IV SA/Wa 1100/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Anna Zarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ II instancji", "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji instalacji do chowu brojlera w systemie ściołowym o łącznej obsadzie 540 000 szt./cykl w obrębie F. w miejscowości G., gm. R., w granicach działki [...], na rzecz wspólników F. s.c. Zaskarżona decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. M. R. i H. J., będące wspólnikami spółki cywilnej pod nazwą F. (dalej "inwestor" albo "wnioskodawca") wystąpiły o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji instalacji do chowu brojlera w systemie ściółkowym o łącznej obsadzie 540 000 szt./cykl w obrębie F. w miejscowości G., gm. Radzanów, w granicach działki [...], dla której brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku został dołączony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] czerwca 2018 r. organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Marszałka Województwa [...] oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o wydanie stosownych uzgodnień, co do możliwości realizacji planowanej inwestycji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. (dalej: "PPIS") pismem z dnia [...] lipca 2018 r., negatywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję, gdyż raport oddziaływania na środowisko (dalej: "raport ooś") wskazuje jedynie przybliżone szacunkowe dane oddziaływania substancji zapachowych na powietrze w rejonie lokalizacji fermy, a inwestor nie jest w stanie wykluczyć oddziaływania odorów na środowisko. W ocenie PPIS przedłożony przez inwestora raport nie zawiera rzetelnego wariantu alternatywnego. Zdaniem PPIS kryterium ekonomiczne może stanowić uzasadnienie wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia to pominięcia w raporcie ooś analizy racjonalnego wariantu alternatywnego. W ocenie PPIS Po inwestor nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie dojdzie do przekroczenia standardów w zakresie zanieczyszczenia gleby i powietrza atmosferycznego, a także zagrożenia zdrowia ludzi. Marszałek Województwa [...] (dalej: "Marszałek"), po uprzednim uzupełnieniu przez organ raportu ooś, opinią z dnia [...] września 2018 r. zaopiniował pozytywnie realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ"), po uprzednim uzupełnieniu przez organ raportu ooś w zakresie ochrony powietrza, ochrony przed hałasem oraz uzupełnienia o informacje czy w związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia występują konflikty społeczne, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "DRZGW") uzgodnił realizację przedsięwzięcia. Zawiadomieniem Wójta z dnia [...] listopada 2018 r. strony postępowania zostały poinformowane o wydaniu ww. postanowienia. Następnie w dniu [...] listopada 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego i zakończeniu postępowania. Powyższą informację podano także do wiadomości publicznej. W dniu [...] listopada 2018 r. do Wójta wpłynął protest mieszkańców wsi G. przeciwko budowie 9 kurników na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb G.. Z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia ww. protestu, organ pozostawił protest bez rozpatrzenia. W dniu [...] listopada 2018 r. wpłynął także wniosek Stowarzyszenia G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. organ I instancji, na skutek wniesionego wniosku, dopuścił Stowarzyszenie G. (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący", "strona") do udziału w postępowaniu na prawach strony. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] , Wójt określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie złożyło Stowarzyszenie podnosząc, że planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na życie i zdrowie mieszkańców G., wskazując przy tym na utratę wartości zabudowań w sąsiedztwie tej inwestycji. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, organ odwoławczy wskazał, że raport ooś spełnia wszystkie wymogi określone w przepisach prawa materialnego. W ocenie SKO przedłożony operat jest wiarygodny, a płynące z niego wywody są logiczne i zrozumiałe, co w efekcie powoduje przyznanie mu pełnowartościowej i miarodajnej mocy dowodowej dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Organ II instancji zaznaczył, iż przepisy uioś wskazują wprost, jakie warunki są konieczne do uzyskania decyzji określającej uwarunkowania środowiskowe. Zdaniem SKO, a contrario, przesłankami wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia mogą być : - niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, - brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku, - wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywnego jego wpływu na [...], - przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa, - wykazanie w raporcie ooś, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Organ wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter związany, a zatem organy są zobligowane do jej wydania wraz z określeniem warunków realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, gdy zostały spełnione wszystkie warunki wymagane ustawą ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 t.j., dalej "ustawa" lub "uioś.") - nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji negatywnej. Organ odwoławczy przywołując art. 80 ust. 2 uioś wskazał, że w przedmiotowym przypadku planu dla terenu, na którym ma być zrealizowana planowana inwestycja w ogóle nie ma, a ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, iż teren ten położony jest w granicach obszaru objętego ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. [...]r. Nr [...], poz. [...] ze zm.), tj. N. Obszaru Chronionego Krajobrazu, na którym zgodnie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym zakaz ten nie dotyczy przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia, a do takiego katalogu należy zaliczyć przedmiotową inwestycje. SKO wskazało, że odległość od najbliższego [...] to ok. 3,7 km ("D. i M."). Odnośnie planowanego przedsięwzięcia, organ odwoławczy ustalił, iż w skład planowanej fermy drobiu wchodzić będzie: 9 budynków inwentarskich K1-K9 o maksymalnej obsadzie początkowej 60000 sztuk/kurnik/cykl, z instalacją energetycznego spalania opalaną gazem płynnym (po 6 nagrzewnic o mocy maksymalnej 100 kW w każdym z kurników), a każdy kurnik będzie wyposażony w 6 zbiorników bezodpływowych na wody z mycia i dezynfekcji kurników o pojemności 1 m3 każdy. Na grupę trzech budynków inwentarskich przypadać będzie również 1 zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe o pojemności 6 m3; 18 naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego o pojemności maksymalnej 6,4 m3 każdy; zespół urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3/h; drogi o całkowitej długości powyżej 1 km z infrastrukturą; 9 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 25 Mg każdy i 9 silosów paszowych o pojemności maksymalnej 17 Mg każdy; budynek socjalno-gospodarczy z agregatem prądotwórczym o mocy maksymalnej 280 kW (ze zbiornikiem oleju napędowego o pojemności ok. 0,6 m3) oraz zbiornikiem bezodpływowym na ścieki bytowe o pojemności ok. 10 m3; budynek magazynowy; płyta żelbetowa na szczelny kontener konfiskatom sztuk padłych ze zbiornikiem na odcieki o pojemności 5 m3; płyta żelbetowa na szczelny pojemnik na odpady; waga najazdowa. Budowa przebiegać będzie 2-etapowo: I etap - budowa 4 budynków inwentarskich, II etap - budowa 5 budynków inwentarskich. Organ II instancji ustalił, że chów brojlerów na fermie prowadzony będzie w systemie ściółkowym, gdzie zasadą będzie utrzymanie na całej fermie ptaków tego samego gatunku w jednej grupie wiekowej według zasady "wszystko pełne - wszystko puste". Każdy cykl chowu trwać będzie 41 dni, zaś w ciągu roku będzie miało miejsce 6 cykli hodowlanych. Organ odwoławczy zauważył, że przedsięwzięcie planowane jest na działce niezabudowanej o powierzchni 5,67 ha, na rolniczo-leśnym terenie. Działka ta ze wszystkich stron, bezpośrednio lub pośrednio, sąsiaduje z gruntami rolnymi lub z gruntami leśnymi. Najbliższe tereny zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej oraz istniejąca zabudowa zagrodowa zlokalizowane są bezpośrednio przy granicy działki inwestycyjnej. Po przeanalizowaniu raportu ooś oraz postanowienia RDOŚ, SKO zauważyło, że w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Etap realizacji będzie się wiązał także z powstawaniem ścieków bytowych i odpadów. W ocenie organu II instancji, uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. Odnośnie etapu eksploatacji przedsięwzięcia, organ II instancji ustalił, że odpady niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach odpornych na działanie składników umieszczonych w nich odpadów, zlokalizowanych w wydzielonym pomieszczeniu lub zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, zadaszonym, o utwardzonym podłożu miejscu. Z kolei odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w szczelnych pojemnikach lub innych opakowaniach, w sposób zabezpieczający przed możliwością powstawania odcieków i zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia. Woda na etapie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia pobierana będzie z 2 studni głębinowych; nie powstaną oddziaływania skumulowane związane z poborem wody. Z kolei źródłami emisji substancji do powietrza będą systemy wentylacji budynków inwentarskich, praca kotłowni, użytkowanie płyty obornikowej, przeładunek paszy, ruch pojazdów mechanicznych w obrębie terenu inwestycyjnego oraz ewentualna emisja z agregatu prądotwórczego (w przypadku braku zewnętrznego zasilania energetycznego). SKO, powołując się na raport ooś, wskazał, że analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu (w tym oddziaływania skumulowanego z istniejącymi lub planowanymi budyniami inwentarskimi zlokalizowanymi na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) wykazała, że dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu będą dotrzymane. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na brak odpowiednich aktów prawnych, nie ma możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, przy czym przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Organ wskazał, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż ze względu na skalę i charakter planowanego przedsięwzięcia nie będzie ono powodowało istotnego oddziaływania na klimat. Organ ustalił, że głównymi źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich oraz środki transportu poruszające się po terenie inwestycji. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza oddziaływania w zakresie emisji hałasu (w tym oddziaływania skumulowanego z istniejącymi lub planowanymi budynkami inwentarskimi zlokalizowanymi na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) wykazała, że eksploatacja nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie. Organ II instancji wskazał, że woda zużywana będzie do: pojenia drobiu, celów socjalno-bytowych i porządkowych, płukania filtrów na stacji uzdatniania wody oraz na cele przeciwpożarowe. Do pojenia drobiu stosowany będzie automatyczny system (poidła smoczkowo-miseczkowe), minimalizujący zużycie wody. Organ II instancji zauważył, że po zakończeniu każdego cyklu chowu oraz wymieceniu obornika kurzego, wykonywane będzie czyszczenie pomieszczeń inwentarskich poprzez opłukiwanie powierzchni hodowlanych wodą przy użyciu myjek wysokociśnieniowych. Dezynfekcja pomieszczeń inwentarskich wykonywana będzie metodą ozonowania, a wody powstające podczas czyszczenia i dezynfekcji planowanych kurników odprowadzane będą do szczelnych zbiorników bezodpływowych. Z kolei ścieki z mycia i dezynfekcji budynku konfiskatom odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, zaś ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnych zbiorników bezodpływowych. Ścieki ze stacji uzdatniania wód (wody popłuczne) podczyszczane będą bezpośrednio w planowanym odstojniku wód, a następnie odprowadzane będą bezpośrednio do gruntu w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wszystkie ścieki będą wywożone do oczyszczalni ścieków. Organ odwoławczy powołując się na przedłożoną dokumentację z której wynika, iż najwyższy poziom użytkowy wód podziemnych występuje na głębokości ok. 15 m p.p.t., uznał, że spełnione zostaną wymogi, o których mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800). Ponadto wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachów oraz terenów utwardzonych odprowadzane będą powierzchniowo na własny teren nieutwardzony, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku i natężenia odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. System wodno-ściekowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom, a wszelkie wykryte nieszczelności bądź awarie niezwłocznie będą usuwane. SKO nie stwierdziło możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania przez planowane przedsięwzięcie. Organ II instancji zwrócił także uwagę na to, iż planowana inwestycja została pozytywnie uzgodniona (uzgodnienia wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 uioś) z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], Marszałkiem Województwa [...] i Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Odnośnie negatywnej opinii wydanej przez PPIS organ odwoławczy wskazuje, że opinia ta zawiera jedynie ogóle rozważania, co do wpływu tego rodzaju inwestycji na środowisko. SKO zauważyło, że organ opiniujący nie wskazał natomiast konkretnie w jakim zakresie planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, ewentualnie w jakim zakresie zostaną przekroczone stosowne normy, a także w sprzeczności z którym przepisem prawa stoi realizacja planowanej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego przedłożony raport zawiera analizę racjonalnego wariantu alternatywnego, która pozwala przeprowadzić indywidualną ocenę danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany. Kolegium wskazało, że "racjonalność" wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Racjonalny wariant alternatywny nie może mieć więc charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Nie należy więc przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa albo jego realizacja jest skazana na niepowodzenie (np. ze względów finansowych). Z kolei "alternatywność" oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. SKO zauważyło, że w przedmiotowym raporcie wariant alternatywny różni się od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę skalą przedsięwzięcia (przewiduje w ciągu roku o jeden cykl produkcyjny więcej, a ponadto przewiduje inną metodę czyszczenia kurników - dezynfekcja preparatami chemicznymi zamiast ozonowania - co skutkuje powstaniem większej ilości ścieków przemysłowych i obornika, co jednocześnie powoduje różnicę w oddziaływaniu na środowisko.) Raport przedłożony przez inwestora na stronach od 37 do 48, w punktach 3. 3.2. do 3.3.2..2-5 zawiera wnikliwą analizę wariantu alternatywnego. Z tego powodu, w ocenie organu II instancji, chybiony jest zarzut PPIS mówiący o pominięciu tego wariantu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że opinia PPIS stoi w sprzeczności z ustaleniami raportu oraz postanowieniem RDOŚ i DRZGW, które uzgodniły planowaną inwestycję (postanowienia te zawierają szczegółowe ustalenia w tym zakresie). W związku z powyższym SKO uznało za prawidłowe wnioski płynące z uzgodnień RDOŚ i DRZGW oraz przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu w sposób dostateczny zapewniony był udział społeczeństwa, które było na bieżąco informowane o jego przebiegu oraz o możliwości składania wniosków i uwag w ustawowym 30-dniowym terminie. Przeprowadzone postępowania z udziałem społeczeństwa znalazło swój wyraz w decyzji organu I instancji. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie został zebrały cały materiał dowodowy niezbędny do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Analiza zebranych akt sprawy jednoznacznie doprowadziła do wniosku, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie w sposób znacząco negatywny oddziaływać na środowisko przyrodnicze oraz nie będzie powodować przekraczania znormalizowanych standardów jakości środowiska na trenach położonych poza granicą terenu wskazanego przez inwestora, pod warunkiem zastosowania proponowanych w raporcie działań ograniczających. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie, zaskarżając ją w całości. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a w związku z art. 62 ust. 1 i art. 66 ust. 1 uioś, poprzez brak rzetelnej weryfikacji raportu i jego analizy a jedynie bezkrytyczne powoływania się organów na ustalenia raportu i przyjęcia ich za swoje, - art. 82 ust. 1 uioś, poprzez lakoniczne określenie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie eksploatacji przedsięwzięcia - w zakresie zieleni izolacyjnej oraz przechowywania sztuk padłych, - art. 56 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez niewyjaśnienie jaki wpływa stan Jednolitej Części Wód Powierzchniowych będzie miała planowa na inwestycja. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz uznając zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie dokonał rzetelnej, wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło do niezasadnej, przedwczesnej oceny, że stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości i możliwe jest wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia (budowy fermy drobiu o zdolności produkcyjnej 540 000 sztuk brojlera na jeden cykl). Organ odwoławczy pochopnie uznał, z czym nie zgadza się Sąd, że sporządzony dla potrzeb oceny środowiskowej raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wymaganiom określonym w przepisach ustawy, jest kompletny, rzetelny i może stanowić podstawę oceny o braku negatywnych oddziaływań na środowisko. Tym samym organ naruszył zasady prawa procesowego wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 2016 poz. 71), zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana. Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się więc do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest obligatoryjny. W postępowaniu, ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport ooś, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc pozytywna decyzja wskazująca, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie może być realizowane na warunkach w niej określonych jest wydawana wówczas, gdy zostaną spełnione wymogi określone w art. 80 ust. 1 uioś. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Według wymagań określonych przez ustawodawcę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przypomnieć należy, że przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było ustalenie, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1 i nast. ustawy z 2008 r., środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza). Organ odwoławczy nie ma racji co do tego, iż wobec zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy, właściwy organ zobligowany jest do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Jak wskazał na to również organ II instancji, pozytywną decyzję wydaje się po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 uioś w szczególności: 1) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, 2) uzyskania wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, 3) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W myśl art. 85 ust. 2 pkt 1 uioś przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obliguje organ do zawarcia w uzasadnieniu wydanej decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów postępowania: a) informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, b) informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: - ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, - uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 - wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, c) uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4. W ocenie Kolegium i organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważniał do pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora, tj. do ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań. Pozytywne rozstrzygnięcia organów obu instancji jest jednak przedwczesne, albowiem organ II instancji, nie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji jego analizy. Organ wydający decyzję środowiskową oparł swoje ustalenia i oceny głównie o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 uioś. Niewątpliwie raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 uioś. Raport ooś powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Powinien on być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. Organ odwoławczy swoje przekonanie o rzetelności i kompletności raportu oparł niewątpliwie na błędnym uznaniu o wiążącym charakterze pozytywnego stanowiska wyrażonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Marszałka Województwa [...], Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Organ pominął przy tym fakt negatywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M., który zwrócił uwagę na istotne braki w raporcie ooś, które powinny podlegać zbadaniu. Zauważyć należy, że w toku postępowania administracyjnego organy wzywały Wójta do uzupełnienia raportu ooś, co następnie inwestor czynił. Jednakże sama okoliczność, iż przedmiotowy raport ooś został uzupełniony zgodnie z wytycznymi, nie zwalnia organów od jego dalszej merytorycznej analizy. Organ odwoławczy nie dostrzegł, że przedstawione przez inwestora informacje (po uzupełnieniu) nadal nie są wystarczające do dokonania oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym do wydania pozytywnej decyzji. Podkreślenia wymaga, iż raport zawierający elementy określone w art. 66 ustawy oraz przeważająca pozytywna opinia co do raportu nie stanowi sama przez siebie o tym, iż przedmiotowy raport został sporządzony z zachowaniem rzetelności, a tym samym powinien zostać w pełni zaakceptowany przez organ prowadzący postępowanie w zakresie ustaleń środowiskowych. W niniejszej sprawie organy nie tylko nie dokonują weryfikacji raportu, ale i bezkrytycznie przyjmują zawarte w nim ustalenia za swoje. Sąd wskazuje, że uzgodnienie ma charakter wiążący w odniesieniu do warunków określonych przez organ uzgadniający, które z kolei powinny znaleźć odzwierciedlenie w wydawanej ewentualnej pozytywnej decyzji, ale nie oznacza to, iż raport podlega pełnej akceptacji i obliguje do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Nie można zgodzić się z tym, że organ prowadzący postępowanie ocenowe z chwilą dokonania uzgodnienia przez właściwe organy traci swoje kompetencje do rozpatrzenia wniosku i samodzielnej oceny czy możliwe i dopuszczalne jest wydanie pozytywnej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Takie rozumienie roli organu uzgodnieniowego jest sprzeczne z treścią przytaczanego art. 80 ust. 1 ustawy. Organ główny i właściwy do prowadzenia postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań jest upoważniony do samodzielnej oceny kompletności i merytorycznej zawartości raportu złożonego przez wnioskodawcę. W tej konkretnej sprawie pozytywne stanowisko organu uzgodnieniowego nie mogło być traktowane jako rezultat wnikliwej analizy raportu ooś, zwłaszcza, iż Państwowa Inspekcja Sanitarna wydała opinię negatywną. Organ odwoławczy powołując się na informacje zawarte w raporcie ooś i dokonując porównania z warunkami wymienionymi w art. 66 ustawy, pominął konieczność oceny merytorycznej zawartości tych elementów w raporcie. Zdaniem Sądu takiej oceny w ogóle nie dokonał i poprzestał na analizie dokonanej przez organ uzgodnieniowy. Sąd zwraca uwagę, że przedłożony raport nie zawiera także rzetelnego wariantu alternatywnego, pomimo iż Inwestor jest zobligowany do jego przedłożenia.. Jak wynika z art. 81 ust 1 uioś, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Zatem, nawet jeśli kryterium ekonomiczne przemawia za wyborem wariantu przedstawionego przez wnioskującego, to nie zwalnia to inwestora z obowiązku przedłożenia rzetelnego wariantu alternatywnego. W zakresie wariantu alternatywnego raport ooś nie zawiera rzetelnego opisu w zakresie rodzaju i przewidywanej ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia (art. 66 pkt 1 lit. c), określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta (art. 66 pkt 6 i 7 ustawy), a także rzetelnej analizy możliwych konfliktów społecznych (art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy). Raport przede wszystkim w tym zakresie nie wskazuje na sposób zagospodarowania odchodami (tzn. sposób gromadzenia, ilość). Sam krótki opis długości cyklu nie jest jego analizą. Na niewiarygodność raportu ooś wskazują także obliczenia związane z cyklami chowu przy każdym z wariantów. Przy mniejszej liczbie cykli tj. 6 (a więc i obsadzie) przerwy między nimi wynoszą w sumie 119 dni (2856 godzin/rok), natomiast przy większej liczbie cykli, tj. 7 przerwy te wynoszą tylko 78 dni (1872 godzin/rok). Zdaniem Sądu oznacza to, że wariant alternatywny jest pozorny, gdy z niemożliwym jest, aby większa ilość pracy (o 1/7) mogła być wykonania w znacznie krótszym czasie (79 dni to 65 % ze 119 dni). Brak tej rzetelności w wariantach, a zwłaszcza w alternatywnym powoduje, że przedstawiony przez wnioskodawcę raport ooś wraz z dokonanym uzupełnieniem nie spełnia wszystkich obowiązkowych wymogów określonych w art. 66 ustawy, w związku z czym nie jest dokumentem wiarygodnym i mogącym stanowić podstawę o zakresie i przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia. Niewątpliwie przedstawiony przez inwestora raport nie zawiera w istocie oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Także organ nie wziął pod uwagę to, iż w okolicy znajduje się więcej takich przedsięwzięć, które łącznie z planowanym mogą mieć znaczny wpływ na środowisko. Organ odwoławczy nie dostrzega potrzeby chociażby zawarcia w raporcie stanowiska o możliwości wystąpienia skumulowanych oddziaływań lub braku takich zagrożeń, pomimo iż wymóg takiej oceny wynika z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1b określa jakie kryteria brane są pod uwagę przy dokonywaniu takiej oceny. Między innymi nakazuje uwzględnić jako kryterium, powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że ocena oddziaływania była obowiązkowo wymagana, a raport powinien być odzwierciedleniem podlegających ocenie zagadnień. Kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych stanowi więc konieczny element przeprowadzanej oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy zachodzi jakakolwiek wątpliwość co do możliwości kumulacji oddziaływań. Zarówno autor raportu jak i organ odwoławczy nie dokonał w tym zakresie stosownych ustaleń, pomimo iż planowana inwestycja położona ma być w powiecie, który postrzegany jest jako zagłębie przemysłowego chowu zwierząt. Z dokumentu opracowanego dla powiatu m. tj. Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu M. do 2022 r. wynika, że z informacji podanych przez WIOŚ w [...] wynika, że na terenie powiatu m. i z. zlokalizowanych jest około 350 instalacji do wielkotowarowego chowu zwierząt (w szczególności drobiu), a nadmierna koncentracja tego typu przedsięwzięć prowadzi do emisji odorów, stwarzających uciążliwości dla ludności, a także zagrożenia bezpieczeństwa epizootycznego w powiecie. Przy ocenie, czy zostały spełnione warunki do wydania pozytywnej decyzji oraz oddziaływaniu organ powinien wziąć pod uwagę także odległość planowanego przedsięwzięcia od zabudowań, gdzie najbliższe znajdują się w już w odległości 92 i 125 m. Takie ostrożne podejście do oddziaływań na środowisko jest odzwierciedleniem wynikających z art. 6 ustawy Poś zasad przezorności i zapobiegania znajdujących swoje źródło zarówno w art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (polityka Unii opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego), a także w postanowieniach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Według art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego - państwa członkowskie zobowiązane są do stosowania wszystkich koniecznych działań w celu zapewnienia, aby skutki przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, m.in. ze względu na swój charakter, rozmiary i położenie, zostały poddane ocenie, zanim zostanie udzielone im zezwolenie na przeprowadzenie tych przedsięwzięć. Postanowienia dyrektywy nie pozostawiają wątpliwości, że do podejmowania działań o charakterze prewencyjnym w pierwszej kolejności zostały zobowiązane państwa członkowskie, w drugiej natomiast podmioty podejmujące działalność mogącą oddziaływać negatywnie na środowisko - ponieważ bez tego nie uzyskają niezbędnych zezwoleń. Temu właśnie służy obowiązek przedstawienia rzetelnych informacji o planowanym przedsięwzięciu i możliwych skutkach dla środowiska. Sformułowanie obowiązku przewidywania i zapobiegania negatywnego oddziaływania na środowisko, ma na celu zapobieganie przed nieodwracalnymi i nieznanymi skutkami degradacji środowiska w skali globalnej, regionalnej i lokalnej. Wszelkie więc czynności związane z korzystaniem ze środowiska, powinny uwzględniać zasadę przezorności, nawet przy założeniu tylko hipotetycznych zagrożeń dla środowiska. Nakreślenie możliwych zagrożeń na etapie planowania przedsięwzięcia, a następnie kierowanie się przezornością, pozwala podjąć właściwe środki zapobiegawcze. W przedmiotowej sprawie w związku z istnieniem w powiecie m. zagłębia przemysłowego chowu zwierząt i bardzo dużej skali planowanego przedsięwzięcia, jak najbardziej uzasadniona była potrzeba oceny potencjalnie występującego zagrożenia dla środowiska, zdrowia i warunków życia ludzi w związku z możliwością wystąpienia kumulacji oddziaływań. Kumulacja ta mogła dotyczyć zarówno emisji. Raport nie zawiera także żadnej analizy i żadnych danych pozwalających ocenić czy nie dojdzie do skumulowanego oddziaływania emisji z planowanej inwestycji z emisjami z przedsięwzięć już istniejących, czy też planowanych, dla których wydano ostateczną decyzję środowiskową, a zatem ich nakładania się i tym samym negatywnego oddziaływania tak na środowisko, jak też zdrowie i warunki życia ludzi. Raport nie wyjaśnia także możliwości skumulowania uciążliwości odorowej. Oddziaływanie obiektów inwentarskich na jakość powietrza w rejonie w którym występują zabudowania mieszkalne może mieć istotny wpływ na pogorszenie jakości życia ludzi, gdy dojdzie do kumulacji uciążliwości odorowej. Trzeba podkreślić, że art. 62 pkt 1 lit. a) u.o.u.i.ś. nie odwołuje się do obowiązujących dopuszczalnych norm - substancji szkodzących środowisku, lecz nakazuje ogólną ocenę wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i warunki ich życia oraz ocenę środków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu. Dlatego zaniechanie ustawodawcy w zakresie określenia obowiązujących norm dotyczących oddziaływania odorowego i określenia jednoznacznej metody ustalania tego oddziaływania nie zwalnia ani wnioskodawcy planującego korzystać ze środowiska, ani organu od dokonania analizy i oceny dopuszczalności realizacji inwestycji. Podjęta przez inwestora próba analizy oddziaływania odorowego wskazuje na to, iż większe zagrożenie dla środowiska nie istnieje. W tym zakresie Inwestor podał, na czym będzie polegać minimalizacja oddziaływania związków złowonnych. Zaznaczono, że obecnie w Polsce nie ma możliwości oceny uciążliwości odorowej, z powodu braku odpowiednich aktów prawnych regulujących tą kwestię. Jest to z kolei sprzeczne z koleją konkluzją raportu, a więc że oddziaływanie niniejszej inwestycji na powietrze nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego stężenia wskazanego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Co więcej autor raportu, ani też organ odwoławczy nie dostrzegli, że oddziaływanie odorowe przedsięwzięcia wiąże się z oceną wpływu na zdrowie ludzi rozumiane szerzej, aniżeli wyłącznie zdrowie fizyczne. Tak więc wykazywanie, że niektóre z substancji emitowanych przez planowane przedsięwzięcie, dla których przeprowadzono w raporcie modelowanie odziaływania, nie przekroczy dopuszczalnych według obowiązujących przepisów długoterminowych wartości odniesienia nie świadczy wcale o braku wpływu na zdrowie ludzi. Wskazywane poziomy stężeń dotyczą wartości, które nie powodują zatrucia organizmu ludzkiego, nie dotyczą zaś wpływu na stan psychiczny, który jest równoważnym aspektem zdrowia. Brak norm na który powołano się w raporcie nie wyklucza możliwości analizy wpływu emitowanych substancji na środowisko według kryteriów i możliwości wynikających z aktualnego stanu wiedzy, istniejących opracowań naukowych i praktycznych, w tym analiz przeprowadzonych monitoringów istniejących już instalacji. Istnieją w Polsce i za granicą ośrodki badawcze, z których wiedzy i doświadczenia z zakresu modelowania oddziaływania tego rodzaju przedsięwzięć na środowisko potencjalny inwestor może skorzystać przy opracowywaniu tej części raportu. Dopiero informacje oparte o analizę rzeczywistego zakresu oddziaływania substancji emitowanych przez planowane przedsięwzięcie, uprawdopodobnione materiałami uwzględniającymi aktualny stan wiedzy, badaniami, opiniami specjalistów mogłyby stanowić podstawę do wnioskowania o istnieniu lub braku znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i warunki bytowania ludzi. Wreszcie organ odwoławczy nie wziął pod uwagę sytuacji społecznej panującej wokół planowanej inwestycji. Faktycznie, uwagi i wnioski społeczeństwa zostały zgłoszone po terminie, ale nie zwalnia to organu z dokonania w tym zakresie stosownych ustaleń z urzędu. Tylko takie postępowanie służy realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). Wskazane uchybienia raportu powodują konieczność uzupełnienia tego opracowania w znaczącym zakresie, o ile inwestor wyrazi takie zainteresowanie, co uzasadnia potrzebę wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną przez sąd ocenę prawną i wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków raportu, a następnie przeprowadzić postępowanie z zagwarantowaniem praw stron i udziału społeczeństwa, w którym powinien dokonać wszechstronnej i wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę łącznie okoliczność protestów mieszkańców, negatywną opinię sanitarną, oddziaływanie odorowe (pomimo braku regulacji w tym zakresie). Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał też za zasadne uchylenie również utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji – na podstawie art. 135 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.