IV SA/Wa 1096/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-07
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jakub Linkowski, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, może naruszać interesy właścicieli nieruchomości, jeśli zmiana planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia dotychczasowe wykorzystanie ich działki?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, nie narusza prawa. Zgodnie z art. 10 specustawy, przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania do takich inwestycji. Kwestie związane ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego i ewentualnymi roszczeniami odszkodowawczymi lub wykupem nieruchomości należą do kompetencji organów gminy, a nie organów wydających decyzję o lokalizacji drogi.Stan faktyczny
Wojewoda ustalił lokalizację dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Od decyzji odwołali się właściciele nieruchomości, wskazując, że lokalizacja drogi zagraża ich gospodarstwu i firmie, a zmiana planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Właściciele wnieśli skargi do WSA, zarzucając naruszenie ich interesów i niezgodność podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2005 r. sprawy ze skargi M.J. i N. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...]marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] - oddala skargi -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005r., po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, ustalił lokalizację dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku obwodnicy P. od km [...] do km [...] wraz z przebudową urządzeń infrastruktury technicznej.
Decyzją zatwierdzono także projekt podziału nieruchomości na potrzeby powyższej inwestycji. Decyzji nadano także rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzja wydana została w oparciu o art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 oraz 12 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołał się J. M., który podniósł, że decyzja o lokalizacji drogi krajowej zagraża egzystencji jego gospodarstwa, ponieważ lokalizacja drogi w bardzo małej odległości uniemożliwi dojazd do jego plantacji. Ponadto w odwołaniu wskazano, że budynki mieszkalne na nieruchomości znajdą się w odległości mniejszej niż 40 m od krawędzi jezdni i będą narażone na jej bezpośrednie oddziaływanie.
Od powyższej decyzji odwołali się również N. S. i M. J. współwłaściciele działki nr [...] położonej we wsi S..
Odwołujący wskazali, że działka nr [...] była działką o charakterze produkcyjno-usługowym i taka działalność była na niej prowadzona. Na działce prowadzony był zakład poligraficzno-introligatorski, produkcja druków, kopert – sprzedaż hurtowa i detaliczna.
Uchwałą Rady Gminy w P. z dnia [...] lipca 2003r. zmieniono Plan Zagospodarowania przestrzennego Gminy P. i po tej zmianie działka nr [...] znalazła się w kompleksie urbanistycznym oznaczonym [...] – teren przeznaczony pod inwestycje związane z rozbudową drogi krajowej. Taka klasyfikacja działki uniemożliwia budowę nowych i przebudowę istniejących obiektów, co w konsekwencji uniemożliwi funkcjonowanie firmy. Odwołujący podnieśli, że skoro ich działka nie jest przeznaczona w całości do wykupienia to należy przywrócić działce jej poprzednią klasyfikację jako działki produkcyjno-usługowej.
Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu ww. odwołań decyzją z dnia [...] marca 2005r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny podał, że Wojewoda [...] prawidłowo ustalił lokalizację dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku obwodnicy P. od km [...] do km [...] wraz z przebudową urządzeń infrastruktury technicznej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu N. S. i M.J. Minister Infrastruktury podał, że żądanie przywrócenia produkcyjno-usługowej funkcji ich działki nr [...] położonej we wsi S. nie może odnosić się do zaskarżonej decyzji Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej ponieważ decyzja ta nie mogła rozstrzygać o przeznaczeniu działek znajdujących się poza pasem drogowym. Wskazano, że prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy, zaś do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego właściwe są organy gminy.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli N. S. i M. J. współwłaściciele działki nr [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W jednobrzmiących skargach podniesiono, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ zdaniem skarżących, narusza ich słuszne interesy, co stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Dodatkowo skarżący wskazali na naruszenie art. 12 usta. 1 ww. ustawy ponieważ decyzja zatwierdziła projekt podziału ich nieruchomości niezgodnie z wcześniejszymi ustaleniami oraz art. 13 ust. 3 ustawy ponieważ w wyniku tej decyzji planowane jest nabycie tylko części nieruchomości skarżących w sytuacji, gdy pozostała część nie będzie mogła być przez nich wykorzystywana w dotychczasowy sposób.
Ponadto zdaniem skarżących proponowany podział nieruchomości jest wadliwy z uwagi na jego niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonej decyzji tj. ocena czy decyzja ta nie narusza prawa materialnego oraz czy przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję w takim właśnie zakresie Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W sprawie niniejszej decyzje organów obu instancji w przedmiocie ustalenia lokalizację dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej wydane zostały w oparciu przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Zgodnie z art. 10 tej ustawy, w sprawach dotyczących lokalizacji dróg przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się.
Zarzuty skarżących dotyczące niezgodności podziału ich nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego uznać zatem należy za niezasadne.
Podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia art. 13 ust. 3 ustawy również należy uznać za niezasadny. Orzekające w sprawie niniejszej organy nie mogły orzec o wykupieniu od skarżących części ich nieruchomości, która nie zostanie zajęta pod planowaną inwestycję.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nabywa w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części na cele budowy dróg, w drodze umowy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że w kwestii tej nie mógł wypowiedzieć się w decyzji ani Wojewoda [...] ani też Minister Infrastruktury.
Ustęp 3 art. 13 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości.
Z takiego brzmienia przepisu wynika wprost, że kwestia nabycia całej nieruchomości skarżących ( z której tylko niewielka część ma być wykorzystana pod lokalizację drogi) leży również poza zakresem kompetencji organów orzekających w postępowaniu o ustaleniu lokalizacji drogi.
W tej sytuacji nie można również czynić zarzutu zaskarżonej decyzji, że nie nakazała ona (w ramach ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich) nabycia całej nieruchomości należącej do skarżących.
W zakończeniu należy dodatkowo wskazać ( w kontekście podnoszonych w toku postępowania administracyjnego zarzutów dotyczących niekorzystnej zmiany przeznaczenia działki nr [...]), że kwestie dotyczące zmiany planów zagospodarowania przestrzennego reguluje obecnie ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Zgodnie z art. art. 36. ust. 1 tej ustawy, jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że Realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej.
W tej sytuacji uznać należy, że organ naczelny w zaskarżonej decyzji zasadnie wskazał, że kwestie związane z planem zagospodarowania przestrzennego pozostają w gestii właściwych organów gminy na terenie, której położona jest nieruchomość.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2art. 4art. 7art. 8art. 138 § 1 pkt 1 k.p.art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawyart. 12art. 13 ust. 3 ustawyart. 1 ustawyart. 10art. 13 ust. 1art. 13 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło