IV SA/Wa 1104/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi Starosty G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku, nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku, znak [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w miejscowości M. stanowiącej w dacie przejęcia własność T. H. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził m.in., że wskazanie w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu zajęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia, co w konsekwencji rażąco naruszyło art. 1 dekretu z 27 lipca 1949 roku oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Wojewody, w przypadku, gdy granice nieruchomości uległy zatarciu każdorazowo konieczne było konkretne oznaczenie przejmowanej nieruchomości, skoro nie było możliwe określenie nieruchomości według dostępnych rejestrów, organ orzekający o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa miał obowiązek opisać nieruchomość w sposób przewidziany w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 roku w sprawie sposobu określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416) Od powyższej decyzji odwołanie złożyło P. podnosząc zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. wzw. z art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania wszystkich stron tego postępowania. Nadleśnictwo wskazało, że jak wynika z wykazu zmian gruntowych z dnia 23 lipca 2002 roku właścicielem części nieruchomości po T. H. jest Skarb Państwa, w imieniu którego zarząd sprawuje P. Lasom Państwowym przysługuje więc tytuł prawny do nieruchomości objętej postępowaniem a w konsekwencji także przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku, znak [...]. Nadleśnictwo wskazało, że Lasy Państwowe występowały, jako strona w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Wojewodę [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku, nr [...] i przekazał sprawę Wojewodzie do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. wykazało swój interes prawny do występowania, jako strona w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku, znak [...] wskazując, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wykazem zmian gruntowych Skarb Państwa jest właścicielem części przejętej nieruchomości. Przeprowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron tego postępowania jest, zdaniem Ministra, wadą procesową, która musi skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Minister wskazał też, że zgodnie z orzeczeniem PPRN w G. z dnia [...] listopada 1954 roku znak [...] przejęto zagrody zgodnie z rejestrem przed regulacyjnym starego stanu posiadania enumeratywnie wymienionych osób. Chodziło zatem o nieruchomości znane i identyfikowalne i nie można w takim przypadku, bez wyraźnego uzasadnienia mówić o zatarciu granic nieruchomości w zakresie objętym wnioskiem. Zdaniem Ministra istnieje możliwość ustalenia, jaka nieruchomość będąca współwłasnością T. i D. H. została przejęta na mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Starosta G. podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż Skarbowi Państwa Lasom Państwowym Nadleśnictwu G. przysługuje interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku znak: [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w miejscowości M., stanowiącej w dacie przejęcia własność T. H., a w konsekwencji, iż jest stroną w przedmiotowym postępowaniu, 2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, 3) art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. I art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 4) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego powyższe uchybienia procedury spowodowały w konsekwencji błędną interpretację oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie: 1) art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) poprzez błędne uznanie, iż wskazany przepis dekretu pozwalał na globalne przejęcie nieruchomości bez konieczności wyszczególnienia gruntów, które składały się na nieruchomość ziemską osoby wymienionej w orzeczeniu o przejęciu nieruchomości, 2) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 roku w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 roku, Nr 45, poz. 416) poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten nie miał zastosowania w sytuacji, gdy występowały trudności w ustaleniu stanu prawnego przejmowanych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadny, zdaniem Sądu uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż Skarbowi Państwa Lasom Państwowym Nadleśnictwu G. przysługuje interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku, znak: [...]. Z załączonego do odwołania od decyzji organu I instancji wykazu zmian gruntowych wynika, że Skarb Państwa Lasy Państwowe jest aktualnie właścicielem części nieruchomości, której współwłaścicielką była T. H. Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. ma więc interes prawny, by uczestniczyć w postępowaniu toczącym się w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku. Decyzja rozstrzygająca kwestię ważności tego orzeczenia dotyczy bowiem nieruchomości, której Skarb Państwa Lasy Państwowe jest właścicielem i może wpłynąć na wykonywanie prawa własności. Niezapewnienie stronie postępowania możliwości udziału w tym postępowaniu jest przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania, o której mowa wart. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku, nr [...] narażałby się na uchylenie własnej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, bądź to na skutek wniesienia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego, bądź tez na skutek złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez Skarb Państwa Lasy Państwowe. Dostrzegając w postępowaniu odwoławczym uchybienie organu I instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasadnie wiec uchylił decyzję wydaną przez ten organ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 K.p.a., to jest: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie decyzji spełnia też wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi należycie uzasadnił, dlaczego uchylił decyzję organu I instancji i brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości tego uzasadnienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi należycie wyjaśnił też kwestię posiadania przymiotu strony przez Skarb Państwa Lasy Państwowe. Brak jest w tej sytuacji podstaw do czynienia Ministrowi zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu I instancji było naruszenie przez organ I instancji prawa Skarbu Państwa Lasów Państwowych do czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy wydając tzw. decyzję kasatoryjną nie oceniał, czy istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1954 roku, znak: [...]. Przedwczesny jest tym samym jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z tych samych przyczyn za przedwczesne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 roku w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. z 1950 roku, Nr 45, poz. 416). Stwierdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w uzasadnieniu decyzji, że istnieje możliwość ustalenia, jaka nieruchomość będąca współwłasnością T. i D. H. została przejęta na mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej traktować należy, jako zalecenie, by organ I instancji ponownie przeanalizował tę kwestię nie zaś, jako wiążącą interpretację przepisów prawa, do której organ I instancji ma się zastosować. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.