IV SA/Wa 110/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-28
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Piotr Korzeniowski, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, który został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie może zostać uwzględniony. Termin ten jest terminem prawa materialnego, zawitym (prekluzyjnym), którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia, a tym samym stanowi przesłankę do odmowy jego uwzględnienia, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organy administracji obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając go za złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżąca kwestionowała zasadność tej odmowy, argumentując, że termin ten nie mógł dla niej biec, ponieważ działka została wyodrębniona dopiero w 2013 r., a do tego czasu pozostawała w jej władaniu i była opodatkowana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2013 poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. 2014 poz. 518 ze zm., dalej: u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania E.Z. (dalej: skarżąca) od decyzji Prezydenta W.(dalej: organ I instancji) Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. odmawiającej uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 42 m2
W decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...], wykazanej jako działka nr [...] o pow. 42 m2 w obrębie ewidencyjnym [...].
W dniu [...] stycznia 2014 r. E.Z. złożyła do Prezydenta W. wniosek o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W decyzji Nr [...]z dnia [...] maja 2014 r. Prezydent W. odmówił uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 42 m2. Rozstrzygnięcie organ I instancji uzasadnił stwierdzeniem, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony po ustawowo wyznaczonym terminie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E.Z., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wskazując, że w dniu 1 stycznia 1999 r., a także w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. nie było podstaw do składania wniosku o odszkodowanie bowiem nie istniała wówczas działka [...].
W decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda [...] powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że w świetle przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 Nr 133 poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z ustępem 4 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Organ II instancji wskazał, że powołany wyżej przepis wprowadza generalną zasadę uwłaszczenia w odniesieniu do nieruchomości, zajętych w dniu [...] grudnia 1998 r. pod drogi publiczne. Ma on charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych zawartych w u.g.n., gdyż dotyczy nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie u.g.n., które następuje na podstawie decyzji konstytutywnej.
Decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie własności ex lege jest aktem stanowiącym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej i oznacza, że decyzja ostateczna stanowi wyłączny dowód nabycia własności. Decyzja ta wydana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy ma charakter deklaratoryjny, nie zmienia ona istniejącego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan wynikający z przepisów ustawy, który nastąpił z mocy prawa.
Organ II instancji zaznaczył, że brak decyzji Wojewody nie stanowił przeszkody do skutecznego złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W ocenie Wojewody, wskazanie, w przepisie art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem merytorycznego rozpatrzenia wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasa. Wygaśnięcie roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Organ II instancji podkreślił także, że określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Wojewoda wyjaśnił także, że ustalenie organu administracji, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w cyt. wyżej art. 73, będącego terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia stanowi przesłankę do nieuwzględnienia żądania strony. W takiej sytuacji organ nie rozpatruje merytorycznie sprawy, a jedynie odmawia uwzględnienia wniosku.
W skardze strona skarżąc zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. Art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego zastosowanie i bezkrytyczne zaakceptowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w przedmiocie uchybienia terminu przez skarżącą na złożenie wniosku o odszkodowanie, w sytuacji kiedy w stosunku do skarżącej przedmiotowy termin nie mógł biec, gdyż w przewidzianym ustawowo terminie nie istniała działka nr [...] z przeznaczeniem pod drogę publiczną, a tym samym w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy u.g.n.;
II. Art. 98 w zw. z art. 128 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie i pomimo wywłaszczenia po podziale nieruchomości z przeznaczeniem pod drogę publiczną, wydanie decyzji odmawiającej wypłatę odszkodowania.
III. Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z przepisem art. 7 k.p.a. w zw. z przepisem 77 § 1 k.p.a. oraz przepisem art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne zaaprobowanie przez organ odwoławczy naruszenia prawa przez organ I instancji polegającego na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz na odstąpieniu od zasady prawdy obiektywnej i nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącej jako strony niniejszego postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie;
IV. Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez bezkrytyczne zaaprobowanie przez organ odwoławczy naruszenia prawa przez organ I instancji polegającego na nie wyjaśnieniu zasadności przesłanek, którymi kierował się ten organ przy załatwianiu niniejszej sprawy;
V. Art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa, i uznanie, iż skarżąca mogła w dacie przewidzianej w art. 73 ust 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną tj. pomiędzy 1 stycznia 2001 r., a 31 grudnia 2005 r. złożyć stosowny wniosek o przyznanie jej odszkodowania, kiedy to w tym okresie przedmiotowa nieruchomość nie była przeznaczona na drogę publiczną, a co najważniejsze nie była we władaniu dzielnicy [...] tylko skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wydanej przez organ II instancji jak również ją poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz strony. Ponadto wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi.
W uzasadnieniu skargi skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, że co prawda wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości dokonało się z mocy prawa, jednak potwierdzone musi być ostateczną decyzją wojewody. Decyzja Wojewody zapadła zaś w dniu [...] kwietnia 2013 r. nr [...] stwierdza, że nieruchomość przy ul. [...] wskazaną jako działka nr [...] o powierzchni 42 m 2 nabyła z mocy prawa Dzielnica - Miasto [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. Zdaniem skarżącej, Dzielnica Miasto [...] w dniu 1 stycznia 1999 r. nie mogła nabyć przedmiotowej działki, gdyż w tej dacie działki takowej nie było. W związku z czym skarżąca nie miała możliwości złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania, z uwagi na to, że nie znany był jej w okresie pomiędzy 1 stycznia 2001 r., a 31 grudnia 2005 r. fakt, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez gminę na drogę publiczną. Skarżąca wskazuje, że przedmiotowa działka została wyodrębniona dopiero decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., gdzie dokonano podziału działki ewidencyjnej z nr [...] z obrębu [...] położonej w [...] przy ul. [...], na działki [...]. Następnie przejęto działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 42 m2 pod drogę publiczną gminną. W związku z tym skarżąca uważa, że nie można stwierdzić, że działka ta z mocy prawa mogła być zajęta pod drogę publiczną z datą 1 stycznia 1999 r., kiedy to w tej dacie nie istniała. Tym samym skarżąca nie mogła w dacie przewidzianej w art. 73 ust. 4 złożyć stosownego wniosku o wypłatę odszkodowania.
Skarżąca podnosi, że w przedmiotowej sprawie fakt zaliczenia pod drogę publiczną miał miejsce po dacie możliwości złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania. W związku z czym dla skarżącej przepisany ustawowo termin nie mógł biec. Według skarżącej, w przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak II instancji nie dokonał wszechstronnego zbadania materiału dowodowego. Skarżąca wyjaśniła także, że za zajętą część nieruchomości opłacała stosowny podatek od nieruchomości.
W ocenie skarżącej, nie sposób uznać, że nieruchomość ta była we władaniu gminy, na której rzecz została orzeczona. Tym samym w przedmiotowej sprawie organ odmawiając wypłaty odszkodowania, powołuje się na przepisy, które nie będą miały zastosowania.
Skarżąca twierdzi, że z uwagi na fakt, iż do decyzji podziałowej doszło w 2013 r., a przed tą datą nieruchomość była we władaniu skarżącej, nie mogą mieć zastosowanie przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jako właściwa powinny zostać uznane wskazane w skardze przepisy u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego.
Należy nadto zauważyć, że w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do następujących wniosków:
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 4 w związku z ust. 1 i 2 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Przesłankami uzyskania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną są: 1) pozostawanie w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomości nie stanowiącej własności Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego, zajętej pod drogę publiczną, we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, 2) złożenie wniosku o odszkodowanie przez byłego właściciela nieruchomości w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.
Podkreślić przy tym należy, że termin określony w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy jest terminem zawitym prawa materialnego. Oznacza to, że termin ten nie może być przywrócony, a wniosek złożony po tym terminie powoduje, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasa. I to niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. Dla biegu terminów prawa materialnego nie są bowiem istotne przyczyny jego uchybienia. Określenie w powyższym przepisie granic czasowych, obejmujących okres od dnia 1 stycznia 2001 do 31 grudnia 2005 r., skutkuje tym, że tylko w tych granicach czasowych możliwe było skuteczne złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania.
Powyższy kierunek wykładni art. 73 ust. 4 ustawy potwierdził Trybunał Konstytucyjny, który kilka razy badał powyższy przepis, stwierdzając jego zgodność z Konstytucją. Wskazać tu należy na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. P 5/99, z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. SK 11/02, z dnia 15 września 2009 r., sygn. P 33/07 oraz z dnia 19 maja 2011 r. w sprawie K 20/09. Wnioski Trybunału sprowadzały się do tego, że zawarty w art. 73 przepisów wprowadzających mechanizm potwierdzenia wywłaszczenia i uzyskania odszkodowania jest poprawny systemowo i nie ogranicza ochrony praw należnych byłym właścicielom, a ponadto jest zgodny z zasadą dopuszczalnych proporcjonalnych ograniczeń konstytucyjnego prawa do słusznego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.
Ustalenie odszkodowania może nastąpić na wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z chwilą złożenia wniosku obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest ustalenie, czy wniosek został złożony w granicach czasowych określonych w powyższym przepisie oraz określić przedmiot postępowania, tj. jaka nieruchomość lub jej część zajętą pod drogę publiczną utracił właściciel, jaka jest jej powierzchnia i jakie należy się z tego tytułu odszkodowanie. Wskazać należy, że przepis art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, posługuje się terminem "nieruchomości", a nie pojęciem "działki". Dla skuteczności wniosku o wypłatę odszkodowania nie jest niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki, lecz wystarczające jest ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę, np. wskazanie księgi wieczystej, w której nieruchomość ta jest zapisana lub podanie nazwy ulicy (drogi) wybudowanej na tej nieruchomości.
Przy rozstrzyganiu kwestii odszkodowania w trybie art. w art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie jest istotne, czy i kiedy została wydana decyzja wojewody potwierdzająca przejście własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający istniejący stan prawny, nie zaś prawokształtujący. Datą nabycia przez uprawnione podmioty nieruchomości na podstawie art. 73 powołanej ustawy jest dzień 1 stycznia 1999 r. Skutek przejścia własności przedmiotowej nieruchomości nastąpił zatem niezależnie od tego, czy i kiedy decyzja potwierdzająca tę okoliczność zostanie wydana.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy zasadna była odmowa uwzględnienia wniosku strony skarżącej w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiącą dz. ew. nr [...] z obr.[...] o pow. 42 m². Skład orzekający w sprawie uznał, że wydane w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są zgodne z prawem.
Z akt sprawy wynika, że decyzją Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...], wykazanej jako działka nr [....] o pow. 42 m2 w obrębie ewidencyjnym [...]. W dniu [...] stycznia 2014 r. skarżąca złożyła do Prezydenta W. wniosek o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Decyzja Wojewody, stwierdzająca nabycie własności ex lege jest aktem administracyjnym stanowiącym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej i oznacza, że decyzja ostateczna stanowi wyłączny dowód nabycia własności. Decyzja ta wydana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy ma charakter deklaratoryjny, nie zmienia ona istniejącego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan wynikający z przepisów ustawy, który nastąpił z mocy prawa. Brak decyzji Wojewody nie stanowił przeszkody do skutecznego złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Określenie przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 terminu do składania wniosku oznacza, że nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Zachowanie ww. terminu jest warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku. Po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasa. Wygaśnięcie roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony, ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Zgodzić należy się z poglądem Wojewody, że ustalenie organu administracji, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w cyt. wyżej art. 73, będącego terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia stanowi przesłankę do nieuwzględnienia żądania strony.
Przechodząc natomiast do zarzutów naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze należy z całą stanowczością podkreślić, że zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz naruszenia przez organ II instancji: art. 98 w zw. z art. 128 u.g.n. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., zostały skonstruowane przy całkowitym pominięciu dorobku orzeczniczego Trybunału Konstytucyjnego. Uprawnionym jest stwierdzenie, że zarzuty skargi stanowią polemikę nie tylko z prawidłowym rozstrzygnięciem organu II instancji, ale także z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego. Autorka skargi zdaje się kwestionować konstytucyjność ustawowych uregulowań, mimo że były one wielokrotnie przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który potwierdzał, że ograniczenie terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania nie jest tożsame z wywłaszczeniem bez słusznego odszkodowania. Uchybienie terminowi zawitemu skutkuje utratą prawa do odszkodowania. Jednakże utratę tego prawa należy rozpatrywać w kategorii skutków braku dbałości o własne sprawy, a nie pozbawienia prawa do słusznego odszkodowania. Trzeba zauważyć, że ustawodawca stworzył dla wszystkich właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi takie same warunki do uzyskania odszkodowania. Z tych względów główny zarzut skargi nie mógł zostać uznany za zasadny. Skuteczne przejście własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie jest uzależnione od wiedzy i woli właścicieli.
Okolicznością niesporną w sprawie jest, że złożony w powyższym trybie wniosek o odszkodowanie został złożony przez skarżącą po upływie ustawowego terminu. Stosownie bowiem do treści art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, odszkodowanie w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przysługuje właścicielowi takiej nieruchomości jedynie w przypadku, gdy złoży on odpowiedni wniosek do właściwego organu w terminie zakreślonym w ustawie, tj. do dnia 31 grudnia 2005 r. Termin ten jest terminem ustawowym, nie może on ulec przedłużeniu ani skróceniu, a wskutek bezczynności uprawnionego w ciągu określonego ustawą terminu następuje wygaśnięcie roszczenia. Termin ten, należący do terminów materialnoprawnych nie może być przywrócony, bowiem instytucja ta, uregulowana w art. 58-60 k.p.a., może mieć jedynie zastosowanie do terminów procesowych. Skoro więc wniosek został złożony po terminie zakreślonym w art. 73 ust. 4 ustawy, to jako dotyczący roszczenia, które wygasło słusznie organy obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącej w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiącą dz. ew. nr [...] z obr. [...] o pow. 42 m².
Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło