IV SA/Wa 1107/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-13
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy strona już wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych na podstawie prawomocnego postanowienia, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów staje się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przysługuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone.Stan faktyczny
K. B. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. WSA w Warszawie przyznał mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale oddalił skargę. K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną, potwierdzoną m.in. niskim dochodem z gospodarstwa rolnego i brakiem oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Ustanowić dla K. B. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy i zwrócić się o jego wyznaczenie do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla K. B. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r. oddalił skargę.
K. B. w pismach z dnia 30 listopada 2015 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, że jego sytuacja materialna – opisana w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2015 r. – nie uległa zmianie.
W dniu 14 grudnia 2015 r. K. B. uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, składając go na urzędowym formularzu (PPF). Skarżący wskazał (rubryka nr 4 formularza), że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach K. B. podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i małoletnim synem. Jest właścicielem domu o powierzchni 106 m2 oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,81 ha z dwoma budynkami gospodarczymi o łącznej powierzchni 80 m2, a także samochodu osobowego [...] z 1996 r. Skarżący wskazał, że źródło utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi działalność rolnicza w zakresie produkcji roślinnej. Roczny dochód z gospodarstwa (wedle zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia 20 maja 2015 r.) wynosi 14.015,06 zł, co daje 1.167,92 zł miesięcznie. K. B. otrzymuje płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Po przeliczeniu, powiększają one budżet skarżącego o kwotę 340 zł miesięcznie. Żona K. B. otrzymuje zasiłek rodzinny na syna w wysokości 118 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie dysponuje oszczędnościami, ani innymi zasobami pieniężnymi. Wykazał następujące wydatki: ubezpieczenie KRUS (260 zł miesięcznie), spłata pożyczki (324 zł miesięcznie), energia elektryczna (250 zł), woda i ścieki (94 zł), opłaty za internet (40 zł), opłaty za telefon (35 zł), opłaty za obiady szkolne (90 zł – 100 zł).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 22 kwietnia 2015 r., postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. zwolnił go od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wskazane postanowienie jest prawomocne. Od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne.
W związku z powyższym, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało umorzyć postępowanie w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie radcy prawnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Gospodarstwo rolne stanowiące źródło utrzymania trzyosobowej rodziny przynosi dochód w wysokości 1.167,92 zł średnio miesięcznie, który powiększany jest o środki wypłacane skarżącemu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w przeliczeniu na miesiąc wynoszą one 340 zł).
Jakkolwiek K. B. zwolniony jest w przedmiotowej sprawie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to środki w podanej wyżej wysokości nie pozwalają mu na poczynienie oszczędności, z których mógłby sfinansować pomoc fachowego pełnomocnika. Mogą one wystarczyć co najwyżej na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania, dlatego za wiarygodne należy uznać oświadczenie strony o braku oszczędności i innych zasobów pieniężnych. Brak wolnych środków w budżecie domowym Państwa B. potwierdza także ustalenie przez właściwy organ, że przysługuje im zasiłek rodzinny na dziecko. Świadczenie to jest przyznawane w oparciu o kryterium niskiego dochodu rodziny (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) i służy częściowemu pokryciu wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 powołanej ustawy).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w punkcie drugim.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło