różnych uroczystości jak np. imieniny, itd. Nie sposób się oprzeć li tylko wyłącznie na zeznaniach, nawet spójnych ale bardzo wybiórczych, obojga małżonków. Skarżąca nie posiada również w naszym kraju majątku trwałego ani stałych legalnych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji.
Sąd zauważa, że bez względu na okoliczności, obowiązują zasady logiki i doświadczenia życiowego. Natomiast trzeba pamiętać, że cudzoziemka już wcześniej bezskutecznie próbowała legalizować swój pobyt na terytorium Polski zawierając małżeństwo, które jak się później okazało było fikcyjne. Aktualnie zaś, pomimo zawarcia związku małżeńskiego, jak twierdzą oboje małżonkowie "z miłości" i w trybie "pilnym" z powodu nacisków ze strony męża skarżącej, nie przeszkadza to jednocześnie skarżącej nadal utrzymywać się z czynionych przez nią usług, jak nazwała skarżąca "intymnych", czyli uprawiania nierządu, wbrew łączącym ją z nowo-poślubionym mężem uczuciom. W tym zakresie również Sąd nie dał wiary zeznaniom męża skarżącej, który w prowadzonym przez skarżącą procederze widzi jedyną możliwość zarobkowania, gdyż przebywając nielegalnie w Polsce nie może ona podjąć legalnej pracy. Skoro skarżąca utrzymuje się z zajęcia nielegalnego i moralnie napiętnowanego, to nic nie stoi na przeszkodzie aby utrzymywała się z zajęcia również nielegalnego (np. sprzątanie, opieka nad dziećmi, starszymi osobami), ale społecznie akceptowanego. Zatem gdyby w istocie, jak twierdzi mąż skarżącej, między stronami istniały więzi emocjonalne, to na pewno nakłaniałby swoją żonę do zmiany sposobu zarobkowania. Należy podnieść za organem, iż ogólnie przyjęte normy społeczne i obyczajowe nakazują osobie pozostającej w związku małżeńskim powstrzymywać się od kontaktów seksualnych z osobami trzecimi, tymczasem skarżąca ustanowiła sobie z tego stałe źródło dochodu. Z tego też powodu Sąd nie dał wiary deklaracji skarżącej co do realnie występującej więzi małżeńskiej, tym samym wystąpienia przesłanki pozwalającej jej na legalizację pobytu w Polsce. Należy zgodzić się z organem, mając na uwadze instytucję małżeństwa, że aktualne postępowanie skarżącej, przeczy istnieniu jakichkolwiek więzi uczuciowych, w tym rodzinnych łączących ją z obecnym mężem.
Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w ocenie Sądu brak jest jednak podstaw do twierdzenia, że w przypadku zobowiązania cudzoziemki do powrotu więzy rodzinne pomiędzy nią a jej małżonkiem zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Nawet gdyby uznać, iż małżeństwo skarżącej nie było fikcyjne, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma miejsca, to jednak osoba, z którą skarżąca zawarła związek małżeński, pozbawiona jest aktualnie wolności i przebywa w zamkniętym Zakładzie Karnym. W związku z powyższym możliwość ich kontaktów jest istotnie ograniczona i sprowadza się przede wszystkim do rozmów telefonicznych i korespondencji listownej. W takiej zaś sytuacji zobowiązanie do powrotu A. F. (aktualnie A. K.) nie naruszy jej prawa do życia rodzinnego, jak też prawa do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko należy uwzględnić orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które wskazuje, że art. 8 ww Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości.
Nadto należy mieć także na uwadze, że zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi jedynie 18 miesięcy. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji, nie ma zatem charakteru bezterminowego. Natomiast, gdyby w tym okresie, mąż skarżącej opuścił Zakład Karny, to również nic nie stoi na przeszkodzie aby celem pielęgnowania ich więzów małżeńskich pojechał do skarżącej na [...] .
Przedłożone przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia potwierdzające fakt pobierania przez cudzoziemkę nauki w [...] Sp. z o.o., umowa najmu, czy promesa pracy nie mają znaczenia dla rozpoznania w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie koncentrowało się głównie na ustaleniu więzi rodzinnych (małżeńskich) skarżącej uzasadniających jej legalizację pobytu w Polsce.
W toku postępowania skarżąca także nie wykazała aby zachodziła któraś z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Brak jest podstaw do uznania, że po powrocie do kraju pochodzenia skarżąca będzie narażona na zagrożenia wymienione w powyższych przepisach.
Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie Sąd także uznał, iż sytuacja nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji.
Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu - na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Z kolei przepis art. 319 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadku, o którym mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1 w/w. ustawy.
Reasumując, odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony podniesionych przez niego w skardze, w ocenie Sądu należy uznać je za niewykazane, w oparciu o powołaną wyżej regulację prawną. Organ pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza powołanych przepisów. Podobnie organ odwoławczy, który, rozpoznając odwołanie, po dokonaniu wnikliwej analizy akt niniejszej sprawy, również nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania rozstrzygnięcia na korzyść strony. Natomiast zaskarżona i utrzymana nią w mocy ww decyzja nie narusza prawa skarżącej do życia rodzinnego i prywatnego, w rozumieniu ww przepisów ustawy o cudzoziemcach i powołanej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło