IV SA/Wa 1096/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-01

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeżeli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej i finansowej. Brak tych informacji uniemożliwia sądowi ocenę, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, a ciężar ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Ministra Gospodarki. W złożonym formularzu podał dochody z emerytury swoje i żony oraz koszty utrzymania połowy domu. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o wyciągi z kont bankowych, dokumenty potwierdzające wysokość świadczeń emerytalnych, wyjaśnienia dotyczące gospodarstwa domowego oraz dowody wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego, jednakże wnioskodawca ani jego pełnomocnik nie uzupełnili braków wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych od skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] W złożonym w dniu 16 maja 2011 r. formularzu PPF wnioskodawca wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił swój dochód z emerytury oraz emeryturę swojej żony w łącznej wysokości 3795 zł. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący podniósł, iż ponosi wysokie koszty utrzymania połowy domu, który jest własnością syna. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, - dokumentów potwierdzających aktualną wysokość świadczeń emerytalnych skarżącego oraz jego małżonki, - oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżący i jego żona zamieszkują połowę domu, będącego własnością syna, prowadząc jednak odrębne gospodarstwo domowe, czy też prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem i ewentualnie jego rodzina, - kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, itp.) wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy stałych, miesięcznych kosztów opłat związanych z utrzymaniem domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego, ewentualnie w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich stałych wydatków- do złożenia oświadczenia w tym przedmiocie. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 sierpnia 2011 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 24 sierpnia 2011 r., natomiast wnioskodawca jak i jego pełnomocnik, w zakreślonym terminie, nie udzielili odpowiedzi na skierowane wezwanie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 16 maja 2011 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie zasobów finansowych skarżącego oraz wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do jego pełnomocnika w dniu 4 sierpnia 2011 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). Na marginesie warto wskazać, iż skarżący wezwany do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonał przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 18 sierpnia 2011 r. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło