IV SA/Wa 1106/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-06

Skład orzekający: Beata Sobocha, Paweł Groński, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, gdy wniosek o wznowienie został złożony po terminie, a organ nie zbadał tej kwestii?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wszczyna postępowanie wznowieniowe pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, rażąco narusza prawo, ponieważ godzi to w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Obowiązkiem organu jest z urzędu badanie, czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, a jego zaniechanie w tym zakresie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błędną interpretację przepisów dotyczących zawiadamiania stron oraz brak uzasadnienia dla uznania stosowanych form ogłaszania za niewystarczające. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] września 2013 r., a także uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] kwietnia 2013 roku. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. 2. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...]. 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] września 2013 r., znak:[...] odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., zmieniającą decyzję własną z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "budowie obwodnicy O. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]" i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podał, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podstawą wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w analizowanym przepisie, jest wystąpienie takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć co do istoty. W ocenie organu odwoławczego, RDOŚ w P. zaskarżoną decyzją naruszył art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przepisem organ administracji po wznowieniu postępowania może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia wskazanych w art. 145 § 1, 145a lub 145b k.p.a. W opinii Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego nie wynika brak podstawy prawnej wznowienia. Skarżący zasadnie podnosi, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. W postępowaniu tym organ zawiadamiał strony postępowania, za wyjątkiem inwestora, w trybie art. 49 k.p.a. Co prawda treść art. 49 k.p.a. sugeruje, że wystarczające będzie zastosowanie tylko jednego ze wskazanych w nim sposobów, jednakże, ze względu na "cel takiego ogłaszania, to jest dotarcie informacji o wydaniu decyzji (czy dokonaniu innej czynności) i o jej treści do adresatów zwłaszcza że czynności te będą wywoływać w stosunku do nich konkretne prawa lub obowiązki oraz przyjęcie przez prawodawcę kolejnej w zakresie doręczeń fikcji ustawowej dokonania tej czynności, wskazane byłoby równoczesne zastosowanie kilku z form publicznego ogłaszania. Organ podał, że RDOŚ w P. w przeprowadzonym postępowaniu ustalił, na podstawie informacji uzyskanych od Burmistrza O., że organ ten zawiadamiał strony o czynnościach RDOŚ w P., w tym o wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości, tym samym - w opinii organu pierwszej instancji - skarżący brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Wnioski takie jednak, zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału nie wypływają. Burmistrz O. w pismach z dnia [...] maja 2013 r. oraz z dnia [...] lipca 2013 r. wskazuje, że zwyczajowo przyjętym sposobem informowania stron na administrowanym terenie, w przypadku dokumentów wytwarzanych przez ten organ, jest zamieszczanie obwieszczeń na tablicy ogłoszeń urzędu oraz publikowanie na stronie internetowej urzędu. Natomiast w przypadku dokumentów wytwarzanych przez inne organy, sposób ich zamieszczenia jest w zasadzie uzależniony od woli organu, który zwróci się o ich zamieszczenie, bowiem następuje to na tablicy ogłoszeń urzędu oraz w sposób, którego zastosowania zażąda dany organ; opublikowanie zawiadomienia na stronie internetowej urzędu następuje na wyraźną prośbę tego organu. W ocenie organu drugiej instancji podejście takie nie może zostać zaakceptowane, a to co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, o zwyczajowo przyjętym sposobie informowania stron w danej miejscowości decyduje organ właściwy miejscowo, a nie organ zwracający się o zawiadomienie stron w trybie art. 49 k.p.a. Po drugie, strona postępowania nie dysponuje informacją, w jaki sposób organ prowadzący postępowanie postanowił zawiadamiać strony o podejmowanych w jego toku czynnościach, a tym samym, gdzie powinna szukać informacji o tym postępowaniu. Zwyczajowo przyjęty sposób informowania stron powinien być jednolity dla wszystkich postępowań, tak aby strona postępowania, bez względu na rodzaj organu, który dane postępowanie prowadzi, miała zapewniony w nim czynny udział. Ponadto wskazany przez Burmistrza O. zwyczajowy sposób informowania stron, w przypadku postępowań prowadzonych przez inne organy, nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji. Przykładowo, w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. decyzji RDOŚ w P. z dnia [...] września 2013 r., Burmistrz O. publikował zawiadomienia RDOŚ w P. na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w O. bez wyraźnej prośby o to ze strony RDOŚ w P.. Również zawiadomienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wytworzone w postępowaniu odwoławczym od powyższej decyzji były umieszczane przez Burmistrza O. na stronie internetowej urzędu bez wyraźnej prośby Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Nie bez znaczenia w omawianej sprawie jest również, zdaniem organu odwoławczego, fakt, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji RDOŚ w P. z dnia [...] lipca 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, a więc decyzji zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Burmistrz O. umieścił część zawiadomień RDOŚ w P. na stronie internetowej urzędu, przez co strony postępowania mogły oczekiwać takiego sposobu zawiadamiania stron w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższej decyzji. Organ odwoławczy podał, że z tego też względu organ pierwszej instancji obowiązany był do merytorycznego rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu, z uwzględnieniem przesłanek negatywnych określonych w art. 146 k.p.a., a nie do odmowy uchylenia decyzji pierwotnej. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, RDOŚ w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazał braku wystąpienia podstawy prawnej wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czym samym naruszył art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w tym zakresie. Przesłanka ta nie została wskazana we wniosku z dnia [...] marca 2013 r. o wznowienie postępowania, jednakże w sytuacji, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a jest też podstawa z pkt. 5 tego przepisu, obowiązany jest z akt sprawy wyprowadzić tę wadliwość procesową i konsekwencje prawne z niej wynikające. Wystąpienie powyższej przesłanki wznowieniowej podnieśli M. B. i P. B. w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. skierowanym do RDOŚ w P. po wznowieniu przedmiotowego postępowania. Powyższym podmiotom, z tytułu posiadania prawa własności do nieruchomości, na której m.in. planowana jest realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, tj. działki o nr. ewid. [...] położonej w m. T., gm. O., przysługuje status stron postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Strony te co prawda nie wskazują konkretnie na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jednakże podnoszą, że w postępowaniu zakończonym wydaniem rzeczonej decyzji pominięta została okoliczność, że na powyższej nieruchomości oraz sąsiadującej z nią działce o nr ew. [...] znajdują się budynek mieszkalny oraz hala usługowo-warsztatowa. Powyższe - w opinii stron - ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej powyższą decyzją, bowiem objęty nią przebieg linii elektroenergetycznej koliduje z powyższymi budynkami, przez co jest niezgodny z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren przeznaczony pod budowę skrzyżowania drogi gminnej z projektowaną lokalizacją obwodnicy dla miasta O. w ciągu drogi wojewódzkiej na gruntach wsi T. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]). Organ odwoławczy uznał, że pomimo iż strony nie wskazały na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ pierwszej instancji obowiązany był, zgodnie z zasadą obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej, wynikającą z przepisu art. 9 k.p.a., umożliwić stronom dochodzenie swoich praw. Tym samym, nie odnosząc się w toku postępowania do treści wskazanego pisma, organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przywołanego wyżej przepisu. Mając powyższe na uwadze, generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że RDOŚ w P. dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, niewłaściwie oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także wydał zaskarżoną decyzję bez należytego wyjaśnienia sprawy, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., mające bezpośredni wpływ na wynik postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że odstąpił od rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy co do istoty, poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, o którym mowa w art. 138 § 1 k.p.a., bowiem RDOŚ w P. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie przeanalizował, czy brak udziału T. S. bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. mógł mieć wpływ na podjęte nią rozstrzygnięcie, ponadto, poprzez nieprzeanalizowanie dowodu w postaci pisma M. B. i P. B. z dnia [...] maja 2013 r., nie wyjaśnił, czy w omawianej sytuacji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania powyższej decyzji, nieznane organowi, a także, czy wystąpienie tej przesłanki, o ile miało miejsce, mogło rzutować na tę decyzję. Zakres powyższych wyjaśnień wykracza poza dopuszczalność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ drugiej instancji. Na powyższą decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. zarzucając, że organ odwoławczy błędnie interpretuje obowiązek wynikający z art. 74 ust. 3 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 49 k.p.a. Zdaniem skarżącego w powyższych przepisach nie wskazano w ilu formach ma nastąpić zawiadomienie. RDOŚ dokonał publicznych ogłoszeń w sposób zwyczajowo przyjęty w RDOŚ, jednocześnie zwrócił się do pismem o podanie do publicznej widomości dokonywanych czynności w tym z decyzji do Urzędu Miejskiego w O.. Ogłoszenia o dokonywanych czynnościach były dokonywane poprzez wywieszenie dokumentów na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w O.. GDOŚ nie uzasadnił w swojej decyzji dlaczego uznał takie formy ogłaszania za niewystarczające, skupił się wyłącznie na braku ogłoszenia na stronie internetowej Urzędu Gminy O.. Dokonywanie ogłoszeń na stronie internetowej Urzędu stanowił jedynie kolejny, wspomagający sposób ogłaszania czynności. Zdaniem skarżącego nie można wyciągać w stosunku do organu negatywnych konsekwencji za działania, które miałyby jedynie dodatkowo upublicznić podjęte czynności. Zdaniem skarżącego uprawnienie organu do wydawania decyzji uznaniowych nie zwalnia go z obowiązku i zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonywającej pod względem prawnym i faktycznym. Swoim działaniem organ, zdaniem skarżącego, narusza zasadę określoną w art. 11 k.p.a. - zasadę przekonania. GDOŚ nie wyjaśnił bowiem dlaczego dokonane sposoby ogłaszania czynności oraz wywieszanie na tablicy ogłoszeń w UM w O. uznał za niewystarczające. Skarżący nie zgadza się także z twierdzeniem organu odwoławczego, że w toku sprawy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje. Kwestie które wskazuje GDOŚ a mianowicie, że na nieruchomości Państwa B. znajdują się zabudowania, były znane RDOŚ na etapie badania sprawy. Skarżący analizował zakres oddziaływania linii energetycznej na zabudowania już we wniosku o zmianę decyzji. W toku postępowania środowiskowego przeanalizowano również wpływ promieniowania elektroenergetycznego i promieniowania magnetycznego na odcinku przebudowywanej linii energetycznej. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, nie są to okoliczności nowe nieznane organowi, który wydał decyzję i wymagające badania we wznowionym postępowaniu. Skarżący uważa także za całkowicie błędne stwierdzenie organu odwoławczego, że organ właściwy do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia obowiązany jest do oceny lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z mocy art. 11 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wyłączone zostało stosowanie do postępowania w sprawach dotyczących realizacji dróg przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, przewiduje, co do zasady uproszczony tryb postępowania w sprawach administracyjnych związanych z realizacją dróg publicznych. Za całkowicie nieuzasadnione uznaje rozdzielanie przedsięwzięcia na przedsięwzięcie drogowe i inne obejmujące przebudowę linii elektroenergetycznej i gazociągu, ponieważ przebudowa wyżej wskazanej infrastruktury pozostaje w ścisłym związku i jest spowodowana budową drogi. Dodatkowo skarżący wnioskując o zmianę decyzji RDOŚ wskazywał, że inwestycja częściowo już jest i będzie dalej realizowana w oparciu o decyzję wydaną na podstawie ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wskazuje to jasno, na fakt, że skarżący wybrał procedurę realizacji przedmiotowej inwestycji, w oparciu o specustawę drogową. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Na wstępie zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2013 r. zostały wydane w trybie wznowienia postępowania, który jest jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu administracyjnym. Tryb wznowienia postępowania regulują przepisy art. 145 - 152 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów: pierwszego - wstępnego i drugiego - właściwego, przy czym na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu. Etap wstępny obejmuje badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy wniosek o wznowienie opiera się na jednej z przesłanek opisanych w art. 145 § 1 lub art. 145a, art. 145b k.p.a., czy został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz czy pochodzi od strony, z tym zastrzeżeniem, że w sytuacji, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania powołuje jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena, czy podanie o wznowienie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny w postępowaniu następuje dopiero po wznowieniu postępowania. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania następuje dopiero po pozytywnej weryfikacji wymienionych wyżej warunków ( art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] marca 2013 r. T. S. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją RDOŚ w P., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2012 r. zmieniającą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ( znak: [...] z dnia [...] lipca 2010 r.) w zakresie usunięcia kolizji z linią wysokiego napięcia oraz gazociągiem wysokiego napięcia. RDOŚ w P. pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał T. S. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do wskazania i udowodnienia zachowania terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. oraz wskazania przyczyny wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. T. S. wskazał, że z powodu braku zmieszczenia informacji w sposób zwyczajowo przyjęty w Urzędzie Miasta O., pierwszą wzmiankę o wydaniu przedmiotowej decyzji uzyskał z nadesłanego przy piśmie z dnia [...]. stycznia 2013 r. Wojewody [...], z pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. zawierające stanowisko inwestora w zakresie zgłaszanych przez niego uwag. W piśmie tym [...]ZDW w P. powołuje się na uzyskanie przedmiotowej decyzji RDOŚ w P. na przebudowę linii WN 110 kV. Dalej w tym piśmie T. S. podaje, że w dniu [...] lutego 2013 r. wysłał pismo datowane na dzień [...] lutego 2013 r. do Wojewody [...]., w którym wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji RDOŚ w P.. W dniu [...] marca 2013 r. otrzymał od Wojewody [...]. pismo z dnia [...] lutego 2013 r., wyjaśniające, że nie jest organem właściwym do wznowienia postepowania, ani do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Wprawdzie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. T. S. wprost nie wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako podstawę wznowienia postepowania, to z jego treści, jak i treści wcześniejszego pisma z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że na tej przesłance skarżący oparł wniosek o wznowienie postępowania wobec ostatecznej decyzji RDOŚ w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. Wobec tego podstawową kwestią na etapie wstępnym było ustalenie czy wniosek strony złożony w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc przesłankę, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, został złożony w ściśle zakreślonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o decyzji. W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że co do zasady ciężar udowodnienia zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na wnioskodawcy. Powyższe nie zwalnia jednak organów administracji z obowiązku weryfikacji wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę, w związku z koniecznością pełnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wydania rozstrzygnięcia w oparciu o całokształt materiału dowodowego tj. zgodnie z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać, czy został zachowany termin określony w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Podjęcie przez organ administracyjny w tym zakresie stosownego postępowania wyjaśniającego ma niezwykle istotne znaczenie, a to z tego powodu, że wszczęcie postępowania wznowieniowego, pomimo uchybienia terminu, jako godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, stanowi rażące naruszenie prawa. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji badał wniosek T. S. pod względem zachowania terminu do jego złożenia z przyczyny w określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, jednakże w oparciu o zgromadzony w tej materii materiał dowodowy nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości zasadniczej kwestii dotyczącej konkretnej daty, w której wnioskodawca dowiedział się nie tylko o samej decyzji objętej wnioskiem, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu. W orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Pojęcie dowiedzenia się o decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (patrz: Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, opubl. LEX/el 2014; wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 547/2007; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 571/2007, CBOSA). Z analizy materiału dowodowego wynika, że T. S. o decyzji RDOŚ w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., objętej jego wnioskiem o wznowienie postepowania, dowiedział się w dniu doręczenia mu pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewody [...], do którego załączone było pismo [...]ZDW w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. W tym piśmie znajduje się informacja o treści " [...]ZDW w P. uzyskał decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. na przebudowę linii WN 110 kV znak [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. zmieniającą ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ( znak: [...] z dnia [...].07.2010 r.), z której niewątpliwie wynika, że wnioskodawca w dniu otrzymania pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewody [...] dowiedział się zarówno o wydaniu kwestionowanej decyzji, jak i zawartym w niej rozstrzygnięciu. W tej sytuacji bieg miesięcznego terminu do wznowienia postepowania z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. prawidłowo winien być liczony od dnia doręczenia T. S. pisma Wojewody [...]. Dla obliczenia tego terminu nie ma znaczenia późniejsza korespondencja prowadzona przez T. S. z Wojewodą [...], w tym też skierowane do Wojewody w dniu [..] lutego 2013 r. pismo z dnia [...] lutego 2013 r., gdyż zawiera on wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma natomiast to, że pismo Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. T. S. odebrał w dniu [...] lutego 2013 r., zatem termin miesięczny do złożenia wniosku upływał w dniu [...] marca 2013 r. Tymczasem wniosek T. S. o wznowienie postępowania do organu I instancji zawarty w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. wpłynął do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dniu [...] marca 2013 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W piśmie tym wnioskodawca nie zawarł wniosku opartego na art. 58 k.p.a. o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania. Z powyższego wynika, że organ I instancji badając czy wnioskodawca zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie uczynił zadość temu obowiązkowi, gdyż nie ustalił konkretnej daty w jakiej wnioskodawca dowiedział się o wydaniu kwestionowanej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, tym samym dopuścił się naruszenia art.7, art. 77 § 1, art. 80, art. 148 § 1 i 2, art. 149 § 1 i 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć również należy, iż kwestia ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w ogóle pozostała poza rozważaniami organu drugiej instancji, co prowadzi do stwierdzenia, iż w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135, art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło