IV SA/Wa 1108/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. G., J. G. i A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].04.2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. G., J. G. i A. S. - wspólników Z. Spółka Cywilna w P. (zwanych dalej wspólnikami spółki cywilnej) ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymierzenia decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. (zwany dalej [...] WIOŚ) z dnia [...].11.2009 r., kar pieniężnych za rok 2008 z tytułu przekroczenia warunków odprowadzania ścieków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty P. z dnia [...].07.2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż wspólnikom spółki cywilnej przywrócony został termin do złożenia tego wniosku o wznowienie. Zasadność jego złożenia argumentowali zaistnieniem nowych okoliczności i dowodów w postaci uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni do rzeki S.. Udzielone ono zostało przez Starostę P. decyzją z [..].11.2010 r., w której Starosta uchylił swą uprzednią decyzję w tej sprawie z dnia [...].07.2008 r., stanowiącą podstawę wymierzenia stronie przez [...] WIOŚ kar pieniężnych za 2008 r. W ocenie wspólników spółki cywilnej, w świetle ustalonych nowych warunków odprowadzania oczyszczonych ścieków z oczyszczalni do rzeki S., należy ponownie przeanalizować zagadnienie wymierzenia kary za 2008 r. Organ wyjaśnił nadto, że decyzja [...] WIOŚ z dnia [...].11.2009 r., wymierzająca kary pieniężne za rok 2008 za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty P. z dnia [...].07.2008 r., utrzymana została w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej GIOŚ) decyzją z dnia [...].03.2010 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12.10.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 870/10 oddalił wniesioną na to rozstrzygnięcie skargę. Strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wystąpiła do GIOŚ z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie. NSA rozstrzygając złożony przez strony wniosek o zawieszenie swego postępowania, do czasu rozpoznania przez GIOŚ wniosku o wznowienie, odmówił jego zawieszenia. Wskazał przy tym, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego w celu kontroli wydanych decyzji w trybie zwykłym, stanowi przeszkodę do wszczęcia w stosunku do nich nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego. W skardze, podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wspólnicy spółki cywilnej podkreślili, iż nie zostało wskazane istnienie żadnej z przesłanek odmowy wznowienia postępowania, które pozwalają na zastosowanie art. 149 § 3 K.p.a. Wręcz przeciwnie zachodzą przesłanki do wznowienia tego postępowania, czego niedostrzeżenie narusza art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jednocześnie zarzucili naruszenie art. 7 K.p.a. oraz 77 K.p.a., poprzez brak rozpoznania całego materiału dowodowego oraz brak wskazania podstawy prawnej uzasadniającej odmowę wznowienia tego postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaistnienie nowych okoliczności i dowodów istotnych dla sprawy, istniejących w dacie wydania decyzji dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej z dnia 12.11.2009 r., a które nie były znane organowi - winno prowadzić do wznowienia tego postępowania administracyjnego. W skardze podkreślono nadto, że nawet prawomocność orzeczenia Sądu nie może wyłączać możliwości wzruszenia decyzji ocenianej przez Sąd w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli nowe okoliczności lub dowody zostały ujawnione lub powstały dopiero po wydaniu decyzji, lub nawet po rozpoznaniu skargi przez Sąd. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie naruszyło przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obiegu prawnego. Należy zgodzić się ze skarżącymi, iż zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu, jako podstawę odmowy wznowienia postępowania administracyjnego wskazuje się zasadniczo przesłanki w postaci: - złożenia wniosku przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.; - wniesienie podania po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 K.p.a.; - brak wskazania którejkolwiek z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. W rozpatrywanej sprawie jednakże, odmowa wznowienia postępowania administracyjnego wynikała z zupełnie innej przyczyny, a mianowicie treści prawomocnego postanowienia NSA z 17.03.2011 r., sygn. akt II OSK 430/11. Wskazane prawomocne orzeczenie w postaci postanowienia NSA z 17.03.2011 r., sygn. akt II OSK 430/11, w myśl art. 170 P.p.s.a. wiązało nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a więc także Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Postanowienie to odmawiało zawieszenia postępowania prowadzonego przed NSA pod sygn. akt II OSK 430/11, w przedmiocie tożsamym z przedmiotowym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, dostrzegając ową dwutorowość i konkurencyjność obu trybów kontroli zauważył, iż skarga kasacyjna tycząca rozstrzygnięć wydanych w trybie zwykłym, złożona została wcześniej niż wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Okoliczność ta w ocenie NSA, czyniła nieuzasadnionym wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania przed Sądem Administracyjnym II instancji. Formułując wskazany pogląd NSA powołał się na stanowisko orzecznictwa oraz doktryny i wywiódł, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, ze względu na potrzebę wyeliminowania niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym prawomocnym postanowieniu przesądził zatem, iż do czasu rozpoznania wskazanej skargi kasacyjnej, postępowanie wznowieniowe zainicjowane wnioskiem wspólników spółki cywilnej złożonym dnia [...].01.2011 r., w sprawie o tożsamym przedmiocie z rozpatrywanym wówczas przez Sąd il instancji - nie może zostać wszczęte (a nie tylko prowadzone). To stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wykluczyło, w związku z brzmieniem art. 170 P.p.s.a., możliwość wszczęcia przedmiotowego postępowania wznowieniowego przez GIOŚ, a następnie zawieszenia go do czasu wydania przez NSA wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 430/11, a mianowicie wyroku z dnia 29.05.2012 r., oddalającego skargę kasacyjną wspólników spółki cywilnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.10.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 870/10. To stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wykluczyło, w związku z W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż oba postanowienia GIOŚ odpowiadają prawu. Nie zmienia tej oceny wadliwe sformułowanie sentencji zaskarżonego postanowienia. Sąd dostrzega z urzędu, iż GIOŚ na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...].04.2012 r. błędnie, ponownie odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego, podczas gdy procesowo powinien był utrzymać w mocy swe uprzednio wydane w tym przedmiocie postanowienie z dnia [...].10.2011 r. Jak wynika bowiem jednoznacznie z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, GIOŚ zamierzał zastosować art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Uchybienie to jednakże nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.