IV SA/Wa 111/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. S. (skarżąca) wiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2000 zł, skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 26 marca 2018 r. podała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Jest współwłaścicielką (w ½) wraz z A.R. domu mieszkalnego w stanie surowym i działki o pow. 23 a. Jest także współwłaścicielką (wraz z mężem) mieszkania własnościowego o pow. 51,2 m2 o wartości ok. 360 000 zł. Podała, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości ok. 4200 zł netto miesięcznie, zaś jej mąż otrzymuje rentę I grupy w wysokości 988,19 zł. Wymieniła następujące wydatki miesięczne: czynsz – 310 zł, media – ok. 270 zł, rata leasingowa – 2.446,93 zł, ubezpieczenie mieszkania – 41,25 zł, koszty leczenia – 150 zł, koszty wizyt lekarskich – 350 zł, podatek od nieruchomości – 120 zł, koszty transportu – 600 zł, wyżywienie i ubranie – 900 zł. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i firmowych) z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), 2) odpisów zeznań podatkowych skarżącej za ostatnie dwa lata kalendarzowe, 3) kopii deklaracji podatkowych dla podatku VAT-7 złożonych przez skarżącą w 2017 r.; 4) udokumentowania wydatków związanych z eksploatacją domu i innych wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem; 5) kopii umowy leasingowej, na której konieczność spłaty skarżąca wskazuje we wniosku (rubryka nr 11 formularza PPF); 6) oświadczenia czy skarżącej zostało wypłacone odszkodowanie (lub jego część), o którym mowa w zaskarżonej decyzji; 7) złożenie wszelkich innych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, które w ocenie skarżącej mogą mieć wpływ na ocenę jej możliwości finansowych (np. dokumentów wskazujących na aktualne problemy ze spłatą jakichkolwiek zobowiązań, rachunków itp.). Zakreślono skarżącej 14-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 26 kwietnia 2018 r. Termin wykonania zarządzenia upłynął w dniu 10 maja 2018 r. Skarżąca dotychczas nie uzupełniła wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a", następuje – w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (w tym poprzez: nadesłanie wyciągów z kont bankowych, udokumentowanie wydatków, udokumentowanie dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie umowy leasingowej, złożenie oświadczenia, czy zostało wypłacone odszkodowania, będące przedmiotem zaskarżenia), jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłała żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.