IV SA/Wa 1092/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2005 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 14 marca 2005 r. Spółdzielnia "E." z siedzibą w W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. wydanej w przedmiocie uchylenia na podstawie art. 145 § 1pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji: 1/ Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1978 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia miejsca i warunków realizacji budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. [...], [...], [...] w W.; 2/ Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1982 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacji osiedla mieszkaniowego "I." w W. w części dotyczącej terenu położonego przy ul. [...] w W. w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1978 r. w przedmiocie ustalenia miejsca i warunków realizacji budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. [...], [...], [...] w W. W oparciu o przekazane dokumenty ustalono, że decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. została wydana na wniosek J. C. Wobec tego Kolegium podjęło działania zmierzające do ustalenia obecnego adresu w/w osoby lub jego następców prawnych. Ustalono, że J. C. zmarł w dniu 14 czerwca 2003 r. i pozostawił żonę S. C. i syna R. C. Kolegium zwróciło się do wskazanych osób o poinformowanie czy są następcami prawnymi J. C. oraz o złożenie dokumentów wskazujących na następstwo prawne. Pismo zostało doręczone S. C. w dniu 9 stycznia 2006 r., pismo wysłane do R. C. mimo prawidłowego awizowania nie zostało podjęte. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie administracyjne na okres niezbędny do ustalenia następców prawnych J. C., wezwało w/w osoby do podjęcia czynności zmierzającego do ustalenia następców prawnych J. C. i przedłożenia urzędowego odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. C. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Spółdzielnia "E." z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując na konieczność wyjaśnienia czy następcy J. C. są stronami w tym postępowaniu skoro nieruchomość została kilka lat temu sprzedana innym podmiotom. Rozpatrując powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że niezasadne jest kwestionowanie przymiotu strony następców prawnych J. C. Organ powołał się na orzeczenia, z których wynika, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku może być wydane na wniosek innej osoby (nie spadkobiercy) mającej w tym interes prawny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Spółdzielnia "E." z siedzibą w W. zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 6, 7, 8, 28, 30 § 4, 44 § 4, 100 § 2 i 3 oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wskazując na tak sformułowane zarzuty skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisano szczegółowo postępowanie przed organem oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, rozwijając wskazane zarzuty. Spółdzielnia wskazała, że Kolegium a priori przyjęło, że następcy prawni J. C. (żona S. i syn R.) są stronami postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. Tymczasem organ administracyjny winien indywidualnie oceniać istnienie konkretnego interesu prawnego lub obowiązku takiego podmiotu. Osoby takie będą bowiem posiadały przymiot strony ale tylko wówczas, gdy stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. będzie wywierać skutki prawne w sferze ich praw i obowiązków. Rozwijając zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa skarżąca Spółdzielnia wskazała, że rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu, stanowiącym podstawę zawieszenia postępowania. Konkludując skarżąca Spółdzielnia wskazała, że taki sposób prowadzenia sprawy w istocie pozbawia ją prawa do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostały wydane z naruszeniem art. 28 i w konsekwencji art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Przedmiotem postępowania głównego jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. wydanej w przedmiocie uchylenia na podstawie art. 145 § 1pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji: 1/ Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1978 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia miejsca i warunków realizacji budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. [...], [...], [...] w W.; 2/ Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1982 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacji osiedla mieszkaniowego "I." w W. w części dotyczącej terenu położonego przy ul. [...] w W. w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1978 r. w przedmiocie ustalenia miejsca i warunków realizacji budowy osiedla mieszkaniowego przy ul. [...], [...], [...] w W. W oparciu o dokumenty na podstawie których wydano decyzję kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym ustalono, że decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. została wydana na wniosek J. C. (spadkobiercy J. C.) właściciela działki położonej w obrębie projektowanego osiedla. Wobec tego Kolegium podjęło działania zmierzające do ustalenia obecnego adresu w/w osoby lub jego następców prawnych uznając automatycznie, że następcy prawni J. C. mają przymiot strony w toczącym się postępowaniu nieważnościowym. Nie zawsze jednak osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. W każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji i to powinno wyjaśnić Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Pojęcie strony, a więc podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje szczególna pozycja procesowa i związana z tym ochrona zostało określone w art. 28 kpa w myśl, którego stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, iż kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują, zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. automatycznie uznając stroną postępowania następców prawnych J. C. nie dokonało sprawdzenia czy są oni nadal właścicielami działki, którą objęła decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, by z prawa własności wywieść ich interes prawny. Jak wyjaśnił na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie syn J. C. R. C. przedmiotowa działka została sprzedana. W konsekwencji w postępowaniu nieważnościowym błędnie został ustalony krąg osób, którym przysługuje przymiot strony. Pominięto aktualnego właściciela przedmiotowej działki ponieważ nie zgromadzono aktualnych wypisów z ksiąg wieczystych czy ewidencji gruntów. Błędne uznanie za stronę postępowania następców J. C. doprowadziło do niezasadnego zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1986 r. W związku z powyższym, uwzględniając skargę, należało uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.