IV SA/Wa 1107/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-02
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych stronie, która wykazuje dochody z gospodarstwa rolnego, ale ponosi wydatki konieczne, a także zaciągnęła pożyczkę?Ratio decidendi
Strona może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. W sytuacji, gdy dochody strony są niewielkie i wystarczają na pokrycie wydatków koniecznych, a dodatkowo zaciągnęła ona pożyczkę, zwolnienie od wpisu od skargi jest uzasadnione, jednakże brak jest podstaw do całkowitego zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, które nie zachwieją budżetem strony.Stan faktyczny
K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący utrzymuje się głównie z dochodów gospodarstwa rolnego, które są niewielkie i ledwo pokrywają bieżące wydatki. Zaciągnął również pożyczkę. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową strony.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu od skargi, 2) odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2) odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
K. B. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nr [...] o pow. 4,38 ha położonej w miejscowości P., w Gminie S.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma z dnia 23 maja 2015 r. i dołączonych do niego dokumentów (m.in. zaświadczenia Urzędu Gminy w S. z dnia [...] maja 2015 r. o dochodowości gospodarstwa rolnego, wyciągu z rachunku bankowego skarżącego oraz kopii faktur i rachunków) wynika, że źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód z gospodarstwa rolnego (nieruchomości której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne) w wysokości 14.015.06 zł., tj. ok. 1167 zł. miesięcznie, które zaspokaja także własne potrzeby żywieniowe jego właścicieli. Z kolei dopłaty bezpośrednie do gruntu wynoszą 3.834,76 zł. Dochód ten wystarcza zaledwie na pokrycie ponoszonych przez skarżącego i jego żonę wydatków o charakterze koniecznym (opłaty KRUS, rachunki za wodę i ścieki, opłaty za telefon, obiady w szkole, splata raty pożyczki). Skarżący oświadczył ponadto, że jest właścicielem domu o powierzchni 106 m2. L. B. (12 - letni syn skarżącego) otrzymuje zasiłek rodziny w wysokości 106 zł. miesięcznie (decyzja Burmistrza S. z dnia [...] września 2014 r. o przyznaniu L. B. zasiłku).
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącego dotyczy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli opłat i wydatków sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, K. B. powinien wykazać, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego.
Zauważyć należy, że w aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się osoba wnioskująca o prawo pomocy, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może na kolejnych etapach zostać zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA.
Zdaniem referendarza sądowego, skarżący nie posiada zasobów majątkowych dających szanse na uiszczenie wskazanej kwoty wpisu sądowego Wnioskodawca i jego rodzina utrzymują się w zasadzie wyłącznie z gospodarstwa rolnego, którego dochody nie są znaczne. Wymienione przez stronę wydatki należą w zdecydowanej większości do wydatków koniecznych czyli niezbędnych dla właściwej egzystencji osoby fizycznej. Wydatki gospodarstwa pochłaniają znaczną część osiąganego dochodu z gospodarstwa rolnego. W tej sytuacji uiszczenie chociażby części wpisu musiałoby się wiązać z ograniczeniem lub rezygnacją z zakupu dóbr i usług o znaczeniu podstawowym dla rodziny skarżącego. Dlatego istnieją podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.
Zdaniem referendarza sądowego, z opisu warunków życiowych strony wynika, że posiada ona minimalną zdolność zaoszczędzenia środków pieniężnych. Świadczy o tym zaciągniecie przez skarżącego pożyczki na kwotę 10.600 zł. Wobec tego, rozpoznający wniosek o prawo pomocy referendarz sądowy stwierdza, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości. Jak już powiedziano, na kolejnych etapach postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.) Uiszczenie tych kosztów nie zachwieje budżetem strony, a wypełni w pewnym stopniu konstytucyjny obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych. Na zwolnienie od określonej części kosztów sądowych pozwala art. 246 § 4 p.p.s.a.
Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącego należy zwolnić od kosztów sądowych w części. Zwolnienie strony od wpisu od skargi pozwoli na kontynuowanie postępowania sądowego.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części na podstawie art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło