IV SA/Wa 11/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania J. z siedzibą w K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalającą wymiar kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu z terenu Sklepu [...] nr [...] przy ul. [...] w O. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w O., zwany dalej [...] WIOŚ, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalił dla J., zwanej dalej Spółką, wymiar kary biegnącej w wysokości 175,04 zł na dobę, za przekroczenie w porze nocy o 8,1 dB dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu Sklepu [...] nr [...] przy ul. [...]. w O., określonego decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r. Jednocześnie organ ustalił termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana, na dzień 12 grudnia 2011r. W odwołaniu od powyżej decyzji Spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji: - wadliwe ustalenie stanu faktycznego, - naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 662 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny i art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, - naruszenie art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 i art. 315 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z. 2008 r. Nr 25, poz. 150), - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Strona powołując się na sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] maja 2011r. podniosła, iż nie występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Wskazała, iż w celu ograniczenia emisji hałasu do środowiska w dniu 6 stycznia 2012 r. wykonane zostały następujące prace: - montaż zegara czasowego w układzie automatyki sterowania centrali wentylacyjnej VTS, - zaprogramowanie harmonogramu pracy centrali wentylacyjnej, - przegląd i konserwacja automatyki centrali wentylacyjnej, - kontrola właściwych wydatków powietrza centrali wentylacyjnej. Podniosła, że według zapewnień wykonawcy tych prac, wykonane czynności w znacznym stopniu zredukowały hałas wywołany pracą układu wentylacji mechanicznej, o czym organ pierwszej instancji został w zawiadomieniu z dnia 22 grudnia 2011r. o wykonaniu zarządzenia [...] WIOŚ. Ponadto Spółka podniosła, że obiekt przy ul. W. w O., najmuje od G. P.. Powołując się na art. 662 § 1 k.c. zaznaczyła, że to wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez cały okres najmu. Spółka podała, że wzywała wynajmującego do usunięcia nadmiernej emisji hałasu do środowiska, o czym organ pierwszej instancji był powiadomiony w piśmie z dnia 22 stycznia 2010r. Nadto wskazała, iż stosownie do art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast J. nie jest ani właścicielem, ani zarządcą obiektu, na co wskazuje art. 662 § 1 Kodeksu cywilnego. Zdaniem Spółki, powyższe okoliczności wykluczają jej odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu [...], jak również nie powinna ona być adresatem decyzji [...] WIOŚ w O. z dnia [...] stycznia 2012r. Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem GIOŚ wskazał, że Prezydent Miasta O. ostateczną decyzją z dnia [...] września 2010r. ustalił dopuszczalny poziom dźwięku (wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A) przenikający do środowiska w porze nocy ze źródeł znajdujących się na terenie Sklepu [...] Nr [...], ul. [...] w O., w wysokości 45 dB. Decyzja ta została skierowana do J. Centrum Dystrybucyjne. Pomiary kontrolne hałasu przenikającego do środowiska w wyniku eksploatacji urządzeń zainstalowanych w tym sklepie przeprowadzone przez Akredytowane Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. w dniu 12 grudnia 2011r. w porze nocy wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego w/w decyzją Prezydenta Miasta O. Pomiary hałasu przeprowadzono w dwóch punktach pomiarowych: punkt nr 1 został zlokalizowany na granicy terenu chronionego akustycznie i terenu na którym znajduje się sklep, a punkt nr 2 zlokalizowany został w świetle zamkniętego okna, przy elewacji bloku znajdującego się przy ul. O. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy, wynoszące 8,1 dB stwierdzono w punkcie pomiarowym nr 1, natomiast w punkcie pomiarowym nr 2 nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Pismem z dnia 5 stycznia 2012r. [...] WIOŚ zawiadomił J. o stwierdzonym przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu oraz o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej. Organ odwoławczy stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w O. prawidłowo na podstawie przepisów art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300, i art. 315 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 późn. zm.) oraz przepisów obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2011 (M. P. Nr 78 poz. 965), decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. ustalił dla J. wymiar kary biegnącej w wysokości 175,04 zł/dobę oraz ustalił termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana, na dzień 12 grudnia 2011r. Stwierdzone w porze nocy przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu wyrażonego równoważnym poziomem dźwięku A wynosi 8,1 dB. Jest to przekroczenie w skali doby. Zgodnie z ww. obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 21 października 2010r. jednostkowa stawka kary za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy w przedziale "powyżej 5 dB do 10 dB" wynosi 21,61 zł za każdy dB przekroczenia. Zatem wymiar kary biegnącej wynosi: 8,1 d/B dobę x 21,61 zł/dB = 175,04 zł/dobę i jest zgodny z ustaleniami organu pierwszej instancji. GIOŚ uznał, że zarzut Spółki dotyczący naruszenia art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 i art. 315 ustawy Prawo ochrony środowiska jest bezzasadny. Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt. 5 w/w ustawy administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie, określonych w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwoleniu, o którym mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1, poziomów hałasu. W sprawie niniejszej dopuszczalny poziom hałasu został określony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010r. Odnosząc się do kwestii podmiotu odpowiedzialnego za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu GIOŚ podniósł, że została ona przesądzona na etapie wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu i nie może być ponownie badana przez organ niewłaściwy w tej sprawie. Podkreślił, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010r., zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, korzysta z domniemania, że jest wydana prawidłowo dopóki nie zostanie zmieniona lub uchylona nową. Zaznaczył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2012r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta O. Za bezzasadny GIOŚ uznał również zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Pomiary hałasu przeprowadzone zgodnie z metodyką referencyjną zawartą w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości, emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291) przez Akredytowane Laboratorium WIOS w O. w dniu 12 grudnia 2011r. w porze nocy bezspornie wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010 r., zatem organ miał podstawy do zastosowania art. 299 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i do stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, a następnie wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto organ orzekający nie naruszył przepisu art. 300 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 300 ust.1 tej ustawy po stwierdzeniu przekroczenia lub naruszenia, na podstawie kontroli, o której mowa w art. 299 ust.1 pkt 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wydaje, z zastrzeżeniem art. 307, decyzję ustalającą wymiar kary biegnącej. W zaskarżonej decyzji zawarto wszystkie elementy, o których mowa w art. 300 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska tj. wielkość stwierdzonego przekroczenia, wymiar kary biegnącej i termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie nie mogą być rozpatrzone wyniki pomiarów hałasu przeprowadzonych po wykonaniu w dniu 6 stycznia 2012 r. prac mających na celu zredukowanie hałasu, jak również w postępowaniu tym, nie mają znaczenia wyniki pomiarów hałasu przedstawione w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia [...] maja 2011r. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona została prawidłowo pouczona, iż w przypadku zaistnienia zmian w zakresie wielkości poziomu hałasu wymiar kary biegnącej może ulec zmianie na wniosek ukaranego podmiotu, złożony w trybie przepisów art. 301 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z dokumentów sprawy wynika, iż taki wniosek po wykonaniu w dniu 6 stycznia 2012r. prac wyciszających strona przekazała do [...] WIOŚ w O. W skardze na powyższą decyzję Spółka podtrzymała zarzuty odwołania rozszerzając je o naruszenie art. 8, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. Argumentując zasadność zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżąca Spółka podniosła, iż błędnie organy uznały, że na podstawie umowy najmu budynku jest ona podmiotem władającym instalacją i w konsekwencji tego adresatem obowiązków określonych w art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska. W ocenie skarżącej wadliwe jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 662 § 1 kodeksu cywilnego i art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazując na treść art. 3 pkt 31 i 41 ustawy Prawo ochrony środowiska, skarżąca stwierdziła, że przepisy te nie określają, czy prowadzącym instalację jest najemca ( w tym przypadku J., czy wynajmujący ( G. P.). W tej sytuacji – zdaniem Spółki- konieczne jest sięgnięcie do wskazanych przez nią przepisów kodeksu cywilnego i prawa budowlanego, które rozstrzygają na której ze stron spoczywają jakie obowiązki. Zgodnie z art. 662 § 1 k.c. wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu. Stosownie zaś do art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Powołując się na powyższe przepisy skarżąca Spółka stwierdziła, że nie ona powinna odpowiadać za poziom emisji hałasu. Podniosła, że SKO odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010r. nie mogło abstrahować od rozkładu obowiązków pomiędzy stronami umowy najmu określonego powyższymi przepisami kodeksu cywilnego i prawa budowlanego, skoro regulacja Prawa ochrony środowiska nie ma wyczerpującego charakteru. Zaznaczyła, że wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2012r. Ponadto według skarżącej nie doszło do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, na co wskazuje pomiar wykonany przez Przedsiębiorstwo Badań Środowiska w R., przedstawiony w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...] maja 2011r. Podniosła, że wobec sprzeczności pomiarów przeprowadzonych przez organ w dniu 12 grudnia 2011r. z pomiarem z 4 maja 2011r. organ administracji winny wyjaśnić, który z pomiarów ma relewantny dla rozstrzygnięcia sprawy charakter, a nie arbitralnie przyjąć, że pomiary Akredytowanego Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. są właściwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] WIOŚ wydane zostały w zgodzie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie ich wydania, biorąc pod uwagę zarówno przepisy prawa procesowego (przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego), jak i materialnego. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu z terenu Sklepu [...] nr [...] przy ul. [...] w O. dokonano zgodnie z właściwymi przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy stwierdzenie przekroczenia przez dany podmiot poziomu hałasu, określonego w pozwoleniu na emitowanie hałasu do środowiska, zobowiązuje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Jak stanowi art. 299 ust. 1 pkt 1 ustawy przekroczenie to stwierdza się na podstawie wyników kontroli, a w szczególności dokonanych w ich trakcie pomiarów lub za pomocą innych środków dowodowych. Po stwierdzeniu przekroczenia organ wydaje decyzję ustalającą wymiar kary biegnącej (art. 300 ust. 1, 2, 4 ustawy), uwzględniając przekroczenia ustalone odrębnie dla pory dnia i pory nocy za przekroczenie poziomu hałasu w punkcie pomiarowym, w którym ma ono wartość najwyższą dla pory dnia i dla pory nocy (art. 315 pkt 1 i 2 ustawy). Wszystkich wskazanych wyżej warunków dochowano w niniejszej sprawie. Skarżąca Spółka przekroczyła dopuszczalny poziom dźwięku przenikający do środowiska w porze nocy ze źródeł znajdujących się na terenie Sklepu [...] nr [...] przy ul. [...] w O. ustalony w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2010r., na 45 dB w porze nocy. Kontrolne pomiary przeprowadzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w O. w dniu 12 grudnia 2011r. wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu o 8,1 dB w porze nocy. O wynikach kontroli poinformowano skarżącą. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji obowiązany był stosownie do art. 300 ust. 1 w/w ustawy do wszczęcia postępowania i wydania decyzji określającej wymiar kary biegnącej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że organ pismem z dnia 5 stycznia 2012r. powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania. Organ pierwszej instancji w oparciu o art. 298 ust. 1 pkt 5 i art. 300 ustawy decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. dla J. ( obecnie J.) ustalił wymiar kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze noc, jak również termin jej naliczania od dnia zakończeniu pomiarów. Wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2011 (M. P. Nr 78 poz. 965). W świetle powyższego stwierdzić należy, że chybione są zarzuty skargi naruszenia art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 i 315 p.o.ś. Nieuprawniony jest również zarzut, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 662 § 1 k.c. i art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że przez prowadzącego instalację należy w świetle art. 3 pkt 31 p.o.ś. rozumieć podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. Stosownie zaś do punktu 41 wymienionego artykułu, przez tytuł prawny rozumie się prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. Spółka skarżąca na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 23 grudnia 2008r. z G. P., użytkownikiem wieczystym gruntu (działka nr [...]) i właścicielem posadowionego na tym gruncie budynku położonego w O. przy ul. [...], posiada tytuł prawny w rozumieniu art. 3 pkt 31 p.o.ś. Trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, iż skarżąca powołując się na art. 662 § 1 k.c. i art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego, polemizuje ze stanowiskiem SKO w O. wyrażonym w decyzji z dnie [...] października 2012r., odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta miasta O. z dnia [...] września 2010r. Podkreślić należy, iż decyzją tą Prezydent, na podstawie art. 115a ust.1 p.o.ś., ustalił dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy ze źródeł znajdujących się na terenie sklepu [...] prowadzonego przez skarżącą Spółkę. Oznacza to, że kwestia podmiotu odpowiedzialnego za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu została rozstrzygnięta na etapie wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu i dopóki decyzja ta, która jest ostateczna, funkcjonuje w obrocie prawnym, to korzysta z przymiotu zgodności z prawem, organy orzekające w niniejszej sprawie nie były uprawnione do weryfikacji ustaleń tej decyzji. Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty skarżącej naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., ponieważ właściwe organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i prawidłowo go oceniły, stwierdzając, że stan faktyczny w tej sprawie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej w zakresie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Zamierzeniem strony skarżącej jest niewątpliwie zakwestionowanie pomiarów, które zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 301 ust. 1 i 2 p.o.ś. wymiar kary biegnącej może ulec zmianie na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska, przedłożony wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca w dniu 5 marca 2012r. złożyła w trybie art. 301 w/w ustawy wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej po wykonaniu w dniu 6 stycznia 2012r. prac wyciszających, załączając wyniki pomiarów. Jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutów skargi ani żadnych innych naruszeń prawa dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.